mikudagur 4. september 1991síða 6

Stórur partur av smæstu skúla- bórnunum hevur ongan at vera hjá meginpartin av degnum, tí iladagurin er stuttur, og for- eldrini eru til arbeiðis. eldrini kenna seg av eingjast eftir onkrari For- ótr y gg og joy Sn. Hetta kemur m.a. fram i eini stórari kanning „fýra pedagog- næmingar hava gjørt. Okkurt má gerast, og tað má bera til her eisini, tá tað ber til í óllum hinum norðurlondunum, siga tær fýra Maria, Kirsten, Solveig og Katrin Nógv hava trupult við at fáa børn síni í VØggustovu, barnagard elladagrøkt. Men tað er ikki sloppið við at fáa tey heilt smáu ansað í ar- beiðstíðini. Tá børnini verða skúla- gomul, er líka ringt. Ella verri hjá nógvum. Í vøggu- stovu, barnagarði ella í dag- røktini kunnu børnini verða allan dagin. Men tå børini fara í skúla, er teirra skipaði dagur bara tveir tímar um dagin, allar hinar tímarnar á degnum hava tey frí. Hvar eru so tey smæstu skúla- børnini, meðan foreldrini eru til arbeiðis? Henda spurning hava fýra næmingar í tidja flokki á pedagogskúlanum kannað. Og sum tær høvdu varhugan av, áðrenn kanningin varð gjørd, stendur illa til. Heilt nógv av teimum smáu eru insamell fleiri tímar um Se H tey hava ongan at hjá, meðan foreldrini eru til | arbeiðis. fýra fóru í apríl mánaði ul allar 1., 2. og 3. flokkamar i Havnini, og øll 592 børnini fingu spurnar- blad vid sær heim. Tær GOÐ UNDIRTØKA Av ókendari orsøk fingu tær heilt fá spurnarblød aftur frá børnunum á Eysturskúla- num, og tí valdu tær at taka børnini á hesum skúlanum burturúr kanningini. Á hin- um fimm skúlunum var undirtøkan góð. Tilsamans 328 av 472 svaraðu. Tað eru tey børn, sum hava mammu heima allan dagin ella hálvan dag. Men tað eru eisini tey børn, hvørd foreldur arbeiða úti allan dagin, ella tey bara hava eitt foreldur. Hjá onkrum er pápin heima um dagin, antin tí hann ikki hevur nakað arbeiði, ella hann siglir, og eru tí heima ein part av árini ella sammar dagar. Kanningin vísir, atsummi børn kunnu fara til abba ella ommu, onkran granna e.a. teir tímarnar, tey hava frí í skúlanum og foreldrini eru í skúla. Men tað eru eisini nógv børn, sum ongan vaksnan hava at fara til fleiri tímar hvønn dag. Tey eru so einsamøll heima ella eru úti og vála (Hvat børnini gera, tá tey eru einsamøll, fellur uttanfyri hesa kanning). 30% AV BØRNUNUM Kanningin sigur, at 20,7% av børnunum i 1. flokki hava ongan at vera hjå, 28,3% i 2. flokki og 41.0%, fleiri tímar um dagin, meðan foreldrini eru ul arbeiðis, og bømini sjálv ikki eru í skúla. Samanlagt eru 29,7% av børnunum einsamøll ein stóran part av degnum. Foreldrini, sum hava fylt út spurnarblaðið, fingu eisini høvi tl at gera viðmerkingar til støðuna. Tað gongur aftur hjá øll- um, at tey kundu hugsað sær børnini trygt ansað, so tey sjálv kundu kenna seg tryggari, meðan tey vóru til arbeiðis. Summi mæla til, at børnini eiga at fara í skúla klokkan átta um morgunin, samstundis sum for :ldrini fara til arbeiðsi. Tað verður sagt, at øll áttu at havt tilboð um trygga ansing, og nøkur Maria Joensen, Kirsten Djurhuus, Solveig Kjelnæs og Katrin Joensen (frá vinstru) hava gjørt stóru kanningina um frítíðina hjá smáu skúlabórn- unum. Kanningin er gjørd sum uppgáva á pedagogskúlanum. Tær fýra verða lidnar við útbúgving sína næsta summar eftirlýsa frítíðarheim, og summi mæla til skipan í skúlanum. Fleiri viðmerkja, at mannan hevur stytt ar- beiðstíðina niður í hálva tíð, tá barnið fór í skúla. Onkur heldur tað vera brúkiliga loysn at hava t.d. eina stóra gentu heima, tá barnið kem- ur úr skúlanum, men onnur halda, at fólk, sum duga at taka sær av børnum, skulu ul. Onkur vidmerkir, at barnið hevur verið á Mið- stovninum í Gundadali, men treivst ikki har millum smærri børn eisini. Foreldrini koma í við- merkingum sínum inn á fleiri = spurningar. Tey nevna, at smáu børini hava fyri neyðini at verða ansað av vaksnum fólki. Nøkur nevna býlingshúsini, sum ætlanin upprunaliga var skuldu nýtast til smáu skúla- børnini. Men líkt er til, at býlingshúsini ikki bæði kunnu virka sum dagstovn- ar fyri småbørn og tilhalds- hús fyri børn í skúlaaldri um somu tíð. Teir fýra pedagognæm- ingarnir hava eisini gjørt sær tann ómak at tosa við umboð fyri Tórshavnar bý- ráð og umboð fyri lands- stýrið. Býráðið vísir m.a. til sítt seks ára gamla álit um frítíðarvirksemi fyri børn. Viðmerkingarnar hjá peda- gognæmingunum til hetta álit eru m.a., at einki itøki- ligt er komið burturúr við- víkjandi frítíðarvirksemi- num, tí eingin loysn er funn- in. Tær viðmerkja eisini, at trupuleikin er størri, enn trimannanevndin í sínum áliti vildi vera við, tí tað er meira enn hálvan dag, at tey smáu ongan hava at vera hjá. Pedagognæmingarnir halda tað eisini vera skeivt, sum tímannaneyndin á sinni ætlaði, at foreldrini skuldu gjalda fyri hetta slagið av frítíðarvirksemi. Tað átti at verið ókeypis eins og undirvísingin í skúlanum. Tær fýra, sum hava gjørt kanningina, hava verið í grannalondunum og kannað, hvgrjar loysnir har eru fyri tey smæstu skúla- børnini. Í øllum løndunum hana tey skipanir á skúlum og/ella frítíðarheim. Poli- tikkurin er, at øll børn skulu koma undir onkra skipan, um tørvur er å ti. Peda- gognæmingarnir mæla ikki til at taka nakra ávísa skipan úr øðrum londum, men tað ber ul at skeita eftir teimum og laga til eftir føroyskum viðurskiftum. Tær hava ikki endaligu uppskriftina, hvat gerast skal, men okkurt má gerast. Tað kann ikki vera nøkur undanførsla, at pengar ikki Foreldrini koma í við- merkingum sínum inn á fleiri = spurningar. Tey nevna, at smáu børini hava fyri neydini at verda ansad av vaksnum fólki. Nøkur nevna býlingshúsini, sum ætlanin upprunaliga var Skuldu nýtast til smáu skúla- børnini. Men líkt er til, at býlingshúsini ikki bæði kunnu virka sum dagstovn- ar fyri småbørn og tilhalds- Mr. 161 — 4. september 1991 hús fyri børn i skúlaaldri um somu tid. Teir fyra pedagognæm- ingarnir hava eisini gjørt sær tann ómak at tosa við umboð fyri Tórshavnar bý- ráð og umboð fyri lands- stýrið. Býráðið vísir m.a. til sítt seks ára gamla álit um frítíðarvirksemi fyri børn. Viðmerkingarnar hjá peda- gognæmingunum til hetta álit eru m.a., at einki itøki- ligt er komið burturúr við- víkjandi frítíðarvirksemi- num, tí eingin loysn er funn- in. Tær viðmerkja eisini, at trupuleikin er stórri, enn trimannanevndin í sínum áliu vildi vera við, tí tað er meira enn hålvan dag, at tey smáu ongan hava at vera hjá. SKIPAN FYRI ØLL Pedagognæmingarnir halda tað eisini vera skeivt, sum trímannaneyndin á sinni ætlaði, at foreldrini skuldu gjalda fyri hetta slagið av frítíðarvirksemi. Tað átti at verið ókeypis eins og undirvísingin í skúlanum. Tær fýra, sum hava gjørt kanningina, hava verið í grannalondunum og kann- að, hvgrjar loysnir har eru fyri tey smæstu skúla- børnini. Í øllum londunum hana tey skipanir á skúlum og/ella fritidarheim. Poli- tikkurin er, at øll børn skulu koma undir onkra skipan, um tørvur er å ti. Peda- gognæmingarnir mæla ikki til at taka nakra ávísa skipan úr ødrum londum, men tað ber til at skeita eftir teimum og laga til eftir føroyskum viðurskiftum. Tær hava ikki endaligu uppskriftina, hvat gerast skal, men okkurt má gerast. Tað kann ikki vera nøkur undanførsla, at pengar ikki eru tøkir. Tað nýttist ikki vera so dýrt. Haraftrat var heldur einki gjørt tey árini, tá pengarnir vóru nógvir. Pedagognæmingamir hava sent bæði býráðnum og landsstýrinum avrit av kanning síni. Tær vóna, at onkur letur við seg koma. Og fram um alt vóna tær, at foreldrini gera vart við seg. randi Grundstykki í Havn til solu. Av grundstykkinum, sum liggur »Inni á Gøtu«, er sera gott útsýni. Ringið á tlf. 22368