mikudagur 18. september 1991síða 2

; ÁAbyrgdarblaðstjóri. Jan Miller Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith | Útgevari: P/f Sosialurin n SSL Råvøru- utflutningur FØROYAR eru i fleiri førum at meta sum eitt u-land. Vit útflyta råvøru til idnadin å meginlandinum. Hetta var nidurstødan hjå einum donskum bankaserfrødingi, sum herfyri lut- tók á einum tidindafundi í Sjóvinnu- bankanum. Hann vísti á, at vit før- oyingar kunnu fáa nógv meira fyri okkara fisk, um vit lata vera við at útflyta hann åvidgjørdan, men heldur góðska fiskin í Feroyum. Sum so eru hetta ikki nýggir tankar, men tað nýggja var tó, at her var ein útlendskur serfrødingur, sum kundi våtta tær støðugt vaksandi ávaringarnar her heima móti at selja fiskin av landinum sum rá- veru. Og tað kollveltandi var somu- leiðis, at hesi orð fullu í tí banka, sum hevur mest tilknýti til okkara størstu fiskasølu og hvers stjóri, sum eisini hevur verið nevndarfor- maður í umrødda banka, alla tíðina hevur fyrigyklað føroyingum, at fiskurin, sum fer av landinum, er ikki råvøra men nógv góðska vera. NÚ lesa vit so í Sosialinum, at eisini fiskiidnadarmålarådharrin hevur somu åskodan sum danski banka- serfrødingurin, nevniliga hana, at ME sysigaley „ < meginparturin av okkara fiskaút- flutningi er råvøra til fiskildnadin í Europa og aðrastaðni. Hann sigur, at henda gongdin má og skal steðg- ast, soleiðis at vit sjálvir viðgera og góðska so gott sum allan okkara fisk, fyri harvið at fáa sum mest fyri fiskin. Undantakið er tá feskur fisk- ur verður útfluttur beinleiðis til brúkaran. ER tað so — og tað er tað alt, sum bendir á — at vit føroyingar nú í meira enn 20 ár hava útflutt råvøru til fiskiidnadin í umheiminum, so er júst henda sannroyndin ein av høvudsorsøkunum til búskaparligu støðuna, landið er komið í. Í øll hesi ár hava føroyingar selt av landinum råvøru ella sokallad hálvfabrikata, eitt nú sum blokkur. Hesin blokkur- in verður so uppsagaður aftur í keyparalondunum og góðskaður til lidugvøru, sum stendur fyri megin- partinum av virdisøkingini. Tvs. at tann virdisøking av okkara egna fiski, sum átti at havt verið her á landi, hevur ístaðin ligið í okkara keyparalondum. Hetta var tað danski bankaserfrødingurin sipadi til å tidindafundinum herfyri. Vit eru eitt u-land, ti vit útflyta råvøru. EIN kann nu sjålvandi spyrja, hvussu tað ber til, at okkara fiska- ÓS SN > Ólavur W. Høgnesen - Hiknar Jan Hansen Dimma um hini bloðini Dimmalætting skrivar í oddagrein í gjár m.a. um steðuna hjá sokallaðu sjålvstyrisblødunum og tengir vånaliga úrslitið hjá bleðunum við steðuna á sjálvstýrisvonginum sum heild. Blaðið viðger fyrst fólkaatkveðuna frá 1945, sum tað heldur onga grund vera til at hátíðar- halda. Um steðuna innan sjálvstýrisrersluna skriv- ar Dimmalætting m.a.: »Indeværende ár er også et mærkeár i Færøernes politiske historie, idet der er gået 85 år, siden en gruppe færøske polit- ikere etablerede Selv- styrepartiet og dermed startede en politisk virk- somhed, der vel sagtens lagde grunden til de krav, der endte med folkeafstemningen 40 år senere. Men hvordan tegner situationen sig så for dé selvstyre- og løsrivelses- dette p tvrende partier I deres dobbelte jubilæ umsår? Hvad styrkeforholdet