leygardagur 26. apríl 2003síða 2

2 Nr. 79 - 26. apríl 2003 Nr. 79 - 26. apríl 2003 3 Oljufeløgini, sum seta borin í føroyska landgrunnin, eru ein høvuðsorsøk til, at føroyingar fáa eina dygdargóða føroyska bók um fyrstuhjálp til keyps fyri ein bíligan penga. Afturvið høvuðsbókini fæst eisini ein lummabók, sum er hent at hava í neyðini FYRSTAHJÁLP Ingi Rasmussen Áðrenn hetta árið er runnið, hava føroyingar fingið sína fyrstu stóru bók um fyrstu- hjálp. Talan verður um eina næstan 300 síður langa bók, ið fer niður í hvønn smálut. Umframt hana verður ein minni bók at fáa afturvið, ið er skjót og góð at sláa upp í, tá óhappið hendir. FOÍB, bólkurin av olju- feløgum, sum ætla at bora við Føroyar, hevur stuðlað útgávuni við 300.000 krón- um. Uttan hendan stuðulin høvdu bøkurnar valla sæð dagsins ljós. – Bókin fer einans at kosta ein hundraðkrónu- seðil, og tað kunnu vit takka oljufeløgunum fyri. Var tað ikki fyri stuðulin, hevði Bókadeild Føroya Lærarafelags als ikki hætt- að sær undir verkætlanina, tí vit hava ikki pengar til slíkar útgávur, sigur Niels Jákup Thomsen frá Bóka- deild Føroya Lærarafelags, ið stendur fyri at geva bókina út í Føroyum. Stórt samprent Talan er um eitt samprent av heimskenda bestseljar- anum »First Aid Manual« hjá forlagnum Dorling Kindersley. Bókin er týdd til nógv mál og er útgivin í fleiri milliónum eintøkum. Í Noregi er hon seld í meira enn 100.000 eintøkum. Richard Schwartson týðir bókina til føroyskt, og tað er eisini hann, sum hevur gingið undan í at fáa bókina í verðina. – Hugskotið er, at fyrstu- hjálparbókin skal vera at- komilig hjá so nógvum fólkum sum gjørligt, og stuðulin ger, at vit kunnu selja bókina so bíliga, at tað skuldi verið borið til hjá hvørjum húsarhaldi at ogna sær hana, sigur Richard Schwartson. Í fyrstu atløgu verður bókin prentað í 5.000 ein- tøkum, og tað er nógv eftir føroyskum mátistokki. Hon verður latin føroyingum umbrotin á fløgu við opnum plássi til tekst. Heima og úti Høvuðsbókin er góð bæði til at hava í heiminum og til skúlabrúks. Eitt nú kann hon brúkast í lívfrøði, tí gjøgnumgongd er av mannakroppinum til hvørt einstakt brot. Bakgrunds- upplýsing og grundleggj- andi mannagongdir eru at finna og dentur verður lagdur á lívbjarging av fólkum í øllum aldri. Lummaútgávan inni- heldur allar grundleggjandi mannagongdir fyri, hvussu tú ferst um meiri enn 70 vanligum skaðar og til- burðir, ið tørva skjóta hjálp. – Bøkurnar broyta ikki ta sannroynd, at tað er skila- gott at fáa sær skeið í fyrstuhjálp, men nógv er eisini sunn fornuft. Hvussu gerst tú, um onkur bløðir illa. Hvat um onkur brennur seg. Slíkt gevur bókin svar uppá, og tað kann vera gott í eini handavending. Hand- bókin er uppløgd at hava í eitt nú skipum, bilum ella á arbeiðsplássum, sigur Richard Schwartson. Hárfín javnvág Umsetingin er ein avbjóð- ing hjá Richardi Schwart- son. Tað ræður um at finna røttu javnvágina bæði fak- liga og málsliga. Bókin skal vera røtt fakliga, men kort- ini ikki á einum máli, sum bara fakfólk