hósdagur 11. juni 1992síða 13

LSE SE 4 FH Nr. 108 — 11. juni 1992 r Rúni Joensen, prejektleiðari á Tollstovuni: Lættast at avtaka MVG á øllum bókum - tað hevdi býtt um umsitingarligar útreiðslur, eins og tað ikki heyði verið at gingið móti EF kravinum um at innfóra MVG Rúni Joensen, projektleið- ari sum arbeiðir á Toll- stovuni. Hann hevur stað- ið fyri nýggju tollskipa- nini, eins og hann nú ar- beiðir við stovnanini av MVG skipanini. Rúni Joensen: - Orsøkin til at vit skulu innføra MVG skipaninna er bein- leiðis avtala við EF í samband við handilssáttmálan. Í avtaluni setndur, at vit skulu hava MVG skipan, sum EF tilmælir øllum limalondum sinum. EF hevur leingi arbeitt vid at samskipa reglurnar Hættisligt vid hjå limalondunum, sum eisini umfata MVG skip- an. Stundir og vilja Undantøk eru framvegis, men arbeitt verður móti, at eingi umndantøk skulu vera. - Flestu undantøk eru ti eisini orsakad av, at londi- ni ikki hava havt stundir at fåa ymsu lutirnir uppå plåss, ella eisini ti tey ikki vilja. - So er spurningurin um vit vilja fylgja reglunum, ella um vit ikki hava skrivad okkum rimiligar fastar i EF såttmålanum um at okkara MVG skipan skal verda tann, sum EF åsetur. Somu sømdir - Nå er EF meira åhugad i at allar vørur skulu fåa somu sømdir. Ti hevdi tað kanska verið ein loysn, um vit frítóku allar bøkur eisini tær útlendsku fyri MVG. Tað hevði EF helst ikki sett seg ímóti. Ber tað tekniskt til at gera broytingar í MVG skipa- nini, soleiðis at prosent- talið ikki er eins fyri allar MVG á bøkum - tá stórar kappingarfórar tjóðir ikki hava ráð til tað, hvussu verða um- stóðurnar so í Føroyum, um vit leggja MVG á bókur, spyr Hanus Andreasen, formaður í Rithøvunda- felagnum Í løtuni arbeiðir Løgting- sins skattanevndin sum millumtinganevnd við løgtingslåg um meirvirð- isgjald (MVG), sum skal leggjast fyri Tingid å ólavsgku. Ein spurningur, sum hevur verið frammi í sein- astuni eru at ætlaninar at leggja MVG á allar vørur - eisini bøkur. Hetta halda nógv fólk verða stórt spell, av tí at føroyski bókmentaheimur- in frammanundan er undir hørðum trýsti. Tað er beinleiðis at grava sína egnu mentanar- ligu grøv. Serliga åhugavert hevur verid i seinastuni at fræt- ta, at øll lond als ikki hava meirvirdisgjald å bókum. Í veruleikanum er tað bert Danmark, sum hevur slíka skipan, sum vit í Føroyum ætla at seta í verk. gl londini íkki MVG Hanus Andreasen, formað- ur i Rithøvundafelagnum, sigur i vidmerking til málið: - Um vit taka londini í EF og Norður- lond sum heild, so er fel- ags fyri londini, at tey als einki meirvirðisgjald hava á bøkur, ella bert eitt lágt gjald. Flestu limalondini hava ikki meirvirðisgjald, eitt nú Noregi og Ísland, og í Finnlandi tosa tey um at avtaka MVG á bøkur. Bert Danmark hevur 22% MVG á bøkur, og mangt bendir á, at danir um stutta tíð fara at lækka gjaldið. - Føroyskir rithøvundar hava tosað um spur- ningin, og teir halda tað vera løgid, at Føroyar ganga beint móti rákinum og fylgir Danmark, tá alt bendir á, at danir fara at broyta ella lækka MVG á bøkur. Vandamikið fyri forløgini - Hetta er av stórum týd- ningi fyri okkum. Før- oysk forløg eru ikki handilslig á tann hátt, at tey fáa vinning burturúr at útgeva bøkur. Flestu for- løg eru privat og stovnað av fólki, sum hava bein- vørur? - Tekniskt kann alt lata seg gera, men tað er um- sitingarliga ógvuliga kost- naðarmikið - ikki bert fyri tollskipanina, men eisini Ld. fyri handlar, sum sku- lu umsita békasøluna. Tí hevði tað verið best og bíligast fyri allar part- ar, at føroyskar og útlend- skar bøkur vóru fríuknar fyri MVG. Dagny Hanus Andreasen, formaður í Rithøvunda- felag Føroy leiðis áhuga fyri bókment- um. Slik feløg tola ikki at fåa ålagt 20% i MVG. Vit kunnu tí Óttast fyri at hesi forløg gevast ella fara at minka munandi um virk- semið. Ísland er gott dómi um at MVG íkki er heppið. Ísland setti í verk MVG á bøkur í 1990, og sølan minkaði at kalla burtur í einki. Tað vardi bert nakr- ar mánaðir, so varð MVG avtikið, tí íslendingar eru stoltir av stóru bókaútgáv - uni, og vildu ikki, at hen- da skuldi fara fyri bakka. Hansu Andreasen: - Eg havi álit á mentanarliga medvitinum hjá politikar- um okkara, at teir duga at síggja, at hetta er eitt hættisligt stig at taka. Ég kundi kanska eisini nevnd, at eitt mentanarliga stórt land sum Ongland, ikki hevur ráð til at leggja MVG á bøkur. Tá slíkt land, sum er kappingarført, ikki hevur ráð ul slíkt, hvussu kunnu vit so hætta okkum at leggja MVG á bøkur? Dagny Sida 13 un Marita Petersen, landsstýriskvinna: Føroyskar bøkur Í Serstødu - og um tað ber til at gera undantøk soleidis, at allar bøkur verða undantiknar MVG, so skal tað roynast - Persónliga haldi eg íkki, at vit skulu hava MVG á føroyskum bókum - fyrst og fremst ti okkara måls- øki er so lítið, harnæst at eingin grund er at vera her, um vit skulu leggja skatt å mentanartilfar yvirhøvur. Í lógaruppskotinum um MVG eru so nógv undan- tók, so eg dugi ikki at síggja, at vit ikki kunnu gera eitt afturat. Lógaruppskotið varð við- gjørt í Landsstýrinum, áð- renn tað fór niðan í Ting- ið. Eg gjørdi vart við, at einki undantak var gjørt fyri bøkur, og hóast eg ikki ætli mær at leggja meg út í lógaruppskotið um MVG, so gjørdi eg vart við tað. Eisini terv á útlendskum bókum Marita Petersen: - Før- oyskar bøkur eru í ser- stóðu, og um eitt undan- tak kann verða gjørt, har allar bøkur verða tiknar við, so haldi eg tað er vert at royna, einamest tí vit eru so lítil í stórum hopi, men eisini ti øll mentan hevur virði hjá okkum. - Vónandi vinnur hetta mál frama á Tingi, sigur Marita Petersen í stuttari viðmerking. Dagny 0