fríggjadagur 3. januar 1992síða 2

vøn Merkisvert FÅ = “<= ársskifti HETTA ársskiftið er bæði merkisvert og spennandi. Bæði her heima og í víðu verð. Á nýggjárinum kom nýggi handilssáttmálin við Felagsmarknaðin í gildi og á nýggjárinum fór Sovjettsam- veldið í søguna. Um ein mán- að fáa vit eina nýggja toll- skipan og Felagsmarknaðurin fær í ár sín heimamarknað. Nógv hendir og nógv liggur í évissuni. LITA vit fyrst aftur um bak, so mugu vit sum eitt målgagn hjå føroysku arbeidararørsl- uni åsanna nøkur harmilig vidurskifti. Tiverri veksur ar- beidsloysid, og heldur henda gongdin fram i somu ferð, verða 1500—2000 fólk ar- beiðsleys, sum tað líður út á árið. Men vónandi bera nøkur av tiltøkunum hjá landsstyr- inum og vinnuni frukt, so ar- Åbyrgdarbisåstjori: Jan Møller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Útgevari: P/f Sosialurin Bústaður: Uppseting: P/f Sosiaturin Prent P/f Pressan 1981 Telefon beidi verdur aftur til fleiri hendur. Í kjalarvørrinum av arbeiðs- loysi og minkandi virksemi taka nógvir trupulleikar seg upp. Bæði fíggjarligir og sál- arligir trupulleikar. Og her mugu vit aftur ásanna, at al- mannaverkið er ikki nóg gott. Vónandi verður komandi ar- beiðsloysistrygging eitt stig rætta vegin. Men best av øll- um er, um vit koma úr trupul- leikunum við arbeiði og økt- um útflutningi. OKT útflutningsvirði er nevni- liga fyritreytin fyri stórri virk- semi. Hildið verður, at nýggir møguleikar liggja í handilsav- taluni, og vit vóna — eins og fiskasglustjórin segði seg vóna í útvarpssendingini nýggjársdag — at »loftini« fyri lidnar verur skjótt verða nádd, so landsstýrið kann fara at samráðst um nýggj loft. HETTA má og skal verða leið- in: at vit sjálvi tilvirka og selja okkara fiskavgrur, so tær eru klárar at koyra í grýtuna, á pannuna ella snarhitaovnin. Hinvegin vóna vit, at hvorki virki ella skip fara at selja évidgjørdan fisk til EF-lond fyri at fáa ein løtuvinning. Nú tykist, at gongdin er komin å at góðska fiskavørur meira, og tí mugu vit vóna, at nakað munagott fer at spyrjast burt- ur úr ætlanini at virka saltfisk- in meira. SO at siga øll ídnaðarlondini rokna við búskaparligum vøkstri. Serliga eystanfyri, men eisini i Europa. Lands- bankastjórin roknar tó ikki við búskaparligum vøkstri her á klettunum. Hinvegin roknar hann við minni virk- semi — serliga tí øll bygging nær um er steðgað upp. Tann gkta tilvirkingin á fiskavirkj- unum saman við øktum veiði- kvotum eystanfyri skuldu vigað nakað upp ímóti, og Postadressa: Postsmoge 76 Argir 110 Tórshavn Telefax: 14720 høvdu skipasmiðjurnar so fingið nakrar av teimum væntaðu byggisáttmálunum, skuldi tað eisini bøtt nakað um støðuna. NÓGVAR áskoðanir eru komnar fram um, um tað verður lættari ella torførari at vera føroyingur í 1992. Tað kann ikki vera tað týdningar- mesta. Tað, sum man hava størsta tydning er, at vit í fe- lag taka eitt lógvatak, vísa hvørjum gðrum samhuga, spara har sparast kann, hjálpa til at gera iløgur, og á- sanna tað mest neyðuga av øllum: at beta støðuna hjá fiskastovnunum. Tí uttan hetta tilfeingið verður svang- ligt hjá fólkinum her á landi. VIÐ hesum orðunum ynskja vit øllum føroyingum eitt eydnu- og framburðsríkt nýggjár. Dagblaðið og Gorba- tjov Málgagn fólkafloksins Dagblaðið er sær sjálvum líkt, tá tað í seinastu odda- grein síni í farna árinum blandar saman ein av sín- um mongu eiturdrykkjum. Hesaferð ein samanbland- ing av verbalum útskeið- ilsum móti vinstrahallum, intellektuellum og Gorba- tjov og síðani ynski um eimi gleðilig jól. Heldur ikki ynski um eini gleðilig jól kundi koma uppá prent í Dagblaðnum, uttan at hetta varð "kryddrað" við niðurgerðing og útspilling fyri ikki at siga SØgu- reingjan. Tað er nógv fyn, at júst tann