skilja. Hon skal skrivast á góðum før- oyskum, men hinvegin má hon liggja so tætt at talaða málinum, at fólk skilja tað. – Tað má ikki henda, at fólk ikki skilja tað, sum greitt verður frá, tí so er bókin ónýtilig, sigur Richard Schwartson. Góð hjálp til fyrstuhjálp Týðarin og útgevarin, Richard Schwartson og Niels Jákup Thomsen, eru báðir fegnir um stuðulin, sum oljufeløgini hava latið til fyrstu fyrstuhjálparbók føroyinga Mynd: Jens K. Vang Ársins arbeiðspláss skal kjósast Arbeiðarafeløgini taka dystin upp við arbeiðsgevararnar og fara komandi árini at velja Ársins arbeiðs- pláss. Málið er at bøta um arbeiðsumhvørv- ið og økja trivnaðin á arbeiðsplássunum, sigur Svein Rógvi Nielsen, sum hevur fingið hugskotið ARBEIÐSPLÁSS Ingi Rasmussen Í fleiri ár hava arbeiðsgev- ararnir valt Ársins virki í Føroyum, og tað hevur ver- ið ein stórur heiður at verða kosið. Nú taka arbeiðara- feløgini dystin upp. Tey ætla sær at útnevna Ársins arbeiðspláss, og tað verður ongin minni heiður at fáa herðaklappið frá arbeiðs- fólkunum. Ársins arbeiðspláss verð- ur útnevnt fyrstu ferð fríggjadagin 13. juni 2003, og tað eru tey fimm arbeið- arafeløgini í Føroyum, sum kjósa vinnaran. Hugskotið eigur Svein Rógvi Nielsen, sum lesur framleiðslutøkni á Tekniska skúla í Havn. Hann hevur fingið íblástur úr Danmark, har SID hvørt ár skipar fyri Ársins virki. Málið er at fáa eitt betri arbeiðsumhvørvi á størri arbeiðsplássum í Føroyum. – Vinnandi virki fær eitt diplom, og tað verður sæð sum ein stórur heiður aðra- staðni at gerast Ársins ar- beiðspláss. Men tað loysir seg eisini. Tí tað kann ávís- ast, at trivnaður á virkjum eisini gevur eitt betri rakstr- arúrslit. Vit vóna, at arbeiðs- gevararnir taka væl undir við hesum og at virkini leggja seg eftir at bøta um arbeiðsumhvørvið – bæði til teirra egna besta og til frama fyri arbeiðsfólkini, sigur Svein Rógvi Nielsen. Størri virki Kappingin er skipað á tann hátt, at álitisfólkini á ar- beiðsplássum við fleiri enn 25 arbeiðsfólkum innan tey fimm arbeiðarafeløgini fáa eitt tilmeldingarskjal. Vón- in er, at 10 stór virki taka við avbjóðingini. Arbeiðs- fólkini á virkjunum fáa síð- an eitt spurnarblað, har tey vera biðin um at svara 16 spurningum um virki. Tað kann vera spurningar um lønina, um fólk eru huga- góð, um leiðslan lurtar eftir teirra sjónarmiðum og um øll verða janvsett. Út frá hesum verða trý virki vald út til finaluum- farið. Dómsnevndin fer síðan út at leggja arbeiðsplássini undir lupp. Har kanna tey, um virki veruliga ger nakað fyri at bøta um arbeiðsum- hvørvið, og um starvsfólk- ini tala satt. Svein Rógvi Nielsen ótt- ast ikki fyri, at arbeiðsgev- ararnir fara at seta seg ímóti. – Vit koma ikki fyri at sneyta, og onki loyniligt verður avdúkað. Tvørtur- ímóti eru tað góð virki, sum eru komin so langt, so tað er ein heiður at fáa vitjan, sigur Svein Rógvi Nielsen. Løn og umhvørvi Treytin fyri at koma upp á tal er, at talan er um ein fysiskan aktivitet sum eitt nú á fiskavirkjum. Vilja virkini koma upp á tