mikudagur 4. september 1991síða 2

Hyklari og bødil hittast TEY av okkum, sum eru so heppin at hava høvi at hyggja at tíðindunum frá BBC í sjón- varpi, hava tað síðsta sam- døgrid sæð margháttligan sjónleik á skugganum. Fyrst hava vit sæð konservativa bretska forsætisráðharran John Major í Moskva, har hann hevur hildið háfloygdar róður um frælsi og fólkaræði. Síðan hava vit sæð sama mann á Himmalfriðartorgin- um við nýtum og vælvaldum orðum fagna Li Peng, mann- inum, sum fyri bert tveimum árum síðan gav boðini um at Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - Dagny Joensen - Ólavur W. Høgnesen - skjóta hundraðtals ungfólk á júst sama torgi. HVAT høvdu hesi ungfólk, sum eirindaleyst vórðu slakt- að, gjørt til sakar? Hvat hava tey hundraðtals fólkini, sum eftir sorgarleikin á Himmal- friðartorginum, hava fingið nakkaskotið, framt av brots- gerðum? Á jú, tey hava ikki gjørt annað enn kravt júst tað fólkaræðið og tað frælsið til at hugsa, trúgva og tala, sum John Major so staðiliga fagnar og lovprísar. HETTA er ein groteskur sjón- leikur, ið her verður framførd- ur frammanfyri eygum heim- sins. Hetta er eitt meistara- Utgevari: P/f Sosialurin Uppseting: Pit Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 stykki í konservativismu, hykli og glantrileiki. John Major er ein hyklari! Var hann ikki tað, so hevði hann ikki luttikið í hesum sjónleiki, ið bert hevur eitt endamál: at bóta um handilsjavnan mill- um Bretland og Kina — at tryggja gamla koloniveldin- um framhaldandi atstødur at nýta Hong-Kong til frama fyri bretskar spekulantar og jobb- arar. Í hesum starvi fær hann góðan stuðul frá bg Imennin- um Li Peng, sum afturfyri fær harðan valuta, know-how og aðrar vesturlendskar sømdir. SOLEIÐIS er John Major við til einafscrð enn at avdúka, hvussu lítið teir konservativu Bústaður: Argjavegur 26 Telefon Postadresså: Postsmoga 78 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: meina vid øllum teirra føgru orðum um frælsi og fólka- ræði. Hetta tykist vera nakað, sum er hent at stuðla undir ávísum umstødum — undir øðrum umstødum er hent at stuðla einum bølmenni sum Li Peng og hansara harkaliði og so verður tað gjørt. Hetta er konservativisma og borg- arligur politikkur í nøturs- hylki. Henda sjónleik hava vit sæð ein hóp av konservativ- um stjórnarleiðarum leikað og hesin leikur fer at halda fram, so leingi sum nakar vel- ur konservativar politikarar til stjórnarleiðarar. So einfalt er tað! jd mm sosigaley - A Fo et Oyggjatidindi og Bjarti Mohr Oyggjatíðindi skriva i oddagrein fríggjadagin um úttalilsini hjá Bjarta Mohr, fiskaselustjóra, í sjónvarinum herfyri. Blaðið heldur tað vera løg- ið, at Fiskaselan nú skal tosa ímóti útflutningi av ótilvirkaðum fiski, um somu tíð sum vit vita, at júst Fiskaselan hevur brúkt hesa mannagongd alla sína tíð. Blaðið skriv- ar: >Tað var við undran at vit hoyrdu og sóu stjór- an á Føroya Fiskasølu, Bjarta Mohr, úttala seg í sjónvarpinum síðsta týskveld um illoyalitet við at lata ótilvirkaðar verur av landinum. Hetta er tað Feroya Fiskasela hevur gjørt i åravis. Og tað besta av øllum var, at Bjarti Mohr ikki úttalaði seg sum stjóri í Feroya Fiskaselu, men sum skattgjaldari í Før- oyum. Hann helt, at tað var ómoralskt av Niels Juul Mortensen, at lata Euro Fish fiskin sum R.C. Effersee fiskaði og senda hann av landin- um ótilvirkaðan. Hann vildi, sum skattgjaldari, ikki góðtaka, at fiskurin fór ótilvirkaður av land- inum. Hatta har >sum skatt- gjaldari« skuldi Bjarti Mohr ikki tala so hart um. Hann hevur sein- astu árini búð í útland- inum og hevur tí heldur ikki goldið tann nógva skattin í Feroyum. At tað er ómoralskt at flyta ótilvirkaðan fisk av landinum, kunnu vit geva fiskaselustjóran- um rætt í. Men sam- stundis vilja vit minna á at Føroya Fiskasøla i fleiri år hevur tjumsad fisk i blokk og selt hetta av landinum at tilvirka. Og tå hoyrdu vit onki frá Bjarta Mohr ella Feroya Fiskaselu. Og at tað skal vera nakar moralur í at senda hálvtilvirkað flok av landinum til út- lendskar fyritøkur at gera lidnar, halda vit als ikki. ; ; Sa a Á DST N V ) Bjarti Mohr man hava gloymt, at hann sjålvur hevur sagt, at rættast og rímuligast er at fríu marknaðarkreft- irnar ráða — eisini inn- an fiskivinnuna. Men við at innflyta td upsa sum ikki er sterri enn nakrar murta- longdir við studningi so vilja føroysk fiski- skip ikki fåa nakran ser- liga pris fyri sin fisk, júst tí at marknaðurin er mettaður kunstiga. Og spurt kundi verið hvar moralurin er í verð- ini, tá okkara egnu skip ikki fáa loyvi til at fiska upsa sum er minni enn ávísa stødd, tá vit sam- stundis innflyta sama fisk sum liggur langt niðanfyri hetta mát. Bjarti Mohr skuldi vita, at fleiri og fleiri feroysk skip finna í fremmandar havnir at selja sín fisk, júst tí at prísurin í Føroyum er so vánaligur m.a orsakað av lítlu innfluttu murta- longdunum. T.d lata feroysk fiskavirki ikki meira enn 6-7 krónur fyri hav- tasku, meðan fiska- keyparar í eðrum lond- um lata 20 krónur og oftani omanfyri. Og hvussu nógu fiskasløg fara ikki fyri skeytið, tí Fiskaselan ikki tímir at selja ella at finna marknaðir fyri hesum fiski? Vit halda, at allur studningur átti at verða tikin av til fiskivinn- una, marknaðarkreftir- nar settar at virka. Bert hetta kann tvinga fiska- virkini og ikki minst Føroya Fiskasølu at gera nakad meira enn vanligt hevur verið fyri at selja til hægsta prís. Ér tað at vera ómoralskur at útflyta ótilvirkaðan, so er tað ikki minni ómoralskt at innflyta frå ødrum lond- um, sum aftur førur vid sær, at marknadarpris- irnir her heima koma á botnin at liggja. — Á henda hátt tvinga vit ótilvirkaðan fisk av landinum. Nei, Bjarti Mohr átti í framtíðini at umhugsa síni úttalilsi meira gjølla«. Stuðlið nýroyndum Nógv hevur verið tos- að um, í hvussu stór- an mun tað almenna eigur at stuðla vinnu- lívsmonnum o.g., tá tað snýr seg um at ganga nýggjar leiðir og at royna nakað nýtt, sum eftir ætlan- ini skal geva bæði inn- tekur og arbeiði í síðsta enda. Eingin ivi um, at slíkur almenn- ur stuðul í mongum førum kundi verið betri ógjerdur, tá hugsað verður, hvat kemur burturúr. Men tað eru so sanniliga mong demi um at al- mennur stuðul til ný- royndir og nýggjar ætlanir hevur givið fleirfalt aftur í lands- kassan. Vit eiga tí ikki at siga antin ella. Tverturímóti eiga vit, og her verður hugsað um almennu stuðuls- grunnarnar og lands- stýrið eðrumegin og vinnulívsfólk 0.0. hinumegin, at hava bæði eygu og oyru við okkum, tá okkurt stingur seg upp. Sum nú útlendskir veiðu- tjóvar »visa« á heilt nýggjar og ótroyttar fiskileiðir undir Feroy- um. Langt til havs fiska hesir fremmandu fiskasløg við reið- skapi, sum vit ikki hava roynt fyrr. Ein veteranur í fiskivinn- uni sigur við Sosialin í gjár, at einir tveir bát- ar eiga at fara avstað m.a. við almennum stuðuli og kanna meguleikarnar at veiða langasporl, kalva og anan fisk við gernum á djúpum vatni. Hetta er pea- nuts ímóti nógv av tí almenna stuðuli, sum er givin til mangt og hvat. Latið okkum troyta meguleikan. Spyrst okkurt gott burturúr, ja, so er tað nettup eitt demi um, at tað privata og tað almenna í samstarvi kunnu skapa nýggj ar- beiðspláss her á landi og skaffa landinum nýggjar inntekur. $osíalur in — fimm ferðir um vi