mikudagur 26. februar 1992síða 10

Síða 10 tíðindablaðið Carmina Burana í Norðurlandahúsinum Stórfingin kvøda til vår, gleði, rúsdrekka og ást — nú oll tosa um nýggja rúsdrekkalóg. Um 1200 kvóðu og dansaðu Ingu lesandi i Suð 1ropi UI var nevu moraluppruddingarsegan agt sina køvandi gloymsku oman á henda vert Vit vistu litið um henda tannarkråk ådrenr Í ppið høvdu av vild kom fram á fleiri enn 220 yrkingar emum kleystri í Benediktbeuern í 1803. Hesar yrkingar søgdu eina søgu, sum góð kenda søgan hevði gloymt, og knappliga upp hva vit eitt studentalív og ovfarakæti, sum ikki sert minnir um tað, ið gluntin og magistarin syngja um í í okkara eld. Hvussu Sveríki hesin sangur 13. eld, vita vit ikki, men í 1936 skriv- aði tónaskaldið Carl Orff eitt stórt verk, sum bygdi hevur ljóðað í á eitt úrval av hesum yrk- ingum. Carmina Burana, sum verkið varð nevnt, er vorðið kent um allan heimin, og er tað ivaleyst eitt tað mest spælda og sungna verkið í dag. Carl Orff er kanska mest kendur sum pæda- gogur. Carmina Burana undantikin, er ikki nógv frá hansara hond, sum liv- ir á tónapallinum í dag. ” Carmina Burana er kanska heldur ikki serliga áhugavert, um tú tekur fram sjóneyku og fert at kanna skaldsliga bygnað- in. men verkið er kensluskræðandi sera onkra lotu droymir tú teg burtur sorgblíðum ástartonk- iðrenn tú veitst av, verður tú skræddur um, men upp úr stólinum og fært hug at loypa upp at dansa við síðumanninum. Stóru pædagogarnir Willi Gohl og Carl Orff hava í felag givið føroyska kórsanginum eitt sera dygt og neyðugt spark í tann so tunga og kenslu- tamda tónaafturpartin. Tanr Carmina Burana, ið vit upplivdu í Norður- landahúsinum, var ikki tann upprunaliga. Verkið varð upprunaliga skrivað fyri solistar, kór og ovur- stórt orkestur, men til alla lukku fyri okkum smáu, skrivaði Orff í 1956 eina minni útgávu, har hann bert nýtti 2 klaver og 5 slagverksleikarar. Koncertin Tå tå ert vanur at hoyra ta upprunaligu útgávuna av verkinum, er tad sjålv- andi eitt sindur trupult at venja oyruni til øll ljóðini, ið ikki eru har. Men skjótt gloymdi tú alt um blásar- ar og strúkarar, tí ljóð- myndini vantaði als einki, og eyðkendi og dámligi Nr. 39 — 25. februar 1992 á føroyski kórklangurin fall væl saman vid orkestrin- um. Sterku rytmurnar, sum føroysk kør eru so óvon vid, vóru væl stýrdar av stevfasta slag- verkinum, og á sera smáu og ' klettatryggu vinkini frå Willi Gohl góvu framfersl- uni eitt trygt stev, sum sjåldan å føroyskum palli Verkið byrjar við einum lovsangi til eydnuguðinn- una Fortunu, síðan fáa vit eina kenslu av vári — við gróðri og vaknandi ástar- kenslum. Vit fara eisini ein túr runt í bygdarlag- num, „og vit enda inni á vertshúsinum. Seinasti partur er um ást; vit hoyra um vekur sprund, um ástargleði, og tann sorgfulla, sum eydnan hevur svikið — um vón- loysi og elskhug. Verkið endar, sum tað byrjar, við lovsangi til eydnuguðinnuna: Tøkk fái tú, o Fortuna! Tú sum gavst okkum alt hetta. Í ein góðan tíma er Norðurlandahúsið ein sannur floymur av skift- andi kenslum og rytmum, sorgblídni og megi. Tað er ein sera krevjandi upp- gáva at skapa samljóð í henda meldur av lívi. Men oll komu væl frá uppgåv- um sínum, og tá seinasti mergjaði tónablokkurin doyr burtur, hevur tú valla ansað, hvar letan er farin. Willi Gohl hevur veru- liga fingið nakað fram, sum vit sjáldan síggja í føroyskum kórsangi, og við hesi frmaførslu hava vit sæð, at stór megi ligg- ur goymd í feroyska sang- inum, og at henda megi kann temjast og mennast til nakað heilt stórt. Sjálvandi eru vit ikki komin á mial, og vit eiga sjálvandi heldur ikki at koma á mál nakrantíð, tí tá steðgar menningin, men vit eiga at taka okk- um sjálv í álvara, tí tá ger- ast óhugsandi uppgávur knappliga meguligar at loysa. Kórið sang vakurt og reint. Skuldi kanska sagt kórini, tí í verkinum sam- starva í veruleikanum fleiri kór, bæði menn, kvinnur og ung. Í fyrstuni virkaði tað, sum sangurin kanska hevði hug at renna eitt sindur undan stevinum, men skjótt kom alt tó upp á pláss, og sangur og stev gingu hond í hond til sein- asta tóna. Kórini góvu eisini sera nógv, men enn er øll tann goymda megin í foroyska kórsanginum verri enn so sloppin leys. Onkra letu hevði málmurin hug at keva sangin eitt sindur, men kanska darva knortl- utu og títtu latínsku orð- ini eitt sindur, tí megina í foroysku mansreddini kenna vit í hvussu er frá veruligum veitslurómi in Taberna. Orkestur og solistar vóru professionell fólk, og avrik teirra var professio- nelt, men tað gleðiliga er, at munurin millum tey professionellu og áhuga- fólkini minkar í stórum. Í Norðurlandahúsinum sungu stórthundrað fer- oyingar um ein tátt í lívin- um, sum hevur verið burt- urgoymdur í Feroyum í skjótt eina eld. Men verð- ur nýggja rúsdrekkament- anin til slíka gleði og sang, so hava vit neyvan nakað at óttast, og vit hava tá neyvan fyri neyðini at goyma henda lívsjáttandi mentannarkrók burtur í 800 ár. sum søgan gjørdi við Carmina Burana. Ein stor leta í Norður- landahúsinum. Tú fekst bæði eina góða letu og eina góða vón um enn fleiri og enn betri letur í framtíðini. Orð: Pauli í Sandágerði Myndir: Kalmar ER ELLE EU STE — VA ON IUNAULGR Sø SYG