mikudagur 6. november 1991síða 8

Síða 8 At síggja samdar politikk- arar í bløðunum stinga út í kortið tann politikk, teir halda skal rekast í sam- felagnum, er vorðið eitt sjálsamt fyribrigdi í Før- oyum. Alt ov lítið alment orðaskifti er um dagsins spurningar, og alt fleiri løgtingsmenn gera per- sónlig upplop við eittans endamáli - at koma sær fram í fjølmiðlunum. Hetta er sera óheppið og rættuliga samfelagsskaði- ligt. Hetta ger at vit fáa sera ótrygg politisk vidur- skifti og rættuliga trupult verður at arbeiða í einum hugsjónarligum, politisk- um flokki, sum javnaðar Nr. 206 — 6. november 1991 Skilja politikkarar ikki uppgávuna? Lokalpolitikkurin spillir okkum samfelagið Taka allir føroysku flokkarn verður førdur, legst alt samfelagið i skelja«, skrivar Eirikur Lindenskov, formaður í Sosialistiskum sjúkrahúsútbyggingina á Tvøroyri. >- At menn seta sum fremsta mál at sæta sjålvum sær og sínum hevur sera óhepnar avleiðingar fyri samfelagið. Hetta er tíverri tað sum stendur sum fremsta mál hjá nógvum politikkarum. Nógv dómi eru um prestisjuprosjekt sum verða trumfað igjøgnum, uttar: at hugsað verður um, hvat samfelagsgagn hetta kann gera. Vit kunnu nevna undirsjóvartunnilin um Vestmannasund og ir sær ikki um reiggj nú, og rudda upp, soleiðis at landspolitikkur Ungmannafelag í Fóroyum m. a. í sjónarmiðnum í dag. vinning - at koma sær fram. Sum politisku við- urskiftini nú eru, kunnu vit tosa um >pamparapo- litikk< tá hann er verstur - løgtingsmenn hugsa bert um seg, síni og egna val- dómi sítt, heldur enn at gera eitt miðvíst arbeiði, landi og fólki at gagni. Landsstýrið einki gjørt enn! Undir seinasta landsstýri varð nógv kjakað her í blaðnum, um tann poli- tikk, landsstýrið førdi. Sosialurin hevdi eina rædusøguna fyri og adra eftir um, hvussu fólk flýddu av landinum undan pantifúta og arbeiðsloysi. Hesar søgurnar eru vorð- nar færri og færri. Hetta átti at boðað frá góðum - at tað var vorðið betri at liva i Føroyum - men er Eirikur Lindenskov tað nú tað? - Als ikki! Vit høvdu satt at siga væntað, at tá flokkur okk- ara kom so sterkur á ting eftir valið seinasta, so skuldu vit skjótt síggja úrslit av vallyftum okkara. Vit høvdu fyrst og fremst væntað at landsstýrið fór at gera nakað veruligt fyri at fáa fólk aftur í arbeiði beinanvegin. (tað høvdu vit jú lovað). Men ar- beiðsloysið veksur stød- ugt. Hvat er tad so lands- stýrið tekst við? - Jú, teir spara. Tað hava teir gjørt okkum greitt. Landið er í kreppu og vit mugu øll taka okk- ara part til tess at fáa land- ið á fótur aftur fíggjarliga. Tað er so alt í lagi við ti. Men tað er okkurt annað, sum ørkymlar. »Eg-vil-hava«- politikk- urin er ikki nóg góður longur. Nú er tað »eg- skal-hava-annars-slíti- eg-samgonguna« - poli- tikkurin sum aftur er settur í håsæti. Tápuligt og oyðileggjandi fyri føroyska samfelagið. | SJÓNARMIÐ Ongan tunnil í hesari øldini Seinastu tíðina hevur kjakið um undirsjóvar- tunnilin um Vest- mannasund tikið seg upp Nr. 206 — 6. november 1991 aftur. Teir tríggir, sum umboða Vágoynna í landsstýri og á tingi hava allir sum felags aðalmál at fáa hesa verkætlan framd- a. Teir siga allir við ein munn, at hetta skal fremjast nú og >bedýra< at hetta fíggjarliga væl ber til. Um hesin tunnil so kostar 200, 300 ella 400 milliónir, so kann hvørt mansbarn síggja, at fíggj- arligu umstødurnar als ikki eru til eitt slikt presti- sjuprosjekt nú. Men vit, sum mæla ímóti, verða løgd undir at vilja avtofta Vágoynna. Vit >stríðast fyri at kvala alla ný- hugsan og framburð í Vågoynni« vil Frank løg- tingsmadur vera við. Stór orð, kunnu vit siga. Vit kunnu sjálvandi altíð tosa um, hvørt ein undirsjóvartunnil í longdini roynist betri bú- skaparliga enn samband sjóvegis. Men vágafólk- og politikkarar mugu gera sær greitt, at tey fáa ongan tunnil í hesi gldini. Fíggjarvánirnar eru ímóti hesum! kostnaðarmeta