leygardagur 21. september 1991síða 2

x røinda blaða Ábyrgdarbiaðstjóri. Jan Møller Blaðfólk: Ranú Jacobsen - Tórfinn Smith Útgevari P/4 Sosialurin Uppseting: P/f Sosialurin Prent: PH Pressan 1981 Telefon Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Postsmoge 76 110 Tórsharn 14720 Argir 11820 Telefax: Folkafloks- menn og góðsking UNDIR viðgerðini av fíggjarlógar- uppskotinum nam fyrrverandi landsstýrismaður fólkafloksins, Olaf Olsen, við spurningin um góðsking av fiski og síðani før- oyska lønarlagid. Tingmaðurin helt fyri, at góðskingarleiðin er tann rætta, men vísti um somu tíð á, at høga føroyska lønarlagid forðar ein- um útviklingi á hesum øki. Sum so er einki nýtt í hesum úttalilsi. Hetta hevur sami tingmaður og vinnulivs- maður ført fram fyrr umframt fleiri av floksfeløgum hansara, eitt nú formaðurin í Reiðarafelagnum og fyrrverandi stjórin i Føroya Fiska- sølu og nú floksfelagi Olaf Olsen. Hesir tríggir hava aftur og aftur, tá tosað hevur verið um at fáa gongd á góðskingina í Føroyum, víst til høga lønarlagid sum størstu forð- ing. HETTA er bara ikki sannleikin. Skulu vit ganga eftir eitt nú stjóran- um á einum av okkara størstu flaka- virkjum, sum úttalar seg til Sosialin í gjár, so er tað ikki rætt, at lønarlag- ið er størsta forðingin — at tað er nógv hægri enn í okkara granna- londum. Sambært stjóranum á Bacalao, sum er tað virkið í landin- um, ið tekst mest við góðsking, so eru lønirnar í Føroyum ikki hægri enn í eimum londum, sum vit kapp- ast við. Undan honum hevur eisini Føroya Arbeiðarafelag fleiri ferðir víst á hetta sama: lønin i Føroyum er ikki hægri enn í hinum londunum vit kappast við. JÚST spurningurin um, hver og hvat hevur verið og er størsta forð- ingin fyri, at so lítið av fiskinum verður góðskaður í Føroyum og ístaðin seldur av landinum sum rá- vera og hálvliðug vøra, er sera åhugaverdur í hesum døgum. Með- an umrøddu vinnulíusmenn og politikarar aftur og aftur hava roynt at geva arbeiðandi fólkinum skyld- ina, so vilja vit venda spurninginum til teirra: eru tað ikki júst tit, sum hava verið størsta forðingin, ti tit hava bert havt løtuvinning fyri eyg- að, nevniliga hvussu tit við táver- andi og núverandi skipanum hava lopið upp um garðin, har hann var lægstur! Hví hava ikki júst tit, sum hava stýrt hesi vinnu bæði í veiðu- liði, framleiðsluliði og sølulidi, roynt at slóðað fyri góðsking heldur enn at tvíhalda um lættastu loysnina, nevniliga blokkframleiðslu! NÚ hetta kjakið hevur tikið seg upp um góðsking eiga vit so sanniliga eisini at umrøda spurningin, hví er hetta ikki komið fyrr og hvgr hevur skyldina! Tey, sum bara hava fylgt eitt lítið sindur við á fiskivinnugkin- um seinastu 20 árini, vita, at fyrrv. stjórin á Føroya Fiskasølu og nevndarformaður í einum av okk- ara størstu bankum, er tann persón- urin, sum meira enn nakar annar í Føroya søgu, sum hevur stýrt út- viklinginum í hesum landi. Hansara orð hava verið sum lóg. Og tá hann hevur sitið bæði á fíggingarliðnum og sølu- og harvið eisini framleiðslu- liðnum, so kann einoghvør, sum bara dugir iitlutabell, leggja tvey og tvey saman og síggja, at hesin mað- urin, sum í dag er ein av fremstu politikarum fólkafloksins, er tann, sum hevur høvudsåbyrgdina av skeivu gongdini í Føroyum, skyld- ina av, at føroysk virki ikki fyri lang- ari tíð síðani eru farin at góðska fiskin meira og harvið skapa fleiri arbeiðspláss og meiri valuta til land- ið. Nú partamaður hansara á tingi enn einaferð loyvir sær at leggja skyldina fyri, at vit ikki eru komnir í gongd við góðsking, á arbeiðsfólkið Eiga at luttaka Útvarpið visti í gjár at siga frá, at ST fer — teirra lønir — so slepst ikki undan at draga alt hetta málið fram í ljósið: ábyrgdin hjá tykkum vinnulivs monnum, sum stýrt hava fiskivinn uni øll hesi seinastu árini. NÚ situr so sami fiskasglustjóri á løgtingi og er í samgongu við javn- aðarflokkinum. Vit kunnu so bert vóna, at hann er komin upp á betri tankar, tí tvíhaldan hansara um blokkframleiðsluna og aðra hálv- fabrikataframleiðslu hevur kostað landi og fólki nógv. Nú eru tað so aðrir menn, sum síggja góðskingina sum einasta møguleikan, eitt nú nú- verandi fiskiidnadarmålarådharrin. Vónandi fer tað at eydnast honum at sannføra fyrrverandi fiskasølu- stjóran og núverandi samgongu tingmannin Birgir Danielsen um, at góðsking er einasta gongda leið. Nú nyttar ikki at gráta um gjørd mistøk. Vit mugu líta frameftir, men tá fólkafloksmenn draga fram lønarlagiå sum