leygardagur 23. november 1991síða 4

|; | ir | - Síða 4 Laksaveiðan í Bristol Bay Nakrir hava tíggjusylindarar MAN motorar, ið hava 900 hestar og kosta 100.000 doll- jar. Men tað eru eisini teir í skrappastu. Bátarnir eru bygd- til at lasta mest møguligt innanfyri teir 32 føturnar, sum er hægsta markið, samstundis sum at teir mugu ganga sum skjótast. Og tá er brúk fyri hestakreftum. Bátarnir mugu ikki verða longri enn 32 fótur, tað sigur lógin. Teir eru 15-16 fótur breiðir, bygdir al- minium og við útgerð kosta teir 200.000 dollarar, tað er 1,3 milliónir fóroyskar krón- ur. Hetta er prísurin fyri at liggja fiskiskapurin byrjar Bay í Alaska. Arne H. Kaald fiskar laks. Hann er ættaður úr Møre í Noregi og flutti til USA í fimtiårunum. Hann er so heppin at hava fiskiloyvi og hann hevur fiskað í mong år í amerikanskum sjógvi. I dag býr hann og konan f einum nyggjum húsi i Edmonds, stutt í fyrstu rød tá laksa- í Bristol norðanfyri Seattle, skrivar norska blaðið, Fiskaren. --Laksaveiðan her á amerikansku vesturstrond- ini minnir nógv um ta norsku við drivgørnum, sigur Arne, sum hevur tveir bátar, ein í Seattle og ein í Alaska. Millióningur eftir ein mánað - Vill veiða Fyrr gekk veiðan meira friðaligt fyri seg, men seinastu árini við góðum prísum og betri fiskiskapi hevur broytt lívið nógv hjá fiski- monunum, heldur Arni H. Kaald -Í Bristol Bay í Alaska er ikki loyvt at royna við bátum, sum eru yvir 32 fót. Tær strongu reglurnar hava gjørt, at fleiri hava skorið stevnid av bátunum fyri at stytta teir og sostatt sleppa frá at keypa nýggjan bát. Tær fáu vikurnar fiskiskapurin varir er inntøkan so góð, at fiskimennirnir vinna nóg mikið til at liva av restini av árinum, sigur Arni H. Kaald. Risa nøgdir Í 1980 vórðu 40 pro- sent av gllum laksi sum verður veiddur í heiminum veiddur í Alaska. Tá var veiðan 230.000 tons. Í fjør var nøgdin vaksin til 287.000 tons, men part- urin av heimsveiduni var lækkadur til 31 prosent. Hetta kemst av at ali- vinnan kring heimin hevur ment seg munandi. Í fjør vórðu veidd 90.000 tons av sockeye laksaslagnum bert í Brist- ol Bay, í ár verður roknað við nakað minni, 67.500 tons. Hini sløgini av kyrrahavslaksi eru king, coho, chum, pink og cherry. Sockeye slagið stendur fyri helvtini av veiduni. Hørd kapping --Fyri at skilja hví, bátarnir hava so stóra maskinu í Bristol Bay, noyðist ein at vita hvussu fiskiskapurin gongur fyri seg, sigur Kaald. --Fiskiskapurin fer fram innanfyri eitt 6gvu- liga avmarkað økid, har er sera grunt og rekur hart. Meðan bíða verður eftir, at fiskileiðin verður latin upp, liggja bátarnir í einum trunka uttanfyri eina linju, sum er sett eftir Loran C navigatións- skipanini. Hetta er linjan fyri ytra markið á fiski- feltinum. Harði streym- urin fær nakrar bátar at leggja seg nakað uttanfyri og so vána at teir reka innum uttan at vaktar- skipini leggja merki til tað. Rúkandi ferð --Fiskileiðirnar verða latnar upp, tá laksur sæst í áunum og tá gongur alt skjótt fyri seg. Tað snýr seg um at fáa gørnini út so skjótt sum gjørligt, tí hava bátarnir so stóra maskinu. Gørnini verða sett omaná hvørt annað i ein hurlivasa, tann sum sterkastur er fær mesta fiskin. Gørnini eru 150 Nr. 219 — 23. november 1997 Trinif ft Bristol Bay í í Alaska er eitt satt laksneldarada metur long og 28 mestar djúp, hvgr meskin er 5 1/8 tumma, máldur strektur. Fiskiskaðurin byrjar um leið 15 juni og endar seinast í juli. --Stangt eftirlit er við fiskiskapinum og leiðirnar verða ofta stongdar. Í hesar fáu vikur verður ofta fiskað uppímóti 100.000 tonsum. hvgr bátur kann veiða upptil 45 tons. Onkuntíð eru bátarnir so tungt lastaðir, at teir søkka, sigur Arni H. --Tað hendur at teir bátar, sum liggja tættast við land, stranda, tá fjarar. Tá mugu teir leypa á bláman og draga gømini við hond. Hetta er eitt ringt arbeiði. Tá flødir aftur, sleppa teir burtur aftur, sigur Arni H. Kaald. Fiskiloyvi 2 mió Tann góði fiskiskap- urin og góði prísurin í åttatiårunum, sum var hægstur í 1988, tá eini 30 krónur fekkst fyri kiloið, hevur sett præisin á Arni H. Kald flutti úr Noregi til Amerika. Hann hevur vunnið nógvan pening við laksaveiðu. Men prísurin er fallandi í løtuni fiskiloyvum upp. Fiski- menmnirnir hava loyvi at selja fiskiloyvini og teir kunnu fáa upptil tvær milliónir fyri hvørt. --At tað gongur hart fyri seg, tá gørnini verða sett við 25 míla ferð er skilligt. Tí í seks vikur, kundu fiskimennirnir fyri trimum árum síðan vinna 200.000 dollar. Hetta er góðar 1,3 milliónir krón- ur. Onkuntíð var handafast og tað er hent at onkur er skotin. -Men nú er prísurin fallin og vit fáa ikki meir enn 10 krónur fyri kiloið. Heldur prísfallið fram, so er skjótt liðugt við laksa- fiskiskapinum í Bristol Bay, sigur Arne H. Kaald jústinus Stríðast tit við Álvars- spurningar so sum: Hvaðan vit koma, hvagar vit fara, lív eftir deyða, um og hvussu sálirnar ferðast — vendið tykkum so til Universal Life Dept. 6.40 P.O. Box 5643 - 8700 Wúrzburg - Germany