mikudagur 1. apríl 1992síða 2

L TEAL EIÐI <.r Abyrgdarblaðstjóri. Jan Miller - Fyritaksstjåri: Krisjan Dahl Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov | Jústinus Eidesgaard Upplýsing FOROYSKA fráhaldsrerslan boðar i dag í Sosialinum frá, at hon í komandi døgum fer undir eina upplýsingarherferð ikki móti rúsdrekkanýtslu, men fyri at fáa fólk at drekka við máta. Hetta má sigast at vera skilagott tiltak, tí tað vit vanliga hava skilt við Frá- haldsrørsluna, hevur verið ein rørsla, næstan frelst og fanat- isk i sínum sjónarmiðum. TAÐ kann vera, at hetta er misskilt, men sigast má kort- ini, at vit hesa seinastu tíðina, við nýggjum fólkum í rørsluni og nýggjum tíðum her á landi, hava fingið eina rørslu, sum helst í stórri mun enn higartil fer at verða tikin fyri fult millum manna. Tí við eini upplýsingarkampagnu — ikki ræðslukampagnu — so hevur henda rørsla avgjørt eina missión, ikki bert fyri sína egnu, men fyri fólk flest, sum ongantíð ov ofta eiga at fáa meira at vita um vandarnar við ovdrekking og stórari misnýtslu. Tí kunnu vit bert taka hattin av fyri Fráhalds- Blaðfólk. Randi Jacobsen - Tórfinn Smith Ólavur W. Høgnesen - Hilmar Jan Hansen Útgevari: — P/f Søsialurin | Bústaður: Argjavegur 26 Uppseting: P/f Sosialurin Í Argir Prent P/f Pressan 1981 Telefon 11820 | Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn Telefax 14720 rørsluni, nu hon fer undir um- rødda upplysingartiltak. RØRSLAN hevur so eisini havt sin leiklut i ti lóg, sum nú er samtykt. Tad vil so vera ymiskt, hvat fólk halda um henda leiklut, men tað at rørslan hevur innsæð, at okk- ara gamla rúsdrekkalóg als ikki var hóskandi, má sigast at vera stórt framstig. Tí hon elvdi i veruleikanum til »kunstiga drekking« í sam- bandi vid kassamentalitetin. Eisini hetta at fólk ikki lógliga hava kunnað komið saman á einum stað og fáa sær eina øl, heldur sama fråhaldsrørsla vera skeivt, og tí tekur hon undir við, at útskonking verð- ur loyvd og at eitt nú sokall- aðu ølklubbarnir fáa loyvi til at virka, men tó sambært lóg og reglugerðum. NÚ vita vit ikki, hvussu tær ymsu reglugerðirnar fara at síggja út, men spennandi verður at síggja, hvat nevnd: in, sum skal arbeiða við hes- um, kemur til. Tí her eru vissuliga nógvir mátar at gera tingini uppá. Men vónandi verður nýggja rúsdrekkalógin ikki ein uppaftur meira veingjaskerdur fuglur, tá endaliga lógin kemur at virka. Tað kemst ikki uttanum, at tað eru tey mongu í hesum landi, sum halda verandi lóg vera ein veingjaskerdan fugl, tey, sum heldur sóu eina heilt fría solu. MEN hetta er so tað, sum po- litiskur meiriluti kundi fáast fyri. Nú fáa vit so at síggja, HETTA ER IKKI EITT , RULLANDI VERTSHUS hvussu leikur fer fram. Fyrstu upplýsandi rúsdrekkanýtslu Sosialin í morgin. greinarnar um koma í . . Eisini mentunarligar orsøkir at goyma bøkur og skjøl: Uttan hetta tilfar verður Føroya søga skrivað I samband við uppskotið ul lóg um Landsskjala savnið helt Jógvan A. Jo- hanncsen, løgtingsmadur hesa réðu í tinginum: Tað eru í ár 60 ár liðin, síð- an Feroya landsskjala- savn varð sett á stovn og 40 ár eru liðin, síðan savn- ið varð yvirtikið sum ser- mál. Tað vóru í sínari tíð log- tingsmenn, sum gjørdi, at landsskjalasavnið = varð sett á stovn. Hesir ting- menn vildu ikki, at skriv- aðu heimildirnar til Fer- oya søgu og mentan skuldu enda niðri í Dan- mark. Tað framgongur av tilfarinum, ið liggur við málinum, at teir eisini hildu tað fara at verða alt ov uttanhanda hjá fyrisit- ing og dómsvaldi, um bek- ur og skjøl hjá tí almenna skuldu liggja niðri í Dan- mark. Burtur úr ellum hesum kom so avgerðin hjá løg- tingi og ríkismyndugleik- um um at stovna eitt landsskjalasavn og at byggja hús til hetta og onnur sevn á Debesartreð. Í 1952 varð savnið sum nevnt yvirtikið og gjerd- ist stovnur undir lands- stýrinum. Tað varð so- statt legtingið, sum bjarg- aði okkum teir seguligu dýrgripir, sum lands- skjalasavnið goymir. Tí hevði alt verið sent niður, so heyði tað fingið somu lagnu sum tað, ið veruliga varð sent niður um aldar- mótið. Hetta tilfar var partvíst fyribeint og er so- statt burturmist med alla. Spurningurin hjá mong- um er, um tað veruliga er neyðugt at varðveita alt tað pappír, sum fyrisiting, løgting og dómsvald leggja eftir seg. Svarið er, at tað kanska ikki er neyð- ugt at goyma alt. Men tað er rætt at goyma alt tað, sum er neyðugt av fyriliti fyri rættartrygdini og granskingini. Borgarin og tað almenna mugu til eina og hverja tíð kunna skjal- prógva síni rættindi mót- vegis hverjum eðrum. Hugsi tykkum til, hvussu stødan var, um ongar ting- bøkur vóru varðveittar, ella ongar kirkjubekur, jarðarbekur ella granna- stevnubekur ella skipa- skrásetingar. Vit eru errin av okkara vitan um grind gjøgnum tíðirnar. Henda vitan stavar frá grinda- roknskapum, ið eru varð- veittir gjøgnum Beidir 0.s.fr. Men tað eru eisini ment- anarligar orsøkir til at varðveita bekur og skjal hjá tí almenna. Uttan hetta tilfar verður eingin Feroya sega skrivað. Tað mesta, sum higartil er skrivað um Føroya søgu, byggir å tad tilfar, sum finst i føroyskum og út- lendskum skjalasøvnum. At varðveita almenn skjol ella savnindi, sum tað nú eitur, eigur tí at verða partur av mentanar- politikkinum. Landsskjalasavnið virk- ar eftir eini låg frå 1952. Hon hóskar ikki til viður- skiftini i dag. Ti er neyð- ugt við nýggjari lóg, ið tryggjar savninum tað neyðturviliga lóggrundar- lagið fyri sínum virksemi. Lógin er neyðug til tess at skipað viðurskifti millum savnið og almennar stovn- ar kunnu fáast í lag. Í mongum førum er talan um at lógfesta eitt virk- semi, ið hevur verið á savninum síðan 1952. Lógin er neyðug av ødr- um grundum við. Eitt nú hevur landsstýrið gjert avtalu við statin um, at sevn hjá ríkismyndugleik- unum verða verandi í Fer- oyum. Hetta er gott, tí eisini hesi sevn eru keldur til okkara søgu. Men treytin er at vit hava greiðar lógarreglur fyri varðveitslu og nýtslu av skjølunum. Hetta er væl skiljandi, ti bøkur og skjol hjå ti almenna goyma ofta sera vidbreknar upplys- ingar um borgararnar. Lógin setir strangar og greiðar reglur, ið skulu verja borgaran móti mis- nýtslu og tað er neyðugt í einum lítlum samfelag sum okkara. Lógin ber ongan meir- kostnað við sær fyri lands- kassan havi eg fingið at vita. NNA