Eisini kann sigast, at tað RL er alt ov framligt av trimum vågamonnum at krevja at skuldarbinda okkum, børn okkara, ommu- og abbabørn okka- ra og nøkur ættarlid aftur- at fyri at útvega Vågoynni fasta sambandið og fyri at bjarga onkran løgtings- sessin. Vit mugu eisini minnast til at vit vita so ómetaliga lítið um arbeiði við undir- sjóvarunli í Føroyum. Vit vita, at grótflágimar sunn- anfyri liggja hægri enn norðanfyri í Føroyum. Tí kann hugsast, at grótið undir Vestmannasundi kanska minnir um grótið í Suðuroy. Hugsa vit okk- um, at grótið undir Vest- mannasundi er eins vánaligt, sum í Sumbiar- tunnlinum, so er eingin sum við vissu kann siga, hvat ein slíkur tunnil kostar - hetta megna held- ur eingir norðmenn! Sjúkrahús og bygdamenning Eitt annað mál, sum hevur verið nógv frammi síðani hendan samgongan varð skipað, er sjúkrahúsmálið. Kjakið um sjúkrahús hevur altíð verið sera kensluborið. Ført hevur verið fram, at annadhvørt stuðlar tú menningini av smærru sjúkrahúsunum ella ætlar tú at niðurleggja tey og so ynskir tú bert at havnarfólk skulu hava trygg sjúkrahúsviðurskifti. „Hetta er ikki annað enn undirbrotligt møsn. Tosa vit um menning, so kann ikki sigast annað enn at rættulig >inflasjón< er komin í fyribrigdið »bygdamenning«. Sjónarmiðini um at varðveita og útbyggja smærru sjúkrahúsini eru ikki partapolitisk. Hyggja vit nærmari, so síggja vit at tað eru politikkarar úr Klaksvík og av Tvøroyri sum streingja mest á. Hví so man vera kunnu vit øll ímynda okkum. Breydpolitikkarar - landspolitikkarar? Í Sosialinum fríggjadagin hevur Sverri Midjord drúgva grein, har hann greitt vísir, at hann undir - Besta loysnin er at miðsavna alla serviðgerð og mestu sjúkraviðgerð. So fáa vit eina betri og bíligari tænastu. Skal argumentasjónin um at varðveita smærru sjúkrahúsini halda, so skulu vit byggja fýra sjúk- rahús afturat. I vagum, I Norðstreymoy, í Eysturoy , og eitt á Sandi. valstríðnum hevur sagt seg ynskja at Suðuroyar Sjúkrahús verður útbygt soleiðis, sum ætlanin hevur verið. Sverri lovaði veljarunum hetta og hann setti hetta sum treyt fyri stuðli sínum fyri hesi landsstýrissamgongu, sigur hann. Nei men harra mín Gud góði Sverri! Hasum taka vit als ikki undir við. 120 milliónir krónur fyri eina óneyðuga sjúkrahúsútbygging á Tvgroyri er alt ov nógv. Tá menn í reinum álvara koma við slíkum, so kunnu vit ikki annað enn misteinkja teir fyri at ar- beiða fyri sjálvum sær og sínum, heldur enn at hugsa um hvat gagnar best landi og fólki. Einki fantilsi Skomm at siga, men veru- leikin er tann at sjúkra- húsmálið er vorði eitt pre- stisjumál hjá Norðoya- og Suðuroyatingmonnum. Teir halda helst at hetta er ein líður í >bygdamenn- ingini<. Hetta er ein stór misskiljing. Ein stórur partur av >bygdamenn- ingini< (hvat tað enn merkir) hevur verið >brúktur< av åvisum politikkarum til at sæta sær og sínum. Als einki hevur verið hugsað um hvat gagnar landinum best, men hvat hevur kunna útvegað ávísum lokalpolitikkarum flestar atkvødur. Hetta kann vera tað sum er ein tann størsta orsøkin til tað neyðars stóðu, land okkara fíggjar- liga er komið sær í. Eingin heildarætlan er gjørd - roynt hevur verið at >býtt javnt< millum økini. Stutt sagt: Einki fantilsi Síða 9 hevur verið á! Niðurleggið smærru sjúkrahúsini Hvat sjúkrahúsmálinum viðvíkur, so er eingin ivi um, at besta loysnin var at niðurleggja tey smærru sjúkrahúsini. Tey kundu verið nytt til ellis-, røktar og umlættingarheim, og sjålvandi eisini virkad sum sjúkrahús við fødideil og, skaðastovu, til eftirviðgerð 0. a., í tann mun, sum neyðugt var! Truplari uppgávur kundu verið fluttar til Landssjúk- rahúsið við einum vælút- bygdum tyrlusjúkraflut- ningi. Keypid tyrlu til sjúkraflutning Framkomna tøknifrødin hevur ført við sær, at tað í dag fáast tyrlur, sum megna at flúgva í nógv verri líkinum, enn tær tyrlur vit nú hava