leygardagur 19. oktober 1991síða 4

Síða 4 Tað rakar tey gomlu - Skulu okkum vit næsta árklára við 1,8 mið. krónur minni enn í ár, mugu røktar- starvfólk sigast upp, og fyri fyri gomlu fer tað at merkja, at tey ikki sleppa upp og í síni egnu klæðir = hvónn dag, sigur Andrea Løve Jacobsen, fyri- stóðukvinna á Norðoya Røkt- arheimi Leiðarin og stýrið fyri Norðoya Røktarheim hava lagt høvd síni á blot fyri at finna onkra loysn, hvussu heimið skal klára seg við næstan 1,8 mió. krónum minni enn í ár. Enn duga tey ikki at síggja annan møguleika at minka raksturin so nógv enn at siga fleiri starvfólk upp. Kári Kjelnæs, formað- ur í stýrinum, metir, at fimm starvsfólk í hvussu er mugu sigast upp. Andrea Løve Jacobsen, fyristødukvinna, heldur, at so er væl sluppið. Hon ber ótta fyri, at upp- aftur fleiri mugu sigast upp. A einum rgktarheimi eru lønarøutreisdlurnar tað ein- asta, 10 muna. Røktarheim- ið hevur ikki somu dýru tól- ini sum eitt sjúkrahús. Hava longu spart Á Norðoya Røktarheimi hava tey sum so manga aðrastaðni roynt at skorið niður. T.d. er arbeiðstíðin hjá teimum, sum vaska løgd um, soleiðis at tær ikki ar- beiða teir dýru timarnar, t.v.s. fyri kl. átta um morg- unin, og um kveldið og sunnudagar arbeiðs tey tíma løntu sum minst. Eisini hava tey fyri lang- ari tíð sidan skorið niður í nýtsluni av ymsum, ið kann minkast um, uttan at tað nervar røktina. Men tær sparingar, ið nú standa fyri stavn, koma at raka rgktina. Og tað heldur Andrea Løve Jacobsen vera meira álvarsligt. Rakar tey gomlu - Skulu vit til at minka um talið á rgktarstarvsfólki - sum alt bendir á, at vit noyð- ast - verða møguleikarnir verri at gera tað hugnaligt og heimligt fyri tey gomlu. Vit hava altíð lagt dent á, at tey gomlu skulu upp úr songini hvønn einasta dag 1 síni egnu klæðir, pyntast, sum tey plagdu at pynta seg fyrr 0.s.v. Tað er ikki bara fyri blóðrenslið at vit leggja so stóran dent á hetta, men tað er eisini tað menniskja- liga, at tey skulu kenna seg væl. Andra heldur tað vera so mannminkandi, um tað ikki skal bera til at vísa teimum gomlu so frægt virðing, at tey skulu sleppa upp hvønn enasta dag sum nú. Tí so verður neyvan, um røktar- Starvsfólkini verða færri enn í dag. Hon fær seg ikki til at skilja, at nakar kann fáa seg ul at skerja rakstrarin á einum rgktarheimi so nógv. At sita og rokna hvat hvørt plássið kostar fyri hvort fólk. Teir politikaramir, sum halda hetta bera til, vita neyvan, hvateitt róktarheim er, heldur hon. Eitt rgkt- arheim kann íkki lata summar deildir aftur, lata aftur um summarið e.a. Fólkini á røktarheiminum eru har alla tíðina, og ikki ber til at minka um røktina. A Noroya Røktarheimi eru 28 kømur, og 36 fólk búgva har. Av teimum 36 mugu 27 hava hjálp til alt, vendast, lyftast, latast í, matast 0.s.v. Soleiðis er tað bara. Imóti at leggja saman Stýrið fyri Norðoya Røkt- arheim hevur fingið fund- arboð frá sjúkrahússtjóra- num. Fundurin snýr seg um at endurskoða samstarvs- sáttmálan við Klaksvíkar Sjúkrahús. Stýrið hevur hoyrt graml um, at ætlanin er at leggja stovnarnar sam- an, og tað hóvar teimum illa. Tað var skeivt í sínari tíð at byggja rgktarheimið aftrtat sjúkrahúsinum, og nú at gera tað ul deild v sjúkrahúsinum er at skrúva tíðina aftur. Eitt róktarheim er ikki eitt sjúkrahús men bústaður hjá fleiri fólkum. Kári Kjelnæs, formaður í stýrinum, vænta, at onkur mótmæli fara at koma úr Norðuroyggjum frá bygd- arráðum og avvarandi at gomlum árgktarheiminum, um røktarheimid verður lagt undir sjúkrahúsið. Andrea Løve ger tó vart við, at samstarvið millum rgkt- arheimið og sjúkrahúsið er fyrimyndarligt. Har er ong- antíð eitt øvugt orð. - Vit hava sjálvandi ikki sett okkum ímóti at spara, og vit hava eisini spart nógv. M.a. er talið av rein- gerðarfólki minkað við hálvum gðrum fólki, men vit hava higartil ikki nomið við røktina, tí vit vilja geva teimum gomlu góða tilveru her. Higartil hava normer- ingarnar verið í lagi, og eg haldi eisini, at tey gomlu hava tað gott her, sigur Andrea. - Og ikki br til at minka um talið á búplássum, ti tørvurin er líka stórur. Tað heilt rætta hevði verið at bygt eitt heim aftrat, sigur Andrea. Koma at gjalda I staðin fyri at minka um játtanina, átti tað almenna heldur at brúkt fleiri pengar upp á rgktarheimið, halda bæði fyristødukvinna og formaðurin í stýrinum. Og tað verður tað al- menna óivað noytt til: Seinasta vár var Bruna- umsjón Landsins og sýnaði røktarheimid. = Brunaum- sjónin gjørdi tå vart við, at fleiri ábótur vóru at gera. Brunatrygdarvidurskiftini eru ikki i lagi. Brunaum- sjónin hevði nógv ymist at finnast at, sumt meira álv- arsligt enn annað. Kári Kjelnæs, sum umframt at vera formaður í stýrinum eisini er brandmeistari, x Nr. 194 — 19. oktober 1991 skrivaði tá Almannastov- uni, landsstýrinum og fíggj- arnevnd løgtingsins bræv vid åheitan um at fåa eyka- jåttan til at fåa vidurskiftini i lagi, men svar er einki komið. Lekur illa Tað er eisini annað, ið má gerast á rgktarheiminum. Tað hevur í áravís líkið sera illa, men nú ber av. Fyri trimum vikum vistu tey á røktarheiminum sær ikki onnur rådini enn at lata upphaldsstovuna å ovastu hæddini aftur, ti har er ikki verandi orsakað av leka- num. Eisini hava fleiri búfólk og starvsfólk fingið útbrot, ið má vera orsakað av byggitilfari, og í sein- astuni hava fleiri harnæst klagað um sviða í eyguni. Ein eykajáttan má til fyri at fáa hetta gjørt, sigur Andrea Løve Jacobsen. Aftrat tí eru allar hurðarar inn á kømrini so smalar, at song við seingjrhestum ikki sleppur gjøgnum dyrnar. Seingjarliggjandi fólk mugu hava tveir seingjar- hestar, so neyðugt er at fáa breiðari dyr, og tað krevur eisini eykajáttan, sigur fyri- stødukvinnan. Bida sum longst Hon vil her nýta høvi at gera vart vid, at tey flestu helst vildu havt sini gomlu heima. Nógv bíða so leingi við at bíða um pláss á røktarheimi fyri sínum, at tey sjálv eru illa fyri av stríðnum. Tey biðja ikki um pláss, fyrr enn eingin onnur loysn er. Og nógv stridast leingi við samvitskubit, tá tey hava latið foreldur síni á Tá Norðoya Røktarheim á sinni varð bygt, mæltu noroyingar til heldur ai byggja røktarheim onkra aðrastaðni, men tá varð sagt, at antin varð heimið bygt upp í sjúkrahúsið, ella kom einki heim. Nú verður aftur sagt, at róktarheim bygd aftrat sjúkrahúsi eru dýrast. Tað broytir kortini ikki stóðuna sum hon er nú, heldur fyri- stóðukvinnan á Norðoya Røktarheimi røktarheim. Hetta sleppa tey ofta ikki av við, fyrr enn tey hava sæð, at tey gomlu trívast á røktarheiminum. randi Tað má bera til at spara meira á Norðoya Røktarheimi, sigur Tommy Petersen, almannastjóri Andrea Lewe Jacobsen, fyristøðukvinna Nordoya Røktarheimi, heldur tað ikki vera rættvíst at sam- meta raksturin á røktar- heimunum í Føroyum og vænta, at tey dýrastu skulu klára seg við sama rakstur sum tey bíligastu. Ikki tí hon hevur nakað at finnast at teimum bíligastu, men tað ber ikki til hjá nýggjum heimum at klára seg við tað sama sum hini. - ANordoya Røktarheimi mugu tey og eins og allir aðrir almennir stovnar spara meira, sigur Tommy Pet- ersen, almannastjóri. Hann heldur einki løgið vera 1, at samstarvssátt- málin við sjúkrahúsið skal endurskoðast. Sáttmálin er bara ein partur av llum, tá øll fíggjarætlanin skal hyggjast ijgønum, sigur hann. Samstarvssåttmålin sigur bara, hvussu nógv Føroya Deild: Amnesty International, Skrivstovan í Vågsbotni er opin mánadag, miku- dag og friggjadag kl. 11-16. Tlf. 15816 røktarheimid skal gjaldat.d. til umsjónarmann, til kók o.a. fyri hvønn sjúkling. Tað kann vera, at tey tølini eiga at verða broytt, sigur almannastjórin. randi