hósdagur 2. juli 1992síða 2

Halt teg til skúlan HETTA er tann tíðin, tá næmingar á mongu skúlunum kring landið hava endað pråvtøkurnar og fingið prógvini handað — ein avgerandi og gleðilig løta í lívinum. Hesar sein- astu dagarnar hava tí eisini verið nógvar samkomur við teir ymsu skúlarnar kring landið. Umframt at frøast og fegnast um lokna útbúgv- ing, so er ikki vanligt, at tað við slikar samkomur eisini fella nøkur ålvarsom orå — og oftani eru hesi høgg ella atfinningar til landsins styri og myndugleikar. Pisufundur- in i vidarlundini i Havn var ikki sørt merktur av hesum. Í blaðnum í gjár endurgóvu vit brot úr réðu, sum stjórin á Føroya Ma- skinskúla helt fyri sínum næming- um, ið fingu prógv í farnu viku. Í réðu síni nam stjórin eisini við nógv umrøddu ætlanina at byggja nyggj- Suðuroyar Sjúkrahús verður ikki gísli an maskinskúla. Hvat vit enn halda um tørvin á einum nýggjum maskinskúla og hvussu vit eiga at prioritera í hesum torføru tíðum, so halda vit tað vera fullkomiliga burt- urvið, tá sami skúlastjóri tengir spurningin um broytingarnar í rús- drekkalógini upp í málið um bygg- ing av nýggjum maskinskúla. Í »fagnadarrødu« síni sigur maskin- skúlastjórin m.a.: >Var áhugin fyri skúlanum líka stórur sum at fáa brennivinssøluna og skonkingar- loyvi í lag, so hevði mangt verið ødrvisi hjá okkum«. Hetta vóru orð- ini. Nú er tað einki loyndarmål, at vit hoyra til tey mongu, sum fegn- ast stórliga um broytingarnar, sum landsstýrið hevur fingið igjøgnum i rúsdrekkalógini. Men hvat hevur hetta málið við skúlaskap at gera, harra skúlastjóri! Hevði tað ikki sømt seg betur hjá einum skúla- stjóra, sum vil tala sek skúlans, sak- liga at vidgjørt spurningin um tørvin á skúla uttan at blanda rúsdrekka- málið uppí! LANDSSTÝRIÐ eigur stóra tøkk fyri, at tað hevur megnað at broyta ta sera ótíðarhóskandi og ómynd- uggerandi rúsdrekkalógina. Lands- stýriskvinna javnaðarfloksins hevur við nýggju skipanini framt tað, sum eingin annar hevur verið førur fyri undan henni. Saman við góðum kreftum á tingi eydnaðist tað henni at seta hol á eina meira enn 85 ára gamla og avoldaða skipan, har hvor føroyingur var ómynduggjørdur. So kann stjórin á Maskinskúlanum siga hvat hann vil. Vit og stórur partur av Føroya fólki tekur fult og heilt undir við tí broyting, sum nú er framd. AT tað hevur eydnast at fremja um- røddu broytingar eigur ikki at liggja landsstýrinum til last, tvørturim6ti. At stjórin á Føroya Maskinskúla hevur eina aðra meining um hetta málið, skal hann sjálvandi hava loyvi til. Men at blanda hetta málið upp í ónggd sina við skúlapolitikk landsstýrisins, er fullkomiliga við síðuna av. Slík tala tænir so íkki teirri sek, sum ein annars skuldi trúð maskinskúlastjórin gekk heil- hjartaður inn fyri. VIT skulu ikki gera av, hvat er góð og vánalig tala, tá prógv verða handað við skúlarnar. Men vit halda tað ikki vera rætt av skúlastjóra at blanda spurningin um útskonking saman við skúlabygging her á landi. Hesir hava einki við hvgnn annan at gera. Viðgerð landsstýrisins av ma- skinskúlamálinum hevur ongantíð og fer heldur ikki at hava nakað sum helst við broytingarnar í rús- drekkalógini at gera. Tí átti maskin- skúlastjórin at hildið seg til málið og ikki á sera niðursetandi hátt at tengt viðgerðina av rúsdrekkamál- inum upp í skúlabygging. Handa tala var honum til lítlan sóma og málinum enn minni. Hon var rætt og slætt óndsinnað og skomm fyri sama skúla. Heldur enn at blanda sínar persónlig agressiónir móti eini broyttari rúsdrekkalóg, átti skúla- stjórin at hildið seg til sakina og tosa sek skúlans. mbandi við tær spar- r, sum eru fráboðaðar allum sjúkrahúsum í Feroyum, ikki bara í Tórs- havn, sum tað tykist at verða fert fram. Orsakað av hesum hevur veruligur illskapur tikið seg upp, í Tórshavn var mót- mælisgonga, ein rættur, sum vit enn eiga, men eitt sum ein ongantíð eigur at gloyma er, at ein vinnur einki við at vera framtúr- andi og ágangandi, ein hevur heldur ongan rætt til at