leygardagur 11. juli 1992síða 2

Dimma og »værd at huske« Í DANSKARI oddagrein til føroy- skar lesarar í Føroyum undrast Dimma seinasta tysdag å hvussu lítið, ið verður gjørt burturúr effek- tivu veðhaldum landskassans í fjøl- miðlunum, samanborið við levnaðin allan av hóast alt minni »tapi« til landssjúkrahúsið, klárar hetta ikki at halda ætlaðu játtanina. ØLL skulu vit spara, eisini lands- sjúkrahúsið, men vit skulu vera teir fyrstu til at viðganga, at rímiliga ræktin á landssjúkrahúsinum ikki skal sparast í hel fyri einhvønn pris, og sum altíð, tá um rímiliga alman- navælferð ræður — verða fremstir í arbeiðinum fyri at finna nýtiligar loysnir á hesum trupulleika eins og teimum mongu gðrum, sum Føroya fólk av góðum grundum ikki vænt- ar loystar av ødrum enn Javnaðar- flokkinum. TANN álvarsliga politiska viðgerð, málið um sparingarnar á Landssjúk- rahúsinum síðan hevur fingið, og fyrst og fremst av Javnaðarflokki- num, prógvar eisini, at so er, og vit kunnu als ikki geva Dimmu og sam- bandinum viðhald í, at ov nógv hóvasták er gjørt burturúr. Heldur tvørturimåti, júst ti at ein av polit- isku høvudssetningum okkara er Eidesgaard gongur ynskjunum á móti dag og dagliga at fylgja við í gongd- ini í øllum samfelagsliðum okkara og bóta um sum frægast, heldur enn bert at lata standa til so okkurt líknandi ólíkindum ella størri sam- felagsligum svullum spyrjast burt- urúr. POLITISKT kunnu slíkir svullir koma væl við, og okkurt kundi bent á, at Dimma og sambandið eru heldur enn ikki misnegd við, at hetta fyri teir lítla mála verður tikið upp til so álvarsliga politiska viðgerð og helst ikki gerast tann svullur politiskt og á annan hátt, teir innast inni vónaðu. VÍKJANDI vinnumeguleikar og figgjarlig trongstøda landskassans åvirkar gerandisdagin hjå flestøll- um, og stødan er i veruleikanum so ålvarslig, at at sær komnir and- stødupolitikarar og flokspolitisk målgøgn sum eitt nú Dimma nú áttu at lagt, um enn bert eitt sindur, av orku teirra í eitt neyðugt endur- menningararbeiði, heldur enn bert at borðreiða við innantómum briksli um eitt nú fallin og farin veðhald, so syndarlig tey annars eru. FAST stendur eisini, men ikki øllum føroyingum greitt, at óhugnaligu veðhaldsupphæddirnar, landskassin seinastu árini hevur knógvað undir, fyri ein alstóran part stava frá skipa- iløgum undir sambandslandsstyri- 2 num mikla — ti vid øllum farmaskip- unum, Globalbåtunum, sum sam- bandid var so ovurtrygt vid og segði seg kunna selja vid vinningi til eina og hvørja tíð og við vitleyst yvirfiggjadu skipunum øllum, teir kroystu inn á grunnar okkara eftir nærum onga tíð. VIÐGANGAST skal, at hetta eisini var broytingartíð fyri Føroyar og at ikki ber til einvist at lasta øll og alt, sum vónir vórðu settar til, men tað er ein óreingiligur politiskur veru- leiki, at tað var henda illa umhugs- aða fiskivinnuumlegging samband- sins, sum av álvara fekk gongd á vitleysu stuðulsmylluna, sum alt síðan bert hevur malið skjótari og skjótari — heilt til m.a. Javnaðar- flokkurin endaliga fekk viðhald í, at eingin meining kundi vera í fram- haldandi at niðurfiska okkara lívs- grundarlag og hartil við alsamt vaksandi studningum. GRUNDLEGGJANDI ójavnarnir í politisku áskoðanum standast inn- ast inni