hósdagur 30. apríl 1992síða 3

Nr. 81 — 30. apríl 1992 Rúni Nolsø, alari Bjargingartænastar alt ov seint á staðið --Vit kunnu ikki liggja klárir hvar tað skal vera í landinum, sjógv, sigur Jó- í Vaktar um olja lekur á han Ziskason, leiðari og Bjargingartænastuni Marar í Sørvågi eru nisnøgdir vid at tað tók /aktar og Bjargingartæn- istuni so langa tíð at koma il Sørvågs, tá olja var ikin á sjógv seinnapartin ýsdagin. Lekin í Sørvågi hendi lokkan 16:00 Tjaldrid om ikki fram fyrrenn klokkan 21:00, hetta er long tid, sigur hann Hvi gekk tað so drug tid ådrenn tit komu til Sørvågs? Skipini hjå okkum kunnu ikki liggja å stadnum og bida eftir, at olja lekur á sjógv, sigur Jóhan Ziskason, leiðari á tiðindabla, Sid Vaktar og Bjargingartæn- astuni. Vit komu til Sørvågs so skjótt sum vit kundu. Tjaldrið var statt á Fugl- oyarbankanum og tað hevði oljubyrgingarnar umborð. Teir fóru at sigla beinanvegin, sum teir fingu boðini um fýra- tíðina. Hitt skipið Ólavur Halgi sleipar í løtuni Borðoyarnes heim úr New Foundlandi, sigur Jóhan Ziskason. Men sløkkiliðið i Havn kundi vera í Sørvågi hálvan annantíma áðrenn vit og tað vóru teir eisini. Teir høvdu oljubyrgingar við, og teir høvdu eisini útgerð hjá okkum, eitt nú maskinuna, sum tekur olju úr sjónum, sigur Jóhan Ziskason. jústinus Oljan er rikin inná sandin Síða 3 Kemilux steðgað Sluppu ikki at Dálkingin á Sørvågi: Kleyvar- nýta reinsievni skapur --Ohappið i Sørvågi fær ikki avleid- Umboð fyri Kemilux fóru til Sørvågs við fýra tonsum av olju- reinieyni, brúkast Kemilux var á staðnum mikudagin, tá olja var líkin á Sørvågsfjørd. Teir fóru vestur við við fýra tonsum av dispergerings- vætu, men teir sluppi ikki at sproyta ein millilitur á oljuna. —Eg veit ikki hví vit ikki sluppu at nýta evni. Men tey fýra tonsini standa umborð á Tjaldrinum og sum eg skilji, so hava teir fingið boð um ikki at nýta evnið, sigur Jóhan Eystur- oy, stjóri á Kemilux. Jóhan Ziskason. Hví nýttu tit ikki oljureinsi- evnið frá Kemilux? Vit fingu boð úr land- stýrinum um, at steðga við at nýta evnid. Hesi boðini komu aftaná royndirnar við evninum í Vági, sigur Jóhan Ziskason. Eg eri ikki kemikari og kenni ikki nógv til evnið, men á skeiði í Danmark havi eg fingið at vita, at tað sum kann henda, tá ein nýtir dispergeringsevnir er, at oljan søkkur nakað men boð komu úr landstýrinum, niður í sjógvin og lá er møguleikin fyri at for- dampa burtur, sigur Jóhan Ziskasson. --Annars verða tilik evnir bert nýtt í serligum tilfellum, sigur vaktartæn- astustjórin. Ov vandamikið Sosialurin fór víðari fyri at vita hví dispergerings- evnið hjá Kemilux íkki kundi nýtast. Landstýrið hevði fingið boð frá Heilsufrødiligu Starvsstovuni, at evnid ikki mátti nýtast, tí tað var alt ov vandamikið fyri umhvørvid. --Tað óhepna vid olju- reinsievninum er, at tað inniheldur lívrunnin evnir, sum hava sera skaðiligt árin á umhvørvid. Tí verða hesi evnir bert nýtt um vil ongan annan møguleika hava og í hvørjum cinstøkum føri skal gevast serloyvi, sigur Lars Christensen frá Heilsufrødiligu Starvsstovuni. -Ein madur frå okkum er i dag i Sørvågi og enn hava vit ikki givið grønt ljós fyri at nýta evni, sigur hann. Góðkent í Bretlandi Oljureinsievnið hjá Kemilux var nytt tå eitt risatangaskip fór á land á útsynningshorninum á Írlandi fyri nøkrum árum síðan. Tá vóru fleiri hundrað tons nytt. Vit fingu at vita frá fiskimannafcløgunum har, at nýttu vit evni og hetta gekk útyvir sildaveiðuna seinni tað árið, so vildu teir reisa cndurgjaldskrav uppá eina millión pund, sigur Jóhan Eysturoy. Ti tordu vit ikki at nýta evnið fyrr enn vit høvdu fingið IRI Iver Recearch International í Edinburg at kanna árinið, sum okkara oljurcinsievni hevði á umhvørvid. Og teirra at evnið ikki mátti kanningar visti, at rådiligt var at nýta evnið, sigur Jóhan Eysturoy. -Vit hava ikki nakra reglugerð í Føroyum fyri hvussu stórt innihaldið av aromatiskum kulbrintum kunnu vera í oljureinsi- evnum. Tí hyggja vit eftir reglugerðum úr Noregi og Danmark. Har verður sagt, at innihaldið skal vera undir 10 prosent, sigur Lars Christensen. --Á temum evnum, sum vit hava i Føroyum í dag er innihaldið av aromat- iskum kulbrintum millum 40-50 prosent. Krøvini í Stórabretlandi eru ikki so strong, sigur Lars Christ- ensen. justinus ingar fyri okkara fólk á staðnum, sigur Sørin Statoil Næsta umhvørvisdålkingin innan eina viku er ikki av enn og aftur hesuferð er tað olju- felagið Statoil sum er "skurkurin" og enn eina- ferð er tað mannafeilur, sum er beinleiðis orsøkin. Vit skuldu fylla olju frá lí cinum tanga í ein annan. Beint niðanfyri stendur cin langi og rør ganga niðan ul teir ovaru. Av eimi ella aðrari orsøk var ventilurin oman til hendan tangan ikki afturlaun og ti rann oljan út á sjógv, tå hesin tangin varð fullur, sigur Sørin Christensen. Atti ikki ein alarmur at verið á tang segði frá, at anum, sum hann var fullur? ú, alarmútgerðin liggur í Havn. Vit hava júst installera hesa útgerð á Vidanesi og í Søldarfirdi og skuldu fyrsta dagin seta hesa upp í Sørvågi, sigur Sørin Christensen lit hava innan eina viku havt tvey álvarslig í hann tap Christensen, stjóri á á oljugoymslunum, fær hetta fylgjur fyri nakran av tykkara starvsfólkum? --Nei, vit vinna einki við at síga fólki upp. Mennirnir hava arbeitt hjá okkum í mong ár og so Skulu vit bert til at læra nýggj) upp. Men hesar báðar hendingarnar skuldu garanterað okkum fyri, at tílíkt ikki hendur aftur, sigur Sørin Christensen 40 tons á sjógv Eini 40 tons runnu á sjógv. Ættin var til vildar vindurin lá inneftir fjørð- mum og á middegi í gjár høvdu teir fingið umleið 20 tons uppaftur. Oljan lá samlað inni á sandinum og teir høvdu lagt byrgingar kring hana. I gjár var ikki vandi fyri aliringunum ut: å Hjørdinum justinus