leygardagur 20. juni 1992síða 2

Hvat vilja vit við Sjúkrahús- verkinum ! SJÓNVARPIÐ visti hóskveld- ið at siga frá, at landsins størsta sjúkrahús — Lands- sjúkrahúsið — fer at stongja fleiri av deildum sínum, bæði í summar og í heyst skal tað klára seg við verandi játtan. Sparingarnar á sjåkrahusøki- num, saman við nýggjum út- reiðslum, so sum til arbeiðs- loysistryggingina gera, at tað ber ikki til, at fáa endarnar at røkka saman, uttan so, at virksemið á sjúkrahúsinum verður nógv minkað. Vit hava so eisini frætt, at hini bæði sjúkrahúsini hava ilt við at klára seg við verandi játtan- um. Og tað fer so helst eisini at ávirka tænastustødid. VENDINGIN — sjálvandi mugu øll spara — er vorðin ein nógv tugd kliché. Tað sýnist sum fleiri okkara — og tað serliga politikararnir — hava heilt gloymt, hvørjar av- leiðingarnar eru av at fremja sparingar, tá talan er um spar- ingar fyri sparingar skyld. Vit minnast, hvussu undanfarna landsstýri byrjaði sín spari- politikk, nevnilig aeftir plenu- klipparametoduni, t.v.s. at skerjingar skuldu fremjast javnt yvir tað heila, uttan at hugt varð eftir, hvussu hesar fóru at raka. TAÐ er eisini okkara hugsan, at alt samfelagið má spara so ella so. Men spurningurin er bara ikki so einfaldur. Tað er nevniliga lítil dugur í at reka ein miðvísan sparipolitikk í samfelagnum, er hesin ikki tengdur at iløgupolitikkinum og einum heildarpolitikki á økinum. Og her er sjúkrahús- ekið eitt gott dømi. Nú er tað sum at rætta hundi brand, byrjar tú at røra við spurning- in: er tað rætt og hava vit ráð til at varðveita og útbyggja trý nútímans sjúkrahús, í so lítlum samfelag og serliga í so ringum tíðum! Hetta er kan- ska ein hin eymasti spurning- urin í flest ollum flokkum, ti politikararnir, sum umboda tey try økini, har sjåkrahus i dag eru, vilja ikki hoyra talan um, at »teirra« sjúkrahús skal minka um sitt virksemi, at tad skal gera færri iløgur enn hini, at tad skal hava minni nútímans útgerð enn hini o.sfr. Politikkurin hevur verið, at hevur eitt sjúkrahús fingið hetta, so skulu hini hava hatta. Ein felags politikkur hevur verið á økinum, ein politikkur, sum miðjar ímóti, at vit skulu ikki neyðturviliga hava trý supersjúkrahús, men at vit skulu hava eitt — EITT — gott sjúkrahúsverk. HETTA landsstýrið hevur víst á, at ein av størstu uppgávun- um restina av valskeiðnum verður at leggja saman og rationalisera almennar stovn- ar, fyri harvið m.a. at minka um raksturin. Og vit hava av og á hoyrt tosað um, at tað m.a. á sjúkrahúsgkinum er tørvur á stórri samarbeiði, samanlegging o.sfr. Eingin tosar um, hvørja tænastu vit ynskja, at eitt framtíðar for- oyskt sjúkrahúsverk skal veita øllum føroyingum. Tos- að verður harafturímóti um, hvat skal gerast í Havn, hvat í Klaksvík og hvat í Suðuroy. OG TAÐ er einki dulsmál, at tað leingi hevur verið stríð millum sjúkrahúsini, ella rætt- ari millum sjúkrahússtýrini, sum øll hvor i sær vilja verja sítt sjúkrahús. Hetta kann ein væl skilja, men tá tað verður tosað um at fáa sum mest burturúr íløgunum og bara fremja tær, sum eru mest neyðugr, og tað verður tosað um at fremja samanleggingar og rationaliseringar innan tað almenna, við tí fyri