kunna. Hugsa vit okkum at Landssjúkrahúsinum varð útvegað eina slíka tyrlu, mannaða við neyðugum læknum og sjúkrasystrum, so høvdu allir íbúgvar landsins verið nógv tryggari, enn teir eru í dag. Eisini hevði hetta verið so ómetaliga nógv bíligari. At tvihalda um at vit Skulu hava try sjúkrahús, bert fyri at varðveita nøkur arbeiðspláss, er búskaparligt sjálvmorð. Tá hevði tað verið nógv bíligari at givið fólki pening fyri als einki at gjørt. Miðsavning er framtíðin Tá framstandandi poli- tikkarar í ramasta álvara fara at tosa um at leggja serlæknagkir út á smærru sjúkrahúsini, eiga ávar- ingarklokkurnar at ringja. Ein og hvør er greiður um at hetta bert økir um útreiðslurnar og ikki petti um trygdina - tvørtur- ímóti! At nýta millión oman á millién fyri at spjaða serviðgerðina hev- ur bara tað við sær, at fleiri sjúklingar skulu flytast longur, at lækn- arnir fáa minni royndir og skapar ein óneyðugan tørv á ymsum tænastum, sum kundu verið gjørdar undir einum á Landssjúkrahúsi- num. Vit mugu gera okkum greitt, at besta loysnin er at miðsavna alla servið- gerð og mestu sjúkra- viðgerð. Hetta ger bæði at vit fáa eina betri tænastu og at hetta kann gerast fyri kanska helvtarprís. Skal argumentasjónin um at varðveita smærru sjúk- rahúsini halda, so skulu vit byggja fýra sjúkrahús afturat: Í Vágum, í Norð- streymoy, í Eysturoy og eitt á Sandi. Bygdamenningarherferð in, ella »havnarkompleks- ið<, hevur havt so stóra á- virkan á føroyskan poli- tikk, at eingin tingmaður enn hevur torað at talað um eina slíka niðurlegging av smærru sjúkrahúsunum, hóast tað helst hevði verið skila- besta, biligsta og tryggasta loysnin fyri landið og fólkið. >Ég vil, gev mær, eg Skal!..< >Eg-vil-hava<- politikkur- in er ikki nóg góður longur. Nú er tað >eg- skal-hava-annars-slíti-eg- samgonguna< - politikk- urin sum aftur er settur í hásæti. -Tað kann tykjast heldur framlig? av trimum vága- monnum at krevja at skuldarbinda okkum, børn okkara, ommu- og abba- børn okkara og nøkur ættarlið afturat fyri at útvega Vágoynni fasta sambandið Sum rosinan í pylsuend- anum kemur Vilhelm, løgtingsmadur, aftur og roynir seg sum 17. mann- in. Nú er ovboðið. Er skilið veruliga so vánaligt, at slíkir >smálutir< ikki kunnu fáast í rættlag inn- anhýsis, so er tíðin komin hjá fleiri politikkarum at leggja frá sær. Tann »heiti sessurin« góður at hava Tað tykist ikki sum um tingmenn eru greiðir yvir hvørja uppgávu vit hava givið teimum, við at valt teir inn á ting. Hetta er ikki eitthvørt arbeiði - ella nakað hjáputur! Teir »eiga« heldur ikki ting- sessin, hóast tað mangan tykist so. Tá tingfólk eru burturstødd - ella verða vald í landsstýri - so eiga tey, um tey hava nakra respekt fyri tingarbeiði- num og veljarunum, at lata næsta fólk á listanum taka sætið. Tá tosa vit ikki um valdsmisnýtslu ella valdsgirnd, men um á- byrgdarfult, virðiligt ar- beiði. Javnaðarflokkurin er størsti flokkur á ungi. Um Marita, eins og hinir seks landsstýrismenninir, eisini letur ødrum tingsessin, so hevur flokkurin 14 fólk á tingi og í landsstýri. Hetta, saman við einum vælvirkandi floksapparati, átti at givið møguleikar fyri framsóknum arbeiði. Fatið Føroyar sum EINA heild! Skulu vit hava skil aftur í hesum landi, so krevur tað at teir ráðandi taka í egnan barm. Allir flokkar mugu til verka - at rudda upp í egnum flokki. Tað ber ikki til at vit bert hava lokal politikkarar umboð- aðar á tingi. Vit mugu hava fólk, sum umboða okkum øll - øll sum búgva í Føroyum. Vit mugu síggja landið sum eina heild og ikki sum sjey sjålvstødugar heildir ella 50 sjålvstødugar kommunur, sum einki hava við hvørja aðra at gera. Uppskotið hjá Jógvani, landsstýrismanni, um at leggja kommunur saman er vert at hugsa um. Uppskotið hjá Karini og Maritu um at skipa alt landið sum eitt valdømi átti aftur at komið fram á tingborð... ro) SAGE AÐ EG NADH ET SD 4