leygardagur 30. november 1991síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Bórn og. foreldur i jólahýri STR til Nr. 224 — 30. november 1991 Nakað, sum í jólamánað- inum gjarna dregur nógv fólk til, og ikki minst børn, ertann sokallaði jólabýurin á Torginum í SMS. Hettaereitttiltak, Sølu- miðstaðarfelagið hevur ukið stig til gjøgnum fleiri år, og alsamt eru hesir jólabýirnir vorðnir stórri og vakrari fyri hvørt ár, ið farið er. >Tað er ein donsk fyri- tøka, ið hevur gjørt hesar jélabyimar fyri kkum í fleiri ár, og í ár varð talan so um ein sera vakran bý, 1ð helst man vera tann Størsti og vakrasti, ið settur er upp í Føroyum yvirhøvur,« sigur Kåri Miiller, formadur i Sølumidstadarfelagnum. »Eg haldi hetta veraeiti sera gott arbeiði, ið er gjørt fyri okkum, og tað sær út til, at tey, ið støkka inn á gólvið í SMS halda tað sama.< Og tey, sum í hesum døgum leita sær inn á Trapputrødni, eru ikki so i. Bæði børn og foreldur koma inn í SMS fyri at hygg snotiliga jóla- bynum, sum er sera li vandi. Ikki færri enn 83 li vandi ting eru í jólabýnum, so nógvur teknikkur skal til fyri at alt hetta kann vera í ronga í SENN. já at I > r 1 rn h . jiar Cr em tjørn, når . 4 >, « Y T menn taast við at seta gørn, ! SMS dregur nógv fólk til ikki minst børnini vilja siggja nissur og djør i jólahýri. Mynd: Kalmar meðan dunnur svamblað í vatninum, og ein stór skóg, har nissur høgga trø — bæði til brenni og at brúka sum jólatrg. Og umframt eru eisini bæði neyt og seyður at síggja í skógini. Eisini er eitt bakarí í bý- num, har nissur baka jóla- køkur. I smidjuni, ið altid er at finna ieinum røttum jóla- byi, er stórt virksemi við jarnsmíði. Býurin er sera hugna- ligur, og samstundis sum hugt verður at honum, eru jólatónleikur, jOlasøgur og annað jólaundirhald í hátal- aranum. Við síðuna av býnum ber so eisini til at fáa sær jolagløgg og jólabollar. Men hvussu nógv kostar so allur býurin SMS? »Eg kann siga so mikið sum, at hann hevur kostað nógv, men eg haldi ikki, at tað er neyðugt at seta nakað tal á,< sigur Kári Miller >Og tó er tað uppá sítt pláss atsiga, athann ikki er dýrari enn so, at vit halda okkum hava fingið nógv fyri peng- arnar.< Hóast Kári Miiller ikki hevur hug at nevna nakað tal, so hevur Sosialurin hu at koma við einum boði. I hesin nýggi jólabýurin verður samanborin við teir ið hava verið undanfarin ár sum hava ligið um 100.00X krónur, eigur hesin ikki at kosta undir 150.000, men heldur nærri 200.000 krón um, men tað verður so bara eitt skot. hj. Dagurin í morgi Eyðkvæmisstoðan n er alheims eyðkvæmisd agur: versnar í stórum Alheims eyðkvómisdagurin í 1991, sum er í morgin, ber heitið „Sharing the challenge< — ella: Saman um avbjóðingina Eydkvæmisstødan versn- ar í stórum kring heimin. Hvenn dag verða 5.000 menniskju smittað við HIV. Og kortini eru vit bara við byrjanina av hesi farsótt. WHO — Heims- heilsustovnurin — metir, at 30—40 milliónir av monnum, kvinnum og børnum eru vorðin smitt- að við HIV (eyðkvæmis- virus), tá ið hendan eldin er at enda komin. Hetta er tað sama sum ein ferfald eking samanborið við í dag. Aftrat hesum kemur, at 10—15 milliónir bern fara at sita eftir, av tí at foreldrini eru deyð av eyð- kvæmi. Tað stóra talið av smitt- aðum kemur at endur- spegla seg í skjótt økjandi tali av eyðkvæmisraktum bæði fyri og eftir aldar- skiftið. Móti endanum av 1990-árunum verður rokn- að við, at yvir 1 mill. av vaksnum fólki fáa eyð- kvæmi hvert ár og at líka nógv fara at doyggja av sjukuni. Smittan spreidist Smittan spreidist alsamt, ikki bert i Afrika, Europa og Norðuramerika, men eisini i Latinamerika og Asia. Smittan økist i løt- uni ógvuliga skjótt í syðra og suðureystra Asiu; WHO metir, at árliga talið av HIV-smittadum í Asiu kemur at verða sterri enn tað í Afrika longu í seinnu helvt av nítiárunum. Stórvandamálini = vid- víkjandi eydkvæmi — bædi fyri samfelag og hin einstaka — er ikki ein av- bjóðing, id ein einstakur stovnur ella stýri eru fer fyri at greiða einsamall, men er málið at meta sum ein týdningarmikil sam- felagsuppgåva, har ið oll eiga at meðvirka. Tí skal her verða mælt til, at felog av ymiskum slag — ítrótt- arfeløg, ungmannafelog, fakfeløg og onnur — taka stig til fundir og onnur tiltøk viðvíkjandi eyð- kvæmi, soleiðis at hetta stóra vandamál ikki verð- ur burturtagt, men um- rett við jøvnum millum- bilum, so at vit ongantíð gloyma at vera eftiransin. Týdningarmiklir Lutir fjelmiðlanna og skúlans eru eisini ógvu- liga týdningarmiklir í hes- um máli. Eru annars ivamál við- víkjandi eyðkvæmi, so ber til at ringja til eyð- kvæmislinjuna 18820, ið svarar alt samdegrið. Eisini ber til at ringja til »AIDS-linjen« í Danmark, telefon nr. 033911119, ið svarar frå kl. 9—23 allar dagar, ella 06591 1119, ið svarar alt samdegrið allar dagar. Heitið á degnum var sum nevnt: Saman um av- bjóðingina. Tað er komið í eftir teirri sannfering, at standa vit ikki saman — stýri, stovnar, ráð, skúlar, felog, miðlar eins væl og hin einstaki — so fer at verða truplari at verja samfelagið og einstakling- in móti eyðkvæmisfar- sóttini, enn um vit standa saman um hesa avbjóðing. Hegni Debes Joensen landslækni > „#7 FR 1 op Føj rs JOLINI | HJÁSÓLJU : 2, ANNE MORTIMER } TIHEW STURGIS ' ”