hósdagur 5. september 1991síða 2

Fyritaksstjori: Krisjan Dahit Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Høvudsvinnan og studul TAD var ein rættiliga bersøgin og nærum illur vinnulivsmadur, sum gjørdi viðmerkingar til skerjingina í studninginum til fiskivinnuna i út- varpinum týskveldið. Hann helt tað vera burturvið at skerja studningin so nógv sum skotið er upp — við nærum 30% uppá ein gang. Er nak- að høpi í, eigur studulin at verða lækkaður yvir eitt 10—12 ára skeið og ikki sum nú í einum eftir bert einum ella heilt fáum árum. Os- mundur Justinussen, sum bæði er reiðari og fakfelagsformaður, vísti á vandan fyri enn fleiri falittum bæði á sjógvi og á landi, um álvara verður gjørt av at lækka studningin so nógv eftir bert einum ári. HANN er ikki einsamallur um hesa áskoðan. Føroya Fiskimannafelag hevur aftur og aftur åvarad mynd- ugleikarnar, at skerja teir studning- in, soleiðis sum lagt verður upp til, so hóttir hetta tilverugrundarlagið hjá fiskimonnum. Undir viðgerðini av ólavsgkurgðu løgmans vóru eis- ini fleiri tingmenn, sum vístu á vandan at fremja ov kollveltandi skerjingar. Vit prenta í dag brot úr røduni, sum sandoyartingmaður javnaðarfloksins helt á tingi herfyri, har hann nemur við sama mál og sigur, at tað er høpisleyst at minka stúðulin í stórlopum. Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith - Dagny Joensen - Ólavur W. Hegnesen - FLEST øll eru samd um, at vinnan eigur at hvíla í sær sjálvari, men spurningurin er so bara, nær hon er før fyri ti — og hvussu tú brádliga fær eina vinnu — ja, enntá hevuðs- vinnu í landinum — at laga seg til slíkar = kollveltandi broytingar! Hendir nú tað, at fiskaprísirnir fara at lækka munandi, so er greitt, at mong skip fara av knóranum, og harav eisini mong av okkara bestu og nýggjastu skipum. Tey klára ikki eitt prísfall eisini oman á ein brádd- ligan niðurskurð í studninginum. Við øðrum orðum er tað ikki so ein- falt her og nú at skerja stuðulin utt- an at taka hædd fyri prísgongdini annars. UMRØDDI reiðari vísti annars í út- varpinum á, at vit bert hava eina høvudsvinnu í landinum, og skal hon hava nakran meguleika at halda uppi ti høga livifóti, vit hava her á landi, so má hon fáa stuðul frá tí almenna á ein ella annan hátt. Livikostnaðurin í landinum er vorð- in so høgur, at fiskivinnan megnar ikki at fylgja við uttan stuðul. Hann helt tað vera ábyrgdarleyst av politikarunum at skerja stuðulin til høvudsvinnuna so nógv. EIN kann vera samdur ella ósamdur við umrødda reidara. Tað skerst tó ikki burt, at føroyski búskapurin er sera viðbrekin, nú vit bert hava eina vinnu at líta á. Skipanir, sum hava verið í gildi í longri tíð, og sum hava Útgevari: P/f Sosialurin Prent: P/F Pressan 1981 verið við til at halda fiskivinnuni gangandi, kunnu ikki takast av eftir einum degi, soleiðis at høvudsvinn- an rætt og slætt verður slept upp á fjall. Langtidartilrættalegging er neyðug og mugu vit fremja neyðug- ar broytingar stig fyri stig. Tað kann í hvussu so er ikki vera rætt, at tann nútímans fiskifloti, sum vit hava brúkt so nógva orku, pening og royndir til at byggja upp. nú brádd- liga skal gleppa okkum av hondum, soleiðis at vit sita eftir við teimum mest ótíðarhóskandi og vánaligu skipunum. ORÐIÐ skynsemi verður brúkt í so mongum lutum. Eitt nú at vit mugu rækja okkara grunnar við skynsemi. Hetta kann ikki sigast ov oftani. Men vit mugu eisini viðfara okkara høvudsvinnu, fiskivinnuna, við skynsemi, soleiðis at henni verður lív lagað. Hon er jú okkara alra livs- grundarlag. Nú hava so okkara po- litikarar, vinnulivsfélk o.ø. høvi at kunna seg vid innihaldid i figgjar- lógaruppskotinum og gera sær sín- ar tankar um broytingarnar í stuðul- inum til fiskivinnuna. UM stutta tíð verður orðaskifti á tingi um hetta týdningarmikla skjal. Áhugavert verður tá at hoyra, hvat tingmenn og landsstýrismenn hava at siga til eitt nú skerjingina í fiski- vinnustudninginum. Men enn meira áhugavert er at hoyra, hvat vinnu- lívsfólk, fiskimenn og onnur hava at Bústaður: Argjavegur 26 Telefon: Baltisku londini Tær kollveltandi broytingarnar í Sov- jetsamveldinum í sein- astuni hava fert til, at Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Teiefax: siga til uppskotið. Tí er tað gott, tá útvarpið fær ein framstandandi vinnulivsmann at úttala seg um hetta álvarsmálið. Vónandi fara eis- ini onnur fólk at koma við sínum sjónarmiðum í fjølmidlunum, so- leiðis at fíggjarlógardebattin á tingi kann gerast breiðari og betri. ER tað nakað sum okkum tørvar her á landi, so er tað eitt sakligt og breitt orðaskifti um samfelagsmál. Alt ov oftani kemur eitt tílíkt orða- skifti aftan á at avgerðir eru tiknar og ólukkurnar hendar. Og tá er tað næstan umsonst, tí tá verður tað bara til briksl, um hvgr nú hevur havt ábyrgdina av hesum og has- um. Skerjingin í fiskivinnustudning- inum er so bert eitt mál, hóast tað er eitt tað størsta álvarsmálið. Onn- ur mál, sum so sanniliga eisini hava tørv á at verða vidgjørd alment, eru hinar greinarnar á fíggjarlógini. Hvat er politikkur, hvat eru rossa- handlar og neyðsemjur og hvat tænir í veruleikanum samfelagnum best. Hetta er tað vit skulu kjakast um — i fjølmidlunum, á tingi og aðrastaðni við. stýrislýsingum teirra, tí hetta kundi skiljast sum uppílegging í við- urskiftini í Sovjet og eisini órógva royndir- nar hjá Gorbatjov at Dimman fíanjarlóai Dimmalætting skrivar um fíggjarlógaruppskotið í oddagrein týsdagin. Blað- ið heldur ikki, at fíggjar- málaráðharrin hevur brúkt sítt skil, tá talan er um sparingar og skerjing- ar. Blaðið skrivar: »De sidste to ár har man gennemført en masse be- sparelser, hvilket i mange tilfælde har vær et på sin plads, og som ifølge det nye finansfor- slag fortsætter. Bespar- elserne kostede den for rige politiske koalition livet, og endte med et lagtingsvalg i slutning- en av 1990. Den nye po- litiske koalition kom på benene efter en række lovord om guld og grønne skove med »ar- bejde til alle hænder«, hvilket viste sig at give bingo. Men nu sidder de midt i suppedasen. Istedet for at holde ud og vise sam- arbejde, da det gjaldt således, at et lagtings- valg i utide kunne være undgået, insisterede både socialdemokratiet og »folkeflokken« for alt i verden på at komme ud i Tinganæs igen, for nu skulle de to i fælleskab og fuld forståelse nok redde øerne fra fallittens rand. Men ak og vé!! Forslaget til den kommende finanslov har vist, at man med hensyn til besparelser og ned- skæringer ikke har brugt sin fornuft. Foruden at skære betydeligt ned på visse poster, har man slagtet andre, sådan at de slet og ret ikke figur erer på — finansloven mere!! En uhyggelig tendens viser, at man skubber øerne ned i afgrunden istedet for at bruge for nuften til at redde stumperne. Det er måske også lidt for meget af det gode at kræve fornuftige løsninger på problemer- ne, når man umiddelbert ikke kender begrebet »sund fornuft« i den øverste tops ledelse og ignorerer alle de gode råd, der er blevet givet. Man er vel noget ved musikken! Det er sande- lig ikke alle og enhver beskåret at få en minist- ertaburet sådan lige med et smæk, for antallet er ikke så stort. Men alle kan få den — eller risi- kerer at få den. Tør du tage ordet i en fodbold- klub, kan du risikere at blive lagmand eller også finansminister. Der kræves ikke så mange forudsætninger for en sådan post! Det er værre når det gælder det prak- tiske — eller opvasken derhjemme!! Alle færinger ved, at vi har dårlige tider her på øerne, og aller er ind- stillet på at spare, men der er mange måder, dette kan gøres på. Der- for har man fra koalition- regeringens side vasket sine hænder ved at lade de enkelte institutioner et fastsat pengebeløb, som de så indbyrdes må prøve at få til at række så langt som muligt. Samtidig slækkes der på den service, som et demokratisk samfund har krav på. Især går det rigtig skidt indenfor sundheds- væsenet. Og det må sig- es at være en sørgelig historie!!« leidslan i Kreml nú hevur góðtikið, at tey trý baltisku londini fáa fult sjálvstýri. Hver hevði bara torað at gitt um hetta fyri fáum vikum síðani. Tað seinasta nýggja er tað, at USA hevur avgjert at viðurkenna baltisku londini sum sjålvstødugar tjóðir og ætlar at stovna sendi- stovur har. Eisini verður tosað um at londini skulu fáa lima- skap í ST. Hetta er at fegnast um, tí hesi londini vóru legd und- ir Sovjet við eini av- talu millum táverandi Hitler-týskland og táverandi Stalin-sov- jet. Spurningurin um sjálvstýri til hesar fyrrverandi republikk- irnar í Sovjet hevur verið nógv frammi seinasta árið og vest- anveldini hava verið rættiliga varin við at taka undir við sjálv- seta á stovn demokra- ti í landinum. Nú er so vend komin í eftir at teir gomlu ortodoksu kommunistarnir rætt og slætt mistu alla sína ávirkan eftir mis- eydnaða kvettið. Nú sær Gorbatjov ongan annan meguleika enn at ganga baltisku londunum á meti og sama verður helst fyri fleiri aðrar republikkir. Um somu tíð sum vit fegnast um hesa gongd, so kunnu vit ikki lata vera við at bera ótta fyri einum borgarakríggi í hesum stóra landi, nú allar hesar kollveltandi broytingarnar koma so knappliga. Vit kunnu bert vóna, at Gorbatjov og Jeltsin megna at fyribyrgja einum ragnarroki í hesum stóra ríki, har kjarnorkubumbur eru spjaddar íyri vág og vind