angår, så har Selvstyre- partiet tre mandater i Lagtinget, men er uden noget partiorgan — den 90 årige partiavis »Tingakrossur« er ikke udkommet i jubilæums- året på grund af øko- nomiske driftsproblem- er. Løsrivelsespartiet Tjóðveldisflokkurin har fire mandater i Lagting- et, men er ligeledes uden partiorgan — partiavis- en »Il4. September« er udkommet siden i foråret, da den gik kon- kurs Semiløsrivelsespartiet Folkeflokken har“ lige mange repræsentanter 1 Lagtinge Ft dag som de to forannævnte selv- styre- og løsrivelsespar- tier tilsammen; men hvad partiorganet »Dag- bladid« det sig ikke at så viste heller være levedygtigt angår, forleden 1f økonomisk underernæring skab med dets på grund Ved at lade gamle ejersel- forpligt- Jie SIN € et imidlertid ud igen et par dage senere — frem- tidig i formindsket ud- gave, blev der oplyst. Hvis de selvstyre- og løsrivelsesorienterede partiavisers levnedsfor- løb kan give et fingerpeg om, hvad der ville være sket med det færøske samfund, om det var kommet — eller skulle komme — til Færøernes fulde løsrivelse fra Dan- mark under ledelse af disse partier eller andre af lignende karakter, så kan enhver gøre sig sine tanker om, hvorhenne vi var — eller ville være — havnet. Dimma roynir at birta uppundir, at stødan i Før- oyum, vóru vit sjålvstyr- andi, hevði ikki verið petti frægari enn steðan hjá teimum trimum sjálvstýr- isblødunum, ið øll meira ella minni eru farin á heys- in Tað má so vera Dimmusa meting. Tó halda vit ikki, at hetta hevur nakað við hvert annað at gera. Tað átti tað í hvussu so er ikki at havt Blaðútgáva er torfer og minst ta talan er um … + IKK! Uppseting: P/t Sosiaíurin Prent: PH Pressan 1961 framleiðarar og fiskasglufólk ikki hava roynt at vent hesi gongd, tá tað er ein sannroynd at stóra virðis- økingin liggur í at meirgóðska fisk- in! Høvudsorsøkin er øll skipanin sum hon er. Eingin hevur roynt at skundað undir eina góðsking. Og tá leiðslan á okkara størstu fiskasølu alla tíðina hevur viljað verið við at tað hevur loyst seg ikki at gera meira við fiskin, best man vera sum er, so hevur tað ikki eggjað fram- leiðarunum at fara henda vegin. Teir hava í stóran mun gjørt tað, sum Fiskasølan hevur álagt teim- um. FARIÐ er farið. Men vit mugu læra av okkara mistøkum. Her kemur so nýggi fiskiidnadarmålarådharrin inn í myndina. Hann er nýggjur og ung- ur ráðharri, ið tykist eiga tann dyna- mikk, tað gápámod og ta vitan, sum er neyðug fyri at fáa gongd á góðskingina. Sambært samrødu við Sosialin leygardagin hevur hann sett sær sum miðvíst mál, at allur fiskur veiddur av føroyskum skip- um skal góðskast i Føroyum. Hetta fyri at skapa arbeidi til fleiri hendur og fyri at leggja meira eftir seg i landinum. Málið er at forða fyri, at fiskurin fer av landinum sum råvøra ella hálvliðug vera til fiskiidnadin í gðrum londum at arbeiða víðari. S ein so litlan heimamarkn- ad sum okkara. At flestu lysarar so eisini velja sær Dimmuna til lýsingablað, ger ikki steðuna hjá blød- unum betri. Ein orsekin til, at mong av blødunum fara á húsagang er tann, at tey í alt ov stóran mun eru politisk meinigheits- blød og at teimum tørvar fakfólk. Men aftur til sam- anberingina í blaðnum. Dimman heldur fyri, at koma hesir tríggir