størstu fordingina fyri víðari góðsku i Føroyum, so skulu teir fáa svar uppá tiltalu. Og svarið er: tað eru teir sjálvir, sum hava verið størsta forðingin. Norðlýsið og , # og útróður Blaðið hjá norðingum, Norðlýsið, ger nógv burt- ur úr útróðrinum í odda- grein í gjár. Blaðið skriv- ar, at útróðurin stendur fyri ikki minni enn einum triðingi av inntøkunum hjá Klaksvíkini. Blaðið skrivar annars: >Tað er ikki altíð at henda vinna hevur verið so hegt í metum hjá vinnukvsmonnum og politikarum, men ferð eftir ferð kemur ein aftur til, at hetta er ein vinna, ið hevur stóran týdning fyri lokalsamfelagið her norðuri. Býráðið roynir at gera sítt til at fjálga um hesa vinnu og tað er ikki ong- in orsek til tess. Í blað- num í dag verður arbeiði viðvíkjandi egningar- miðsteðini boðið út al- ment, hetta eru egning- arskúrar á vestursíðuni Ur býráðnum frætta vit, at útróðurin helst er orsekin til ein triðing av inntøku kommununar. Trolarar og sterri skip hava helst eisini stóran týdning fyri feroyska samfelagið, men ongin ivi er um, at útróðurin hevur nógu sterri tydning fyri lokal- samfelagið her. Tad er rætt av býráð- num at byggja undir hesa vinnu, tí hon hevur undir skiftandi umstød- um vist seg at vera ein sera tydningarmikil vinna fyri okkara sam- felag. Tad eigur at vera so at hugaligt er at fåast vid primeru vinnuna. Tann dag ongin longur tímir at fåast vid fisk og fiska- úrdráttir, man sera lítið fara at vera at liva av í Føroyum og tá serstak- liga í utjadaraøkjunum«. Hetta er so rætt sum tad er sagt. Mong av okk- um hava ofta lyndi til at gloyma tann tydning, út- — al =“ róðurin hevur. Vit eru blivin so forvand við bara at hoyra um metstóru veiðuna hjá hesum stóru og fínu trolarunum. Út- róðrarbáturin er í huga- heiminum hjá mongum av okkum farin tíð. Men so er ikki í veruleikanum, og her er Klaksvíkin eitt gott demi. At ein triðingur av inntøkunum hjá Klaksvik- ar Kommunu stavar frå útróðrinum sigur okkum alt. Nú menn eru farnir at tosa við sterri álvara um góðsking og at menna pri- meru vinnuna, so er greitt, at júst útróðurin er eitt týdningarmikið lið fyri ikki at siga sjálvt grundarlagið undir eini komandi góðskingarvinnu á landi. Hver fiskur, sum kemur upp á land og sum skal góðskast til lidna Veru, eigur at vera fyrsta floks og so feskur sum gjørligt, og her er tað, at útróðrarflotin kemur inn í myndina. Tað er hugaligt at vita sær, at Klaksvíkar kommuna nú roynir at i = at fyriskipa eina ráð- stevnu í Grenlandi, har evnið er rætturin hjá smátjóðunum til sína egnu undirgrund. Fleiri smálond fara at luttaka, men feroying- ar vita sambært út- varpinum einki av hesi ráðstevnu. Hetta má sigast at vera stórt spell fyri ikki at siga margháttligt, tí júst hetta mál er eitt av teimum mest átrokandi málunum at loyas hjá júst feroy- ingum, nevniliga rætt- urin til undirgrundina. Undir viðgerðini av fíggjarlógini í gjár hildu fleiri av reðarun- um tað vera legið, løg- ting og landsstýrið ikki vistu um ella høvdu fingið innbjóð- ing til hesa ráðstevnu. Í tinginum upplýsti Atli Dam, at talan er um eina ráðstevnu fyri sokallad upprunafólk og slík verða vit ikki mett samanborið við menna og stimbra útróð- urin við eitt nú at gera egningarmiðsteð. Men tað er ikki nóg mikið, at ein av kommununum í landinum vísir áhuga fyri útróðrin- um. Tað mugu aðrar kommunur so sanniliga eisini gera, og tær eiga tí at brúka Klaksvíkar kommunu sum fyrimynd. Tað er hepisleyst at tosa um at seta gongd á góðsk- ing her á landi, um vit ikki eisini tryggja okkum, at vit fáa besta fiskin til góðskingarídnaðin. Og hann skulu vit m.a. og ser- liga fáa frá útróðrinum. Tað hevur verið tosað um at byggja ein nýggjan út- róðrarflota. Hvar eru tær ætlanirnar blivnar av. Hevdi tað ikki verið uppá sítt pláss nú at tikið henda spurningin uppaft- ur, nú vit fara at góðska fiskin til dýrastu veru. tey lond, sum luttaka. Legmaður segði tó, at feroyingar nú kanna meguleikan at vera við. Tað er greitt, at vit eiga at vera við har slíkar ráðstevnur verða hildnar, nú nett- upp hesin spurningur- in er so nógv frammi her heima. Hóast sam- bandsmenn ikki ynskja, at vit sjálvir skulu hava avgerðar- rættin til undirgrund- ina, so er at vóna, at hinir flokkar á tingi, bæði í samgongu og andsteðu, eru so mikið at sær komnir, at teir strongja á at fáa eina loysn í hesum máli. Tað er sjálvsagt, at tað eru vit sjálvir, sum skulu hava av- gerðarrættin til hesa okkara undirgrund og ikki danir. | —-— — 10