av, hvussu væl vit líta okk- ara medmenniskjum til. Onkir polit- iskir leiðarar og harvið politiskir flokkar vilja ikki líta fjøldini nakað til, meta hana ikki ødrvisi enn ein- hvørja råvøru, sum bert kann brúk- ast undir fyriskipan teirra fåu og lønast hareftir. Aðrir líta fólkinum meira til, ja, grunda alt teirra polit- iska virksemi á øll evni hins ein- eilsupolitikkurin fram til aldarskiftið Jóannes Eidesgaard ætlar nú kortini at kalla fakfeløgini inn at samráðast um sparingarnar á Landssjúkrahúsinum. Harafturat fer hann í næstum at leggja uppskot fram um, at in neynd av fakfólkið verður sett at gera álit um eina heildar- tlan fyri heilsu- og sjúkrahúsverkið fram til aldarskiftið ár legði Jóannes ramm iar fyri teimum spari- - At etlanum, sum skulu Prinsippspurningar tosa við einstakar landsstýrinum til, at fakfeløgini verða inn- húsinum síðani 1989, at tað ber sera illa til at fara staka — og undir felags ábyrgd fyri fólksins og landsins trivnað er hetta leiðin fyri allar at sær komnar tjóðir. Millum hesar vilja vit javnadarfør- oyingar teljast. LIVSGRUNDARLAGID má vera fremsti partur av hesi felags ábyrgd, hvussu vit taka okkum av teimum, ið hjálp hava fyri neyðini, herundir heilsuverkinum, ein annar táttur. TAÐ ber tí ikki Javnaðarflokkinum til bert at venda eitt nú sjúkrahús- trupulleikum okkara bakið og siga sum aðrir flokkar, at hasi og hasi tølini einsamøll ikki ganga upp og at einki tí gerst við støduna. Nei, sum øll onnur mål, skal hetta eisini takast upp til gjølliga og tiltrongda viðgerð — ikki tí at tað endiliga skal kosta meira — men fyri at tað sum endaliga írestar ikki bert skal vera vanlagna hjá ávísum starvsbólkum. Hetta er Javnaðarpolitikkur — eis- ini tá ástendur. persónar gevur sjálvandi kallað til fundar minka um útreiðslurnar hjá Landssjúkrahúsinum við sjey milliónum, fyri landsstýrið. Men hóast tann >dead- line< sum landsstýrið fyri viku síðani setti fyri at finna pengarnar var úti í gjár, er ikki vist, at síðsta orðið enn er sagt. Fakfelggini verða nevniliga helst innkallað kortini! nakað, men orsakað av at vit allatíðina koma inn á prinsipiellar spurningar, ber illa til at gera nakrar avtalur, sigur Jóannes Eidesgaard, eftir at hann hevur fundast við allar starvsbólkar á Lands- sjúkrahúsinum. Og hetta er orsøkin til, at Eidesgaard nú - hóast hann hevur verið ímóti tí higartil - fer at mæla Mugu spara Ignirnar Jóannes Eidesgaard fegn- ast um, at ein lækni í dag sigur, at hann hevði gingið við til at avspáka við ongari løn, um tað stóð honum í boði. - Hetta er einasti møguleiki, sigur lands- stýrismaðurin. So nógv er nú spart á landssjúkra- eftir øðrum enn lønunum nú. - Ein broyting av bygnaðinum kundi sjálv- andi spart uppá longri sikt, men tann bráðfeingis trupulleikin vit sita við í dag, loysist bert við lønarnidurskurdi ella frí- gongu. Jóannes vísir á, at bara avmarkaðar avtalur um lønarafturhald kunnu geva stór úrslit. . Á Landssjúkrahúsinum eru so nógv fólk, og lønirnar eru so mikið høgar, at har skal ikki nógv til fyrr enn tað munar. Tí má ein royna at klára ein part av sparingunum við at gera avtalur við fakfelggini, sum eru umboðað á Landssjúkra- húsinum. Hann vísir til lærarafel- agið, og sigur seg vóna, at onnur fara at vísa sama Á