flokkar til valdið eftir at landið hevur fingið sjálvstýri, tvs. sjálvstýrisflokkurin, tjóðveldisflokkurin og fólkaflokkurin, so fer bú- skapurin at liggja í ruin- um. Hvussu skulu hesir flokkar megna at reka landið Feroyar, tá teir ikki eru ferir fyri at reka síni egnu bleð? Ein áhugaverd samanbering, og megu- liga ikki uttan hald í veru- leikanum heldur. Men hetta er tó bert eitt hugs- að dømi. Tí neyvan kemur tann dagur, at hesir trígg- ir flokkar einsamallir sleppa at stýra hesum landi ...... Bústaður: Argjavegur 26 Teiefon: Góður karmur Í hesum degum er Norðurlandahúsið karmur um fleiri á- hugaverd tiltøk, til- tøk, sum kunnu vera okkara landi at gagni. Har verður hildin stór altjóða ferðamannavinnu- framsýning, og har er stór ráðstevna um havið kring Feroyar og djórini, her liva. Tað er gott, at vit hava Norðurlanda- húsið. Tað hevur verið okkum sera hent og vónandi verða umsteðurnar hjá húsinum at virka í framtíðini ikki skerdar av teimum vánaligu tíðunum. Tí vit hava veruliga brúk fyri hesum stovninum, bæði fyri at hjúkla um okkara egna, men eisini fyri at læra av fremm- andum og taka í- móti. Ferðamanna- framsýningin hevur stóran týdning fyri ferðavinnu okkara, sum enn er ung. Meguleikarnir at menna hesa vinnu eru avgjert tilstaðar. Postadressa: Postsmoge 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Teletax: EITT eru vøkur orð. Annað er at síggja úrslit í verki. Og tað er hetta, sum er áhugavert og gleðiligt við nýggja fiskiídnaðarmálaráðharran- um av Signabg. Hann hevur sett sær fyri at fremja orð í verki. Og longu nú síggjast ítgkilig úrslit av miðvísa politikkinum. Virki gera íløgur í góðsking m.a. við almenn- um eingangsstuðuli. Fleiri fólk koma í arbeiði og størri virði verða skapt. Hetta er so avgjørt rætta gongdin. Tað er greitt, at skulu hjól- ini í samfelagnum koma í gongd aft- ur, so mugu vit stimbra framleiðslu- vinnuni, tí tað er hon, sum er høv- uðsorkukeldan í øllum smafelags- maskinarínum. Kemur henda á føt- ur, ávirkar tað restina av samfelag- num — virksemið fer at økjast. Tað er tí ógvuliga umráðandi, at vit fáa nýggj fólk til at stíla fyri her á landi, fólk, sum hava visiónir og ikki eru bundin á hond og fót av gomlum og ótíðarhóskandi skipanum. Spurn- ingurin um at umleggja stórri part av almenna studninginum í útflutn- ingsliðið fyri á tann hátt at eggja vinnuni at góðska fiskin meira, er áhugaverdur og partur av somu sek: nevniliga at gera okkum til eina góðskingartjóð burturav. Vit skulu bara finna fram til, hvussu nógv ferðafólk vit vilja hava henda vegin og hverjar ílegur skulu gerast fyri at taka ímóti hesum fólkinum. Vit mugu eisini gera okkum greitt, hvat ein tílík vinna kann geva av sær til sam- felagið. Kann hetta verða okkum eitt gott ískoyti til fiski- vinnuna — uttan at ferðafólkastreymurin harvið skal taka okk- um av ræði — so eiga vit øll at vera við til at fáa vinnuna upp á fetur. Áhuga- vert verður at síggja, hvat fer at spyrjast burtur úr. Hin ráðstevnan er um lívið í sjónum kring klettarnar. BIOFAR-projektið er komið væl áleiðis og kann nú siga okk- um mangt áhugavert um okkara egna land. Við hesi ráð- stevnu koma vit vónandi at kenna okkara egna um- hvervi betur og har- við eisini duga at virðismeta tað.