leygardagur 8. februar 1992síða 2

Eitt torført mål ALT bendir nú á at rúsdrekka- málið kemur aftur úr víðkaðu rættarnevndini fyrsta dagin. Hetta hevur verið eitt sera torført mál og fólk hava langt síðan mist tolið við nevndini. Nakað er um tað, at alt ov long tíð er farin og almenn- ingurin hevur fingið lítið at vita um hvat har er farið fram. Hinvegin eiga fólk at royna at skilja, at hetta er eitt sera tor- ført mál. Tá farið verður at pilka við eitt mál, ið hvor ein- asti føroyingur so at siga hev- ur eina meining um — eitt VR AA GE Se Blaðfólk: Randi Jacobsen - Tórfinn Smith mál, id fevnir um siðvenju, mentan, heilsu og búskap, ja, so er ikki annað at vænta enn at málið tekur drúgva tíð. Rætt er eisini, at nevndin kundi havt verið meira opin- skárað mótvegis almenning- inum. MEN annars eiga vit at fegn- ast um, at hetta mál varð tik- ið upp og um at tað nú nærk- ast eini loysn. Rúsdrekka- viðurskiftini í landinum eru út av lagi. Oli viðurkenna at full- komið lógloysi valdar á økin- um. Tað stendur ikki á hjá På nøkrum at fáa hendur á rús- Útgevari: P/f Sosialurin Uppseting: P/f Sosialurin Prent: Pif Pressan 1961 Telefon: drekka og fylgjurnar av øllum hesum kunnu bert verða ó- hepnar og væl tað. VÓN okkara er, at arbeiðið hjá rættarnevndini kemur at føra til eina betri og sømilig- ari skipan enn hana vit hava í dag, sum jú ikki er nøkur skipan, men heldur er skipað- ur ruðuleiki. Tað tykist, sum øll, ið hava við rúsdrekka at gera, taka undir við tí, sum nú ein breið semja er um í nevndini. Tað skal tí vera vón okkara, at vit fáa eitt sakligt orðaskifti og málið avgreitt, so okkara politikarar kunnu Bústaður: Argjavegur 26 Postadressa: Postsmoge 76 110 Tórshavn 14720 Argir 11820 Telefax: fara undir onnur og eins stór vandamál at loysa. Vit siga hetta, tí mangan hoyrist, at okkurt meira týðandi áttu po- litikarar at tykist við enn rús- drekka. Hetta er ikki heilt beint, tí sjålvt um vit hava ovurstórar trupulleikar við vinnuni, búskapinum og ar- beiðsloysinum, so eiga hesi viðurskifti, so týðandi tey enn eru, ikki at forða okkum í at fáa skil á onnur viðurskifti, har óskil valdar. Á tryggari foroyskari grund Seinasta leygardag hevði eg greinastubba i Sosial inum, hvar eg hugleiddi um fyritreytirnar hjá okk ara fiskivinnu at yvirliva. Eg skrivaði tå, at um okk- ara grannar, Ísland og Noreg, tóku teirra kvotur burtur, so varð ikki væl vorðið, og kundi hetta geva EEC-viðhaldsmonn- um »vind í seglini«, so leiðis at vit vórðu trýstir inn í EF, og metti, at hetta kundi hverki gagna Feroyum ella okkara grannum. Og mín sann — Birgir Danielsen, sum jú er svorin EF-viðhaldsmaður — ja, hann heldur, at hann longu nú hevur fingið góð- an byr suðureftir og skriv- ar leiðara í Dagblaðnum í samsvar við hesa trúgv. Innan málningalist hev- ur ein eitt hugtak, sum eitur »naivisman«. Hetta finst eisini innan politikk. Eyðkennið fyri ein polit- iskan naivist er, at hann ofast er góðtrúgvin, ókompliseraður, tekno- kratiskur, fer eftir letu- vinningum og er typan, ið ofta brúkar hugtakið >tað einasta rætta«. Avgerðir verða tiknar uttan at síggja avleiðingar fyri eina heild, ella upp á longri sikt. Eg eri ikki naivist, og stevniskrá Javnaðarflok- sins er tað heldur ikki. Tá vit tosa um okkara til- knýti til Europa, hevur tað altíð verið tvídráttur um, hvussu hetta tilknýti skal hava verið. T.d. vóru tað ikki so fá fólk, sum áðrenn fyrsta verðaldar- bardaga hildu, at tað kundi verið ófert við tætt- ri sambandi til megin- landið, og fyrst og fremst við Danmark og Tysk- land. Kriggid kom, og so var tøgn um spurningir eina tíð. I 30-unum var aftur prát um tilknýti til Europa, og ikki so fá fólk hildu, at hasin lítli maður- in við yvirskegginum niðri í Miðeuropa var ikki so galin, og vit áttu kanska at farið meira handan veg- in. So kom 2. verðaldar- bardagi, og grannar okk- ara hjálptu okkum at koma leysir av tílíkum hugsjónum. So var rímiliga friðar- ligt, men í 70-unum og 80- unum og ikki minst nú er aftur gangur um, at nú skulu vit knýtast tættari til Europa, ja, vit skulu ganga so langt, at vit skulu fara inn í eitt politiskt sambandsríki saman við m.e. Týsklandi, Italia, Portugal og nógv- um eðrum góðum londum. Hver ið fær tað stóra orðið at siga í einum slíkum sambandsríki, og hver fær tað minna orðið at siga, er ikki ringt at gita. Eg kundi hugsað mær at fing- id at vitad, hvørjar felags hugsjónir ein, grikki, portugisari. ein tyskari hevur saman vid einum føroyingi. Skulu vit sjålv- bodin binda næsta ættar- lid til at fara inn i ein tysk- an, portugisiskan, italsk- an ella grikskan her, sum skal tvassa niðri i einari ella aðrari oyðimerk og fáa skil á nekrum arabar- um, sum berjast. Er tað hugsjónin, vit hava? Er hetta nakað, vit ynskja, at okkara eftirkomarar skulu uppliva? Eg hugsi ikki. Europa- viðhaldsmenninir fyri- gykla okkum hetta for- jettaða landið, og tann, sum spakuliga roynir at muta okkurt ímóti og tosa um, at einaferð í tíðini var ein bardagi her rundan um okkum, sum í sínum upp- runa var íspunnin í Týsk- landi, hann verður niður- gjørdur. At trågva, at vit fara inn i eitt Europa, sum gloymir søguna og blivur meira fridarligt — tað er naivt! Tí hyggja vit t.d. at londunum á Balkan og fyrrverandi Sovjetunión- ini, so síggja vit, at tað einasta, sum kommunism- an við síni ræðuligu stýr- isskipan hevur gjørt øll hesi árini síðan 1917, er at fastlæsa støduna og syrgja fyri, at tey ymisku folkasløgini og teir ym- isku trúarbólkarnir ikki eru farnir til hendurs. Í letuni er alt Evstur- europa i upploysingi og å veg i tey somu kriggini, sum vóru byrjað i 1917, tå russiska kollveltingin kom. Har er einki broytt. Hvi skal ein trúgva, at nakað verður broytt í rest- — ini av Europa? EF kann frysta steðuna fasta eina tíð, men uppá longri sikt rokni eg við, at vit kunnu venda aftur til gamalt krakil og klandur fólka- slegini ímillum. Hetta vís- ir segan hevur verið, og segan endurtekur seg. Eg trúgvi sjálvur uppá, at tað eigur at vera — og tað má vera meguligt — hjá hesum fámentu tjóð- um í Norðuratlantshavi at skapa sær lívsgrundarlag burtur úr hesum risastóra havi og hesum havríki- dømi, ið finst. Tað má eis- ini bera til at skapa sær lívsgrundarlag grundað á tað fólk, sum her býr. At vit nú í einum tíðar- skeiði ikki kunnu fáa nokk av tilfeingi at virka burt- urúr, ger, at vit mugu um- strukturera samfelagið til nýggjar vinnumeguleikar og til tær nýggju fyri- treytirnar, sum eru skapt- ar við EEC-sáttmála og eðrum altjóða bindingum. Bingotølini: Sum er gongur neku- lunda, broytingarnar henda, sjålvt um ein kundi ynskt, at tær komu skjót- ari, men í mun til at hung- ursneyð og hall er í stór- um pertum av Europa í dag, so hava vit í Feroy- um tað framhaldandi rími- liga gott. Tá vit so hava innstillað okkum til tær nýggju umsteðurnar, ið eru og verða, og bygt upp nýtt vinnumynstur og nýtt handilsmynstur, iv- ist eg ikki í, at landinum er lagað eina góða framtíð. Men fyritreytin er, at vit hava politikarar, sum eru realistiskir og sum duga at vurdera rætt, sum hava bæði bein á jørdini — væl at merkja á feroyskari jerð. Í Javnadarflokkinum verður ikki talan um at grunda seg á ís, hverki tjúkkan ella tunnan. Tað eigur Birgir Danielsen at gera sær greitt. Thomas Arabo