koma við tilmælum ella uppskotum um av- toftan av útjaðarasjúkra- húsunum fyri at beta um sína egnu steðu. Tit hava ongan rætt at seta upp- skot um avtoftan av Suðuroyar Sjúkrahúsi, ella um at steðga tí út- bygging, sum fer fram her. Tað kann ikki verða talan um slíkt. Tað verða eisini spar- ingar framdar í Suðuroy, tó ikki so stórar sum í Tórshavn, og tað er greitt, tí Landssjúkrahúsið er væl sterri enn hini. Og tað eigur eisini at verða tikið við, at tað í mong ár bert hevur verið ein lækni við stor Suðuroyar Sjúkrahús, meðan tað eru væl meira enn fimti við Lands- sjúkrahúsið. Men tá tað av Sam- bandsflokkinum í Dimm- lætting nr. 73 fyri 27. juni 1992 verður sagt, at sjálv- andi skulu øll sjúkrahús- ini verða verandi, men tað einasta rætta er at Lands- sjúkrahúsið verður út- bygt, tó soleiðis, at hini, tað vil siga Norduroygg)- ar og Suðuroyar Sjúkra- hús, skulu avtoftast, tey skulu taka sær av tí smáa, sambært Dimmalætting, tað vil siga sambært somu grein, at sjúklingar í út- jaðaragkinum, teir hava minni týdning. Hetta fær meg at áttast fyri, at hesi sjúkrahús skulu avtoft- ast, skulu bera vera lasa- rett, tað hevur eftir sam- bandsins meting ongan týdning, at tað búgva seks túsund fólk í Suður- oy og nakað tað sama í Norðuroyggjum. Tey eru sambært greinini i Dimmalætting ikki so tydningarmikil. Tå tad i somu grein verður gjørd ein sammet- ing av Skåla Skipasmidju og sjúkrahúsútbyggingini i Suduroy, tå er ein komin å eitt so lågt stødi, eitt stødi, sum eg håast alt ikki vildi hildið at í hvussu so er teir suðuroy- ingar, sum eru viðhalds- fólk hjá Sambandsflokkin- um, ikki vildu verið skrá- sett á. Tað er bert Sambands- flokkurin, sum kann koma við slíkum. Tá tað verður sagt, at vit hava brúkt sjúkrahús- verkið sum valagn, so er tað ikki beint, vit hava ført fram, at suðuroyingar skulu hava somu lækna- ligu og sjúkrahús megu- leikar sum hini, og tað standa vit fast við. Vit hava ikki brúkt sjúkra- húsverkið sum gísla, at Sambandsflokkurin = og onnur gera tað, tað er harmiligt, sum týðuliga kom fram undir kravgong- uni í Tórshavn. At rógva fram undir at gera útjaðarasjúkrahúsini til sekunder, sum kom fram har, tað verður av ongum. Fyri at troysta Sam- bandsflokkin, so skal sig- ast, at sjúkrahúsverkið er Luna.Tr …… Pure e eingin marra fyri Javnad- arflokkin, men eitt ålvars- mål, sum skal loysast. Tad verður ikki loyst við skuldsetingum og bein- leiðis ósannferum so sum hesum: >Tað kundu verið spardar 5 milliónir til brúk á Landssjúkrahúsin- um, um ikki sjúkrahús- stýrið í Suðuroy hevði keypt húsini hjá Signar Dam.« Hetta er ikki beint, vit haa ikki keypt húsini, og vit keypa tey ikki, tey eru heldur ikki til selu Tá tað kemur til at flyta sjúklingar, so er tað líka langt úr Suðuroy til Tórs- havnar, sum úr Tórshavn til Suðuroyar. Við teimum trupulleikum, sum eru á vegnum. Lat meg enda við at siga, at útjaðarasjúkra- húsini verða ikki sekunder, verða ikki lasa- rett, Landssjúkrahúsið verður heldur ikki spart so, at tað ikki kann gera skyldur sínar. Tað, sum er farið skeivt fram har, er at leiðslan ikki hevur havt fleiri kunnandi fundir við tey avvarðandi starvs- fólkini, og ikki hevur tikið tey við í teimum ætlanum, sum skulu fara fram Tað er mín sannfering, at vit kunnu finna góð- kendar loysnir, uttan at tað er neyðugt at hoyra danskar reddir av mót- mælisfundinum, sum mæla til avtoftan av Suðuroyar Sjúkrahúsi. Tað verður so av ong- um. Tey, sum tala um av- toftan av Suðuroyar Sjúkrahúsi, skuldu roynt at verið í tí stødu, sum 6 túsund suduroyingar eru í, tá ikki siglandi ella flúgvandi er um Suður- oyar fjørð, og ein sjúk lingur hevur bráðfeing: hjálp fyri neyðini. Og tá vit nú enn einaferð hav konstaterað, at »Sjukra husverk Føroya« er ein hvervisjón fyri tey, sum búgva í útjaðarunum av Feroyum, er útbyggingin av Suðuroyar Sjúkrahúsi alneyðug. Men loysn á øllum sjúkrahúsverkinum má eisini fáast í rættlag og tað eiga allir politiskir flokkar at taka saman um. Sverre Midjord