hósdagur 14. november 1991síða 2

17. maðurin EIN afturvendandi trupulleiki hjá mongu av samgongunum, sum hava stýrt landinum, er 17. maðurin. Tær flestu av samgongunum, sum hava verið skipaðar, hava bert havt ein tingmann i yvirvág. T.v.s. at allir seytjan tingmenn í samgongu hava verið tungan á vágskálini. Júst henda politikkin í Føroyum í mong, mong år. | stadin fyri at reka veruligan landspolitikk, so hava mong lands- stýri í veruleikanum rikið 17. mans- politikk. T.v.s. at nógvar politiskar av- gerðir hava verið tiknar út frá rossa- handilsprinsippinum: fái eg hetta igjøgnum, so skal tú fáa hatta, osfr. HETTA ljóðar ikki sørt legið, men er ikki tess minni satt. Av tí at lands- stýrini hava bygt á so lítlan meiriluta, at hver tingmaður hevur kunnað koppað eina samgongu, hevur borið illa til at lagt landspolitiskar langtíðar- ætlanir. Vit hava í staðin fingið eitt sokallað landspolitiskt lokalstýri. Og tað er sjálvandi upp á bæði gott og ilt Men nu tað veruliga sansar at í samfelagnum, nú vit rakna við við kaldan dreym og síggja, at vit hava gjørt alt ov nógvar íløgur á tí almenna og tí privata økinum, nú gerst tað meira greitt fyri okkum, hvat tað vil siga, at eitt land verður stýrt av Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen teprum landsstyrum, har allir sam- gongutingmenn eru tungan å våg- NUVERANDI samgonga hevur eisini 17 mans. Júst sama magiska talið, og spurningurin er í dag, um tað verður sama 17. mans-syndromið, sum fer at koppa hesa samgonguna! Okkurt kundi bent á tað, nú hugsað verður um undirsjóvartunnilin, Nónhamar, momsin, tolllóg o.a. Í fleiri av hesum málum hava samgongutingmenn út- talað seg rættiliga opið og sagt, at teir fara at fella landsstýrið, fáa teir ikki sín vilja. Og sum rosinan í pylsu- endanum hevur ein samgonguting- maður longu boðað frá, at hann fer at atkvøda fyri einum uppskoti hjá ein- um av andstøduflokkunum — einum uppskoti, sum rætt og slætt tekur ræðið av sitandi landsstýri í umrøda máli. | Landsstýrisflokkarnir hava nevniliga felt niður í samgonguskjal- ið, at spurningurin um undirsjóvar- tunnilin skal kannast. Hetta merkir ikki, at arbeiðið skal í gongd. Fara so samgongutingmenn, áðrenn um- røddu kanningar eru lidnar, at at- kvøda fyri einum andstøduuppskoti, sum rætt og slætt forbjóðar lands- stýrinum at gera fleiri kanningar, tí ar- beiðið kann í fyrsta lagi byrja um fýra ár, tá hevur hesin tingmaður avhøvd- að sína egnu samgongu. So einfalt er Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosialurin Prent: PH Pressan 1981 Teleton: TAD er gott, at vit hava eitt livandi orðaskifti um hetta mål. Men eins greitt er tað, at eini samgongu verður ikki leingi lív lagað — og hon verður ikki serliga arbeidsfør — skulu ting- menn, sum vita, at teir eru 17. maður, í tíð og ótíð koma við hóttanum. Hes- um hava vit havt ringar royndir av upp gjøgnum árini, har tað hevur ver- ið neyðugt at gera ein rossahandil fyri og annan eftir, sum skal tæna lokaláhugamálunum há teimum ymsu tingmonnunum, fyri í heila tik- ið at halda samgonguskútuni flót- andi. Nú kann ein so siga, at her er tað tann øvugta gongdin. Nú verður 17. maðurin bráddliga brúktur til at fremja eitt landspolitiskt mál — ja, hóttanin um at slíta samgonguna skal júst brúkast ímóti meira lokalum áhugamálum, sum umreddu ting- menn meta eitt nú undirsjóvartunnil- in at vera. HVAT ein enn heldur um hesi mál, so er í hvussu er eitt gott hent, og tað er, at vit hava fingið eitt tiltrongt orða- skifti um mál, sum koma okkum øllum við so ella so. Hinumegin stendur so landsstýrið, sum ynskir arbeiðsfrið og vísir á, at tað er júst ar- beiðsfriður, sum tað hevur skortað á í undanfarnu samgongunum. ANTIN ein er fyri einum undirsjóvar- tunnli ella ikki, so er einki forgjørt í ti, Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Teletax: at landsstýrið heldur fram at kanna hetta projektið til fulnar. Við ti er ikki sagt, at arbeiðið skal byrja her og nú ella um ngkur ár. Spurningurin er so heldur ikki bara eitt lokalmál fyri vágafólk. Hann hevur so sanniliga eisini áhuga og tydning fyri øll tey, sum í framtíðini skulu ferðast til og frá flogvøllinum. Hann hevur eisini týdning í sambandi við málið um framtíðar flogferðsluna her á landi. Verðu rikki farið at byggja flogvøll á Glyvursnesi, so verður flogvøllurin í Vágum samferðsluæðrin millum út- heimin og Føroyar langt inn í næstu eld. Og ii sambandinum verður neyðugt at betra um ferðasamband- ið. Her er so spurningurin, um vit skulu byggja nýggj skip til at flyta ferðafólk millum Oyragjógv og Vest- manna, ella vit skulu umhugsa heilt aðrar møguleikar. SPURNINGURIN um at seta almenn arbeiði í gongd, nú tey verandi