maðurin, sum var upphavið ul kollveltandi broyungarnar í Sovjetsam- veldinum og Eystureuropa nú skal vera skýrdur fupp- ari, lygnari, falsnari og svindlari í blaðnum hjá ti føroyska fólkaflokkinum, ið annars so trúðliga hevur sóknast eftir umrøddu broytingum. "Hevdi vesturlendska harkaliðið av vinstrahall- um, intellektuellum og hentum býulingum fingið sín vilja, ja so eydnaðist seinasta desperata fupp- nummarið hjá altjóða sos- talistamafiuni: at halda liv í "ónda harðræðinum" Sovjet. Vanvirdur og hat- aður av fjøldini heima, men tilbiðin vestanfyri sum sosialismunnar bjarg- ingarmaður" Hetta er skoðsmálið, sum Dagblaðið hevur at geva Gorbatjov. Løgid tå hugsað verður um, at tað var júst hesin maðurin, sum borgaði fyri eini full- komiliga nýggjaari tíð fyri tey fyrrverandi komm- unistalondini. Tað er hon- um fyri at takka, at fólkið í hesum londum nú hava fingið frælsi. At jarntjaldid hvarv, at Múrurin varð ukin niður, at tað eydnaðist at fáa avdubbing í lag millum stórveldini osfr. At tað ikki eydnaðist sama Gorbatjov at skapa búskaparliga uyggari við- urskifti í fyrrverandi Sov- jetsamveldinum er so nak- að annað. Men hetta er neyvan nakað, sum gerst eftir fáum døgum ella fyri tað árum. Tað fer at taka drúgva tíð at fáa búskapin á fótur aftur. "Knevulin Yeltsin" skrivar blaðið og ger hann til sanna og einasta und- angongumannin i stríðnum móti tí gamla kommunistiska einarædinum. Eisini Yeltsin eigur tøkk uppiborna fyri leiklut sin í stridnum fyri frælsi, men at gera hann ul tann sanna "frelsaran" er einki minni enn søgureingjan. Tí tað kemst ikki uttan um, at tað var við Gorba- tjov á odda, at stig vórðu tikin til koll veltandi broyt- ingarnar í bæði Eystur- europa og í Sovjetsam- veldinum. Nú sær so ikki mætari út, enn at Gorbatjov er setttur heilt til viks, og at tann sterki maðurin í ti nýggja ríkjasambandinum er Yeltsin. Enn veit eingin, hvat framtíðin verður hjá hesum nýggja samveldinum. Mong eru tey vestanfyri, sum stúra fyri gongdini og linjuni hjá Yeltsin, tí hon í mongum ber bráð av populismu. Hann eigur ikki hóvliga lyndið, sum hevur eyðkent politikkin hjá Gorbatjov, og sum sannliga verður brúk fyri í einum ríki, sum er farið í upploysing. Vónandi verður Yeltsin førur fyri at torða fyri einum ragnarroki í tí fyrrverandi Sovjetsamveldinum. Her prutlår so sanniliga undir lokinum á nógvum gkjum. Bæði tá talan er um trot á vanligum neyðsynjar- brúksvørum og reint tjóð- skaparligum stríðsmálum. Tað var Gorbatjov, sum setti skjøtil á og gav fólkunum eystanfyri frælsi. Nú fáa vit so at síggja, um Yeltsin er maður fyri at geva fólki mat í munnin, soleiðis sum hann hevur roynt at gera seg ul talsmann fyri. Hetta er eingin lett uppgáva, og tað er greitt, at honum fer at tørva vesturlendska hjálp til tess at røkka á mál. Og vesturheimurin eigur ikki at taka dagar ímillum, anun maðurin í Kreml eitur Gorbatjov ella Yelt- sin. Men nú Gorbatjov ikki longur er å ti politiska leikpallinum, so kunnu vit bert fegnast um, at hann var maðurin, sum broytti ikki bert Sovjetsamveldid men heimin. Nú kunnu vit vóna, at Yeltsin verður maðurin, sum megnar at fáa búskapin aftur á føtur og annars forða fyri, at mongu ymisku londini og 29 Bingotølini: tjóðskapirnir ikki bresta saman. Vit bera ótta fyri, at Yeltsin verður ikki førur fyri hesum einsamallur. Her er brúk fyri gllum kreftum - eisini Gorbatjov og Shewardnadse, sum vónandi verða at síggja aftur á politiska leikpall- inum so ella so. So kann Dagblaðið halda, hvat tað vil. Vit halda tað vera beint at stimbra allar góðar kreftir í fyrrverandi Sovjet, held- ur enn at seta tær upp móti hvørjum ødum, soledis sum málgagn fólkafloks- ins altíð hevur gjørt og framvegis fer at gera. 68 ET TO RSS STR