leygardagur 14. september 1991síða 2

Ábyrgdarbiaðstjóri. Jan Møller Krisjan Dahl Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Fyritaksstjóri Ein góð prædika TAÐ er ikki ofta, at vit síggja præ- dikur prentaðar í heilum líki í blød- unum her heima. Eitt undantak í so máta var Sosialurin mikudagin. Blødini hava annars sínar festu á- trúnaðarligu teigar so sum Guds Orðið 0.1. Sosialurin hevur havt slík- an fastan teig hvønn leygardag tað vit minnast. Hetta meta vit vera eitt gott tiltak, sum lesarin er fegin um. Men spurningurin er, um hetta er nóg mikið. Tað er ein sannroynd, at lítið finst av átrúnaðarligum tilfari í føroyskum fjølmiðlum. Hetta kann tykjast eitt sindur legið, tí neyvan finst tað fólk á hesi klótu, sum er so trúgvandi ella sigur seg vera tað sum júst føroyingar. Tí skuldi ein trúð, at tað alla tíðina var eitt livandi orðaskifti í fjølmidlunum um júst å- trúnaðarligar spurningar. Men so er ikki í dag. TAÐ kunnu vera fleiri orsøkir til hetta. Kanska verða átrúnaðarligir spurningar mettir sum spreingi- stoff, sum eingin torir at taka upp av ótta fyri misskiljingum, klandri og hatri — at ein ødrvisi meining als ikki skal verða told osfr. Mong halda trúnna vera eitt persónligt mál, sum orðaskifti og kjak ikki eig- ur at standast um — nakað, sum vit eiga at hava í egnum barmi og nak- að, sum skal vera hvørjum einstøk- um heilagt og harvið nakað, sum ikki eigur at verða brúkt ella fyri tað misbrúkt í einum almennum kjaki. Ein orsekin til at átrúnaðarligir spurningar verða so lítið umrøddir í fjølmidlunum her heima er so helst eisini tann sannroynd, at prestar og adrir prædikumenn okkara ynskja ikki ella tora ikki at leggja upp til dialog — til kjak um ålvarsamar menniskjansligar spurningar, ið eis- ini hava tilknýti til trúnna og kristin- dómin. Hetta ynskja ella tora teir ikki ofta av ótta fyri avleiðingunum. TAÐ finnast tó undantøk, tvs. prestar og prædikumenn, sum loyva sær at útleggja tekstin á ein meira viðkomandi og aktuellan hátt og sum eisini tora at draga samfe- lagsviðurskifti upp í prædikuna — tvs. í stórri mun seta kristindómin í samband við okkara gerandisdag — lata hann úr tí hami, sum tíanverri í alt ov mongum førum eyðkennir boðskapin og tey, sum bera fram boðskapin. Eitt av hesum undan- tøkum var prædikan hjá Bergi Ja- cobsen, fyrrverandi sóknarpresti í Sandoynni, í Skálavíkar kirkju sein- asta sunnudag og sum varð prent- að her í blaðnum seinasta mikudag. PRÆDIKA hansara var góð og áhugaverd í mangar mátar. Hon snúði seg fyrst og fremst um hetta so týdningarmikla í lívinum, hetta at duga og vilja lurta eftir ødrum menniskjum. »Vit hitta hvønn dag bangin menniskju — menniskju, sum hava mist livsdirvid, og sum onga vón ella kós hava her í lívinum men vit lurta ikki eftir teimum, vit geva okkum ikki stundir til teirra, Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen Undir viðmerkingum i Fríu Feroyum í gjár fegn- ast ád. um gongdina í Sovjetsamveldinum, sum hevur havt við sær, at baltisku londini hava fing- ið sjálvstýri. Men hann heldur lítið um feroyingar, sum ikki enn eru raknaðir við, tá talan er um at fáa sjálvstýri í egnum landi. Hann skrivar: »Broytingarnar eystan- fyri hava hetta seinasta árið verið bæði bráðar og ógvisligar. Ein drivmegi í hesari tilgongd eitur tjóðskap- armedvit og -kensla. Meðan »mentadi« vestanveldi sum Bret- land og Frankaríki valdu at kvørkra alla smátjóða- tjóðskaparkenslu innan rkismark, gekk leiðsla Sovjetsamveldisins øvugta vegin: Har åttu smátjóðir góð kkindi at menna mentan og mål, ja, øll sereyðkenni yvir- høvur. Og hetta kemur til sjóndar, nú samveldis- eindin syndrast. Tað er lítið at ivast í, at ein risastórur meirluti av føroyingum fegnast um, at eitt nú eystur- sjóvarlýðveldini nú lýsa seg sjålvstødug. Men hvussu kanst tu fegnast um sjålvstyri i ødrum londum sam- stundis sum tu letur tær lynda, at egna land titt enn i 1991 er ófræls tjóð? Tað er ein andsøgn, ið ber yvir móti hykli. Vónandi fær tað onkr- an at vakna, at danska oyggin, Bornholm, nú av fullum álvara er farin at tala um sjálvræði og full- veldi. Fáa bornholmbúgvar loysing, so máttu føroy- ingar farið at kvaklast viða. Áhugaverd er saman- beringin millum vestur- heimin og Sovjetsamveld- ið, hvussu hesi á hver sín hátt hava borið seg at móti smátjóðum. At tann totalitera kommunistiska samfelasskipanin | hevur fingið menustingin, eiga vit øll at fegnast um. Og somuleiðis at tey baltisku londini hava fingið sjálv- stýri, men hvussu tá við okkum sjálvum, spyr greinskrivarin! Her á landi ræður fólkaræði, og tað er fólk, sum her býr, ið skal avgera í hvussu stór- an mun land okkara skal vera sjálvsteðugt ella