ar- beiðini verða liðug, hevur eisini nógv at siga í hesum kjakinum. Og er undirsjóvartunnilin ein skilagóð ílega inn í næstu øld, eiga vit at kanna hana nú. Men er hon grvitisskapur, so eigur hon eisini at steðgast. Hetta er tað, vit mugu finna fram til, og tí er tað skeivt tá samgongutingmenn hótta við at slíta samgonguna upp á eitt mál, sum als ikki er búgvið til nakað slit. Sjálvstýrisflokk- urin og tunnilin Oyggjatíðindi endurgevur í gjár formannin í Sjálvs- týrisflokkinum, Lassa Klein fyri at siga, at hann tekur ikki undir við floks- felaga sínum, Helenu Dam á Neystabø, sum hevur lagt uppskot fram um at avtaka lógina um undirsjóvartunnil um Vestmannasund. Lasse Klein sigur við blaðið, at sjálvstýrisflokkurin fór burtur úr eini samgongu í 1989, tí hon framdi eins- táttaðar sparingar og ultøk. "Slíkt eigur ikki at endurtaka seg, og skulu sparingar fremjast, so skulu tær fremjast sum ein heild, og ti ber ikki til bert at taka einstók "populer" mål fram, sum t.d. fasta sambandið um Vestmannasund" Hetta sigur Lasse Klein sum víðari vísir á, at eingin hevur nakað ímóti at spara, men eingin kann heldur taka undir við ein- táttaðum sparingum. Hetta eru áhugaverd úttalilsi, kanska mest tí, at tey vísa okkum, at heldur ikki í sjálvstýrisflokkinum standa tey saman sum ein maður. Fólk hava helst lagt til merkis, at síðani flokkurin fekk eina kvinnu valda á ting, er Lasse Klein, sum hevur verið frontfigurur líkasum dottin niðurímillum. Fólk eru so smátt farin at spyrja, hvar Lasse man vera og um flokkurin hevur fingið nýggjan formann og leiðara. At Helena so leggur uppskot fyri = tingið, sum partamaður hennara ikki kann taka undir við, er einki forgjørt í, men tað sigur nakað um, hvussu ringt tað má vera at halda skil í einum stórum flokki - tá flokkur við einans trimum tinglimum ikki kann semjast um uppskot flokkurin leggur fram. Hetta fær ein at setas spurningin: hvussu hevði sæð út í samgonguni, um sjálvstýrisflokkurin hevði verið partur av henni og har sjálvstýristingmennin- ir eisini vóru 17. menn! Eingin kennir lagnuna hjá verandi samgongu og úrslitið eftir eitt komandi val. Men tað kann væl hugsast, at sjálvsstýris- flokkurin verður ein av samgonguflokkunum, um núverandi samgonga ikki heldur fram ella tapir val- ið. Við hesum í huga má tað sigast at vera lítið hugaligt at ímynda sær eina komandi samgongu við einum so lítlum flokki, ið ikki ein gang megnar at standa saman. Umstrídda uppskotið hjá sjálvstýriskvinnuni boðar so eisini frá, at vit í sjálvstýrisflokkinum hava fingið ein splittadan flokk, ein flokk har teir tríggir tinglimirnir mestsum allir hava hvør sítt áralag. Man hetta benda á maktskifti í flokkinum og fer gongdin at líkjast henni hinum "lilleput-flokkinum" teimum kristiligu, har endin var, at flokkurin fór í tvey! Neyvan verður tað til tað, men givið er, at bæði Lasse og Asbjørn hava fingið ein konkurent í Helenu, so inniast inni hjá teimum mundi tað kanska ikki vera so kær- komið kortini, at flokkurin fekk 3. "mannin" valdan. Men allir flokkar hava brúk fyri at fornýggja seg, so kanska fjøldin av sjálvstýrisfólki tekur meira undir við Helenu enn hinum báðum "gom- lu" tingmonnunum, og at tad ti fer at vera hon, sum i framtidini kemur at mynda flokkin. Uppskot hennara um tunnilin kundi bent á tað. Um smáu flokkarnir ikki kunnu semjast innanhýsis ella á tingi um politisk mál, so er tað helst rætt í fram- tíðini at skipa samgongur, sum ganga uttan um hesar flokkar. Annars kann sig- ast, at verandi samgonga ikki hevur nakað at reypað sær av í løtuni, tå talan er um innanhýsis ella samgongu-diciplin. Endursendið Hans Holm Útvarpstátturin "Góðan morgun Føroyar" er sera kærkomin hjá lurtarun- um, men tað er verri enn so altíð, at fólk flest hava møguleika at lýða á hesa tíð á degnum, tí mong eru bundin av ar- beiði og sleppa ikki til útvarpstólið. Tí var tað kanska ikki nakað vána- ligt hugskot, at okkurt av tilfarinum varð end- ursent í fullari longd. Tað, sum her verður hugsað um, er samrødan Sonne Smith hevði við Hans Holm um orsgkina til borgarakríggið í Jugoslavia. Vit hoyra og síggja so nógv til júst hetta borgarakríggj í hesum døgum, at vit hava gli gott av at fáa eina kvalifiseraða frá- greiðing um alla bak- grundina. Og hana megnar Hans Holm, lær- ari so sanniliga at geva okkum. Okkum nýtast ikki endiliga at brúka útlendsk tíðindafólk til at fáa slíkt at vita, tá vit eisini eiga fólk, sum kunnu siga nakað um søguligu bakgrundina. Samrødan vid Hans Holm í "Góðan morgun Føroyar" í gjár var sera áhugaverd og upplýs- andi, og vit fara tí at heita á Sonna og fyri tað stjóran um at endur- senda júst hetta inn- slagið í tykkara uttan- ríkissendingum.