hósdagur 13. august 1992síða 2

Hilmar Jan Hansen - Jústínus Eidesgserd Uppseting: Pit Sosielorin Prent: Pif Pressan 1981 Telefon: Ábyrgðarblaðstjóri: Jan Mafler Blaðfólk: Randi Jøcnbsen - Térfinn Smith Utgeveri: PI: Sonislurin Bústaður: Argjavegi 28 — Postsdrassa: Postsmogu 78 Fyritaksstjóri: Krisjen Datt í ET ———i nem Argjum 182 Q Telefax: 1972 | Foroyar — — limur í altjóða samfelagnum HAR ein ikki er við sjálvur, er ein bert hálvur, sigur eitt gamalt orðatak. Hetta er so satt sum tað er sagt, og er hetta eisini galdandi, tá altjóða avtalur skulu gerast um føroysk viður- skifti. AT VINNULIVSMENN og polit- ikarar hava havt eygu fyri hes- um visir tann nyggjara søgan hjá okkum. Soleidis fóru føroy- ingar av sínum eintingum við til stovnsetanina av altjóða hvala- veiðistovninum IWC. Hetta hendi beint eftir krigslok. ” FYRST í 70-árunum. tá ið Atli Dam varð løgmadur, sá hann eisini beinanvegin, at tað var neyðugt, at føroyingar sjálvir førdu fiskivinnusamráðingar út- eftir, og fingu vit undir hansara leiðslu eina roð av góðum fiski- vinnusåttmålum, sum foroying- ar sjålvir samråddust um, og har Danmark — orsakad av okk- ara rikisrættarligu stødu — bert undirskrivadi vegna Føroyar. TA FØROYINGAR »takkadu nei« at fara inn i EF, var tad eis- ini ein foroysk avgerð. Tær av- talurnar, sum aftaná komu við hendan felagsskap, vóru eisini avtalur, foroyingar sjálvir form- aðu. Avtalurnar við EF vóru stórt sæð tríggjar avtalur, og vóru hesar galdandi til nú fyri kortum. UMSTØDUR broytast, og tå hesar rættiliga leysu avtalurnar vórðu gjørdar, var EF ein rætti- liga leysur felagsskapur, men í 1988, tá felagsskapurin festist betur, kravdi EF-kommissiónin, at tær føroysku avtalurnar skuldu avloysast av einum høv- udssåttmåla beinleidis vid EF. Hetta varð gjørt, og urslitid er so handilssåttmålin, vit hava i dag. EIN KANN altid tosa um, at slik- ir sáttmálar eru góðir ella våna- ligir, men veruleikin er so tann, at vit hava ein handilssáttmála. Tað prinsipiella í sáttmálanum við EF er, at vit vórðu trýstir av EF til at gera nakað, og tí sam- tykti landsstýrið herfyri at nú skuldu vit sjálvir taka stig til aðrar sáttmálar við onnur europeisk lond, og hava tí sam- ráðingar verið við EFTA-londini um handilssáttmálar. TANN FYRSTI varð undirskriv- aður í farnu viku, og var hann við grannatjóðina fyri vestan. Sáttmálarnir við hini EFTA- londini eru lidnir við undantaki av sáttmálanum við Eysturríki og Sveits. Her skuldi so fyribils verið eitt rímiligt grundarlag á handilssíðuni at samvirka við storsta partin av Europa. EIN NYTIST ikki at vera nakar profetur fyri at síggja, at handilssáttmálar eru ikki nokk í eini samvinnu við europeiska meginlandið. Vit eru noyddir at fáa sáttmálar, sum umfata m.a. avtalur um útbúgving, avtalur um at kunna arbeida inni á teirra øki, og avtalur um pass-eftirlit 0.s.fr. TI EIGUR so skjótt sum gjørligt, og t.v.s. tå handilssåttmålarnir eru undirskrivadir, at verda farið undir samráðingar víðari við tey europeisku londini, soleiðis at vit kunnu fáa eina smidliga samvinnu við Europa uttan at vera politiskt undirlagd- ir Bruxelles. Islandssåttmålin kann koma at hava týdning í tí sambandi, tí hetta landið er við í EFTA og teimum politisku av- gerðunum, har verða tiknar. Vit » mugu rokna við, at tað góða vinarlag, sum er við hetta landi, | kemur okkum til góðar, tá samráðast skal tann vegin, og vit vænta eisini, at vit fáa stuðul hjá teimum í ødrum altjóða sambandi, líka so væl sum vit stuðla teir, tá hart leikar á hjá teimum, eitt nú í hvalaveiðu- spurninginum. ALTJÓÐA samfelagið er í dag í so stórum brytingum, at neyð- ugt er at fáa avtalur úteftir bæði um hetta og hatta, tí >tað gong- ur nokk,< og >tað plagar at ganga«-filosofiurin, hann er ikki í høgum kursi í dag. VIT FEGNAST um såttmålan vid grannan fyri vestan og rokna við, at samvinnan — altjóða samvinnan — sum hesi bæði lond hava, kannsamskipast betur enn hon hevur verið higar- til, soleiðis at Foroyar, Ísland og Grenland hava eina linju í al- tjóða viðurskiftum og hjálpa hverjum ødrum har. Tað kann lata seg gera, og eigur at verða gjort. T.A. Fútin reisur ákæru Skálafjall | rættin Oli Zachariassen, fyrrverandi stjóri á Skála skipasmiðju, Magnus Petersen, advokatur og Jørgin Bech, reiðari eru ákærdir fyri "bedrage- it ri" í samband við byggingina av svartkjafta- trolaranum Skålafjall Nú er skridan lopin. Með- an málið um Heygadrang gongur við rúkandi ferð á Parnassinum hevur fútin avgjørt, at ákæra skal reisast móti monnunum sum stóðu fyri byggingini av fyrrvernadi Skálafjall, nú Beinir. Í gjár reisti fútin M. Nepper Christensen ákæru móti Jørgin Bech, sum var stjóri fyri felagnum P/F Vál, sum lat Skálafjall byggja. Eisini er ákæra reist móti juridiska ráð- gevanum hjá P/F Vál, Magnus Petersen, advo- kati og móti stjóranum á Skála Skipasmiðju, Ola Zachariassen. Og høvudsåkæran er "bedragarí" og ongin eginpeningur. Ákæran snýr seg um: "bedrageri overfor land- styret, Danmarks Skibs- kreditfond og Industri- ministeriet, på grund af aktieselskabets manglende egenkapital og andre forhold i forbindelse med byggeriet.” Teir åkærdu hava undir avhoyringum hjá poli- tínum noktað seg sekar. Málið er ikki "beramma" enn og ú er ikki greitt nær málið kemur fyri. Fúuin boðar í einum tíð- indaskrivi í gjár klokkan 13:41 frá, at tað verða ikki givnir fleiri upp- lýsningar í málinum fyrr enn dómsviðgerðin byrjar í rættinum. jústinus