hósdagur 17. oktober 1991síða 6

HAndahl + P "1 s0Sialurin Ongantid so mangir minnilutar sum nú Heimsins minnilutar stóran : áhuga fyri Heimastýrislógini 18k UB r r m ninnitutum i 4 Y cImintim i dag. Ira- Marita Peter- er vakti ráðsteynu fyri sum herfyri varð hildin í Mosk- á CIRI minntilutabólkar, va, SCra storan ans Í tilknýti til árligu ráð- mannarætt- indi, sum í ár varð hildin í Moskva, varð eisini skipað fyri eini ráðstevnu um og fyri minnilutabólkar. Har vóru umboð úr mongum londum. Úr Fer- oyum var Marita Petersen, landsstýriskvinna boðin við, at greiða frá teirri skipan, sum galdandi hev- ur verið Føroya og Dan- markar millum í 43 ár. Landsstýriskvinnan greiddi frá upprunanum ul at vit fingu heimastýris- lógina og hvussu hon hevði roynst okkum - einum minniluta í danska ríkinum. HA vild Uill Stórur áhugi A rådstevnuni vóru mill- um onnur umboð fyri týska minnilutan í Dan- mark og somuleiðis um- boð fyri danska minnilutan í Týsklandi. Ymiskt var, sum teir hildu hvussu rættindini hjá minnilutum best vóru tryggjaði. S. Matlok, umboðandi týska minnilutan í Danmark helt teirra rættindi best verða vard við at ikki at virka beinleiðis uppi í politikki, HC NC y VUS urslit vid allar politiskar flokkar. Hinvegin helt K O. Meyer, sum umboðaði danska minnilutan i Tysk- landi tað vera betri, at luttaka akuvt í parlament- ariska arbeiðinum. Men báðir vóru teir samdir um, at heimastýrislógin var áhugaverd og mæltu til, at hava næstu stevnuna av hesum slag í Føroyum. Kurdar ikki til Dr. Sertac Bucak greiddi frå støduni hjá kurdunum, sum liva sum minnilutar har teir eru. Hann greiddi serliga frá støðu kurdanna í Turkalandi, har teir vera als ikki vera mettir at vera til, hóast teir ikki eru færri enn 15 milliónir í tali. Ikki fyrr enn í fjør fingu teir loyvi tl at tala teirra egna mál,- væl at merkja fyribils bert heima hjá sær sjálv- um. Hann helt kortini ikki, at loysnin var eitt sjálv- støðugt Kurdistan, men bert at fáa tryggja rætt teirra har teir eru. Nógv broytt At heimsmyndin broytist skjótt kom eisini til sjónd- ar á hesi rådstevnuni. Upprunaliga skuldu um- boð fyri Estland eisini vera við, sum ein minniluti i Sovjetsamveldinum, men orsaka av, at landid nu hevur lýst seg sjálvsteðugt, var hetta av ongum. Nú er myndin hin øvugta, og ístaðin fyri estlendsku fyri sovetuska minnilutan í Fleiri minnilutar Ein høvudsmidstød fyri minnilutar varð herfyri skipað í Týsklandi. Millum annað fyri at skráseta teir minnilutar sum eru. Síðani midstødin fór at virka er komið fram, hvussu mang- ir fyrr ókendir minnilutar í veruleikanum eru. Ikki minst síðani stóru umskip- anina eystanfyri. Millum væ 8 annað hevur minniluti í Baltisku lond , unum gjørt mong ymisk (77 tolkasløg í Polen, og eitt ótal av týsk- um minnilutum ymsastað- ni í Europa Men tað er ógvuliga ymiskt hvussu teir ymisku minnilutarnir verða virdir. Sum eitt dómi um fram- burð fyri minnilutar varð á ráðstevnuni greitt frá, at í Svøriki hava allir teir umleið 150 minnilutarnir rætt til at børnini fáa Nr. 192 undirvísing á sínum móð- urmáli. So hevur ikki altíð verið. Til dømis hevði finski minnilutin í Svøriki so seint sum í fimtiårun- um, ikki loyvi at tosa sítt móðurmál. Umboðini fyri teir ymsu minnilutarnir høvdu mangt at spyrja landsstýriskvinn- una úr Føroyum um. Millum annað um vit nýttu tvey ymisk mál, hví dóms- valdið enn var danskt, um hvussu tað ávirkaði viður- skiftini millum Føroya og 17. oktober 1991 Frá sjálvum ráðsfundinum. Við borðendan, undir li á Maritu Petersen, situr Grete Bille Paulsen úr Danmark. Hon var høvudsfyrireikari av rådstevnuni Ain un Danmarkar at fjarstødan landanna millum var so stór, og hvussu tað bar til, at Føroyar kundu standa uttan fyri EF, tå Danmark er innanfyri. Kanska verða vit vertir fyri næstu stevnu fyri heimsins minnilutar. Hver veit. tór.- Marita Petersen greiðir her sovjettiskum samum frá foroyskum viður- skiftum