leygardagur 14. desember 1991síða 5

Nr. 234 — 14. desember 1991 s0Sialurin Síða 5 Trolarar skræda »Har botnurin er soleidis lagadur, at trolararn- ir ikki lættliga sleppa framat, spenna teir veirar og ketur millum lemmarnar fyri at skræda og riva botnin upp, og so tå koralbotnurin er oyði- lagdur, fara teir afturum aftur vid trolinum og taka upsan, ið tå er eftir,« fortelur ein skelkaður útróðrarmaður í Eysturoynni fyri Sosialinum At sera illa stendur til við fiskastovninum undir Før- oyum, munnu tey flestu vera greid yvir, og eingin skuldi vitað tað so væl sum teir, ið dagliga balast á havinum. Allastaðni verður sagt frá vånaligum fiskiskapi, vid linu nellu ella troli. Bert hend inga ferd hoyrist um onkr an, 10 hevur gjørt góðan túr, men tað er sera sjáld- an. Omaná hesar einføldu men ikki minni syrgiligu sannroyndir kemur so, at sjómenn kunnu vera rætti- liga ósamdir um, hver veruliga grundin er til, at skilið er, sum tað er. Útróðrarmenn skylda uppá trolararnar, og trol- aramenn skjóta skuldina aðrar vegir, at vantandi æti er ein av stóru orsøkunum. Fiskifrødingarnir tykjast vita minst av gllum, og tað sær út til at vera um tað so er avgerandi, hvgrjum teir eru saman við, hvgrjum teir geva toyggið. Alt ov stórt veiðitrýst At livfrødiligu livitreyt- irnar hjá fiskinum ikki eru tær somu nú, sum fyrr, e eingin 1vi um. Og at eitt Stórt all UN“ »gnum 70-ini, 80-ini og sanniliga framvegis i CISINI 90-unum hevur verið fiskastovn- unum til miklan skaða stendur rimmarfast. Jú, nidurstødan er rætti- liga greið og einføld: Lítil ella eingin fiskur er til longur! Men hesin álvarin tykist sambært útróðrarmonnum ikki hava fest seg hjá teimum, ið reka trolara- veiði undir Føroyum: Fjálturstungnir >Nú trolaramenninir eru um at gerast fjálturstungn- ir av sínum dýru og stóru , skipum, ið ikki fiska nóg mikið, til at tað kann for- renta skipini, royna teir allar hugsandi og óhugs- andi loysnir fyri at fáa fat- ur á fiski her og nú,< sigur ein útróðrarmaður í Eyst- uroynni, ið ynskir at vera ónevndur. Hann fortelur fyri Søs hoyrdu trolaramenn tosa saman á VHF-inum, har hesir vóru so Gansnir, at teir ikki vandaðu sær um orðini, meðan onnur kundu hoyra. Grevandi eftir botni > Teir prátaðu um, at tað var Ótrúligur effektivitetur, ið lá í tí allarnýggjasta veiðiháttinum,< greiðir út- róðrarmaðurin frá. >Í sam- røduni tosaðu teir um, at einasti måti at fåa fatur å upsanum, var at spenna veirar og ketur millum teir bådar lemmarnar, og so fara grøvandi igjøgnum (Tilvildarliga vald mynd) eftir botninum, so koralir og alt annað, ið fanst á havsins botni varð skrætt upp. Tá tað var gjørt, var lagað manni at trola, tí nú fanst einki á botninum, ið kundi skræða trolið, og fiskurin var nú lættur at fáa fatur á.< Útróðrarmaðurin Sigur seg vera skelkaðan av hes- um, hann hevur hoyrt, tí har koralbotnur er, plagar bert snellu- og línuveiða at vera, og hon letur so í øll- um fórum botnin fáa frið. Ongantíð fiskur aftur >Men sambært hasum, verður koralbotnurin bara skræddur upp, so einki er eftir, sum upsin kann finna sær lívd aftanfyri,< sigur hann. >Og tá fyrst koral- irnar eru burturi, koma tær ongantíð aftur — altso ikki fyrrenn um fleiri hundrað ella túsund ár, so botnurin er heilt bókstaviliga oyði- lagdur.< Sosialurin hevur vent sær til ein eysturoying, ið mangan í skrift og talu hevur ávarað móti eirinda- leysari troling, leirvíkingin Eirik Justinussen: »Sjålvur havi eg eisini hoyrt hatta, at trolararnir taka til aðrar midlar, har teir ikki fáa trolið at og riva botnin unn ganga, ti tað eitt nú er kor- albotnur sigur I gu nann >Ég havi hoyrt klaksvik- ingar tosað um, at sovorðið fer fram í dag. Er tað satt, so er tað í øllum Íórum tað seinasta, vit hoyra um nakran fiskiskap undir Føroyum. Nú er jú einki eftir av fiski, so tað er bert stutt tíð, at síðsti kapitulin um fiskivinnuna er skrivadur.« Eingin kennir nakað til fylgjurnar Eirikur sigur, at yvir- høvur ber illa til at siga, hvussu stóran skaða, trol- ararnir gera, men tað kann ikki vera smávegis, hugsar ein um, at ein trolari um samdøgrid trolar yvir eitt 70-80 fjórðinga stórt øki. „Eingin kennir nakað til tær livfrødiligu fylgjurnar av slikari rovdrift, men tað sigur seg sjálvt, at sovorð- 1ð snøgt sagt er altoyði- leggjandi,< sigur hann. Økid, sum talan serliga er um, at hendan oyðilegg- ingin av botninum fer fram í dag, er út av munkagrunninum, har koralbotnur er. Nakað at hugsa um! Men sama ger, slíkt fer fram. hvar Er tað ere ilvildarliga vald mynd veruleiki, at botnurir soleiðis beinleiðis verður oyðilagdur við vilja, er tað bæði forkastiligt og syrgiligt. Ti um trolararnir fåa uppí hesa einu ferðina teir kunnu fara eftir einum sí vorðmum glattbarberaðum øki. so er í hvussu er vist, at hvørki teir ella nakar efur teir fær fisk aftur har Tað mátti givið onkrum nakað at hugsa um! hj. fore Stridast tit vid Alvars- spurningar so sum: Hvaðan vit koma, hvagar vit fara, lív eftir deyða, um og hvussu sálirnar ferðast vendið tykkum so til Universal Life Dept. 6.40 P.O. Box 5643 - 8700 | Wúrzburg - Germany