eyga, at spara í rakstrinum, hví torir so eingin at nema við spurn- ingin, hvat tað fer at kosta okkara samfelag bæði í peng- um, men eisini í vánaligari tænastu, at hava trý nútím- ans sjúkrahús koyrandi! EIN KANN so siga, at tað, at vit hava trý sjúkrahús er net- tup tekin um eina góða tæn- astu, men hugsa vit nærri um tað, so er tað jú ikki satt, tí tá íløgurnar skulu býtast og peningurin, sum er tekur til raksturin somuleiðis yvir trý sjúkrahús, so verður minni í part og harvið verður einki av sjúkrahúsunum ført fyri at veita eina nóg góða tænastu. Og hetta síggja vit nú, tá tær mongu sparingarnar skuiu fremjast. Ístaðin fyri at síggja sjúkrahúsini sum eina heild og fremja sparingar út frá ein- um sjónarmiði um, at sjúk- lingurin skal fáa sum mest burtur úr skattapengunum, so verða sjúkrahúsini eyg- leidd sum tríggjar sjålvstød- ugar eindir, ið hvør sær skal spara so og so nógv. VIT fara helst í komandi tíð at hoyra nógv til avleiðingarnar av sparingunum á sjúkrahús- økinum og tað serliga á landssjúkrahúsinum, sum er okkara meginsjúkrahús, við teimum mest týðandi funkti- ónunum. Tað, sum undrar okkum, er, at vit hoyra lítið og einki til tey, ið hava ábyrgd av sjúkrahúsviðgerð- ini og -rektini. Hvat siga leið- andi sjúkrasystrar og læknar og fakfeløg teirra til gongd- ina á sjukrahåsøkinum! Hvussu fara sparingarnar og politikkurin á øllum sjúkra- håsøkinum sum heild at síggjast aftur í sjálvari við- gerðini og røktini av sjúkling- unum! Tað ljóðar so »ein- falt«, at nu verda deildir stongdar so og so ofta, men hvørjar veruligu avleidingar- nar verða av hesum, hoyra vit lítið og einki um. Og hetta áttu politikarnir og landsins myndugleikar at fingið at vita meiri um. TÁ orðaskiftið hevur tikið seg upp um sjúkrahúsini í Føroyum, hevur tað verið merkt av ósakligum og sera hvassorðaðum úttalilsum eins væl og greinum í blødun- um. Innihaldið í hesum orða- skifti er m.a. um tað er rætt at hava trý sjúkrahús í einum landi við 47.000 íbúgvum, tað snýr seg um í hvussu stóran mun landssjúkrahúsið í fram- tíðini skal vera okkara megin- sjúkrahús, tað snýr seg um hvørjar sergreinar tey smær- ru sjúkrahúsini skulu hava. tað snýr seg um vit skulu hava trý sjúkrahús á jøvnum føti, um smærri sjúkrahúsini heldur áttu at virka sum skaðastovur o.sfr. VIT kunnu vera ymisk á máli í hesum spurningum, men eitt eiga vit oll at vera samd um, og tað er, at vit vilja hava sum mest fyri pengarnar, og tað er júst tað, sum spurningurin í framtíðini fer at snúgva seg um: fara vit at fáa sum mest fyri pengarnar við at varð- veita og útbyggja øll trý sjúk- rahúsini javnbjóðis — og hvat vilja vit við sjúkrahúsverki- num nú vit nærkast ár 2000! HETTA eru spurningar, sum fleiri ferðir eru reistir her í blaðnum og tá tað sýnist sum, at tað als einki orða skifti er um hesi mál í dag, so vilja vit fegnir enn einaferð minna tey mongu avvarðandi bæði starvsfólk, feløg og po- litikarar á hetta. Spurningurin er rætt og slætt: hvat verður foroyska sjúkrahúsverkið ført fyri at veita av tænastum í framtíðini, skal verandi gongd við trimum sjúkrahús- um á høgum stødi, í nógvum frum við somu funktiónum og útgerð halda fram! A É||———||—— eee SE