ikki. Tað var tann tíð, tá Þr34#% ? . Utgevari: PÆ Sosialurin Uppseting: Píf Sosialurin Prent: P4 Pressan 1981 Telefon og ti fylla tey seg vid tablettum og råseitri av ymiskum slagi«, prædik- adi presturin. Her nemur hann eisini við ein tydningarmiklan kjarna i øll- um mannalivinum. Er tad nakad, sum hevur elvt til strid, bardaga, hatur og ósemju, so er tað tørvandi evni, åhugi og vilji okkara til at lurta eftir sjónarmiðunum og støduni hjá gðrum menniskjum. PRESTUR sigur víðari í prædiku síni, at vit vanliga siga, at høvuds- uppgávan hjá kirkjun og kristnum menniskjum er at boða hin heilaga boðskapin, tað er at prædika og bera vitnisburð. Men leggur hann afturat — fortreytin fyri at vit kunnu siga nakað av týdningi við menn- iskju, tað er at vit fyrst seta okkum niður og lurta eftir teimum og virða tey, sum heilar skapningar — og Bergur prestur heldur fram: — eg fari enntá at siga, at júst í hesum døgum er størsta uppgávan hjá kirkjuni og kristnum menniskjum tann, at lurta. KANN tað sigast meira rámandi og betri! Ein djørv og viðkomandi præ- dika, har prestur ikki er bangin fyri at seta spurnartekin við, hvussu kristin mong av teimum, sum kalla seg kristin, í veruleikanum eru tað. Hann sigur víðari í prædikuni, at tað finst eitt ótal av menniskjum, ið kalla seg kristin, men sum aldrin geva sær stundir til at lurta eftir Guði ella menniskjum — og tað eru hesi, sum beina fyri kristindómin- um. sambandið hevði ovur- stóra undirtøku, men tían- betur er henda undirtøka minkað. Fleiri og fleiri síggja fram ímóti, at vit stig fyri stig gerast meira sjálvbjargin. Hetta er politikkur javnaðarflok- sins og nú flokkurin hevur sett út í kortið av nyggj- um við eini sjálvstýrislóg, er at vóna, at vit kunnu taka sterri ábyrgd á okk- um og harvið eisini gerast meira sjálvbjargin. Hetta kann fyri mong tykjast rættiliga ómeguligt í ring- um tíðúm sum nú. Hvussu og ikki, so eiga vit at hava eina stevnu og halda okkum til málið, nevniliga so við og við at gerast alt meira sjálv- bjargin í egnum landi. Bústaður: Argjavegur 26 Minnist til haldaragjaldið e Nú nærkast aftur ein- um nýggjum ársfjórð- ingi — við eðrum orð- um einum týdningar- miklum vegamóti hjá blødunum. Vit hava hesa seinastu tíðina sæð, hvussu tungt tað er at reka bleð í Fer- oyum. Tann vánaliga steðan í landinum ávirkar eisini bleðini, sum fáa alt minni av lýsingum, sum annars er eitt týðandi inn- tøkugrundarlag. Nú henda inntøkan er so nógv minkað, mugu teir, sum bleðini reka, líta á aðrar inntekur, og her eru haldararnir stuðulin umframt leysaselan. Posthúsið hevur í hesum døgum sent út uppkrav frá m.a. Sosialinum. Hetta er ikki eitt stórt uppkrav, tá hugsað verður um, hvat lesar- Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: HETTA er kontant tala vid någreini- ligari adressu. Hetta eru atfinning- ar, sum verða settar fram móti okk- um øllum, men kanska serliga móti teimum, sum kalla seg rætttrúgv- andi. Hetta er nakað, sum sjáldan verður tikið til umrødu í prædikum her á landi, har prædikumenn fyri tað mesta royna at vera varnir og ofta balla ein veruleika sum henda væl inn, fyri at sleppa undan at ganga ngkrum ov nær. Við prædiku síni hevur fyrrverandi Sands-prestur í veruleikanum lagt upp til eitt átrúnaðarligt orðaskifti, sum vit leingi hava havt tørv á. Við at prenta prædiku hansara í blað- num hava vit kastað bóltin víðari til almenningin at fáa hetta evnið debaterað, tí í veruleikanum dregur prestur fram tveir týðandi spurning- ar í prædiku síni, sum ikki bara eig- ur at fara aftur við borðinum: fyri tað fyrsta spurningin: duga vit at brúka kristindómin til nakað posi- tivt mótvegis næstanum og harvið okkum sjálvum og harnæst spurn- ingin: nær og hvussu ofta misbrúka vit sama kristindóm! Prædikumenn og prædikur eru sum alt annað í mannalivinum misjavnt. Vit eiga í hvussu er ikki at vera bangin fyri at draga fram tær góðu prædikurnar. Hendan prædikan hjá fyrrverandi Sands-presti er ein av teimum góðu, sum hevur gjølliga umhugsan uppiborna. Ikki fyri hennara, men fyri okkara egnu skyld. Hetta eru alt ov álvarsamir og átrokandi spurn- ingar til, at vit ikki skulu geva teim- um gætur. in fær fyri pengarnar. Við at geva út Sosial- in fimm ferðir um vik- una, halda vit at les- arin veruliga fær nak- að fyri pengarnar. Vit vóna, at blaðið fer at fáa undirteku frá so nógvum sum gjørligt, ti tad hevur vid sær, at vit hava møguleik- ar at geva ut eitt enn betri og størri blad. Vit fara ti at minna lesararnar å haldara- gjaldið. Og til tykkum mongu, sum enn ikki halda blaðið: teknið tykkum sum haldarar beinanvegin. Tað er tann bíligasta loysnin og tit fáa blaðið inn um gáttina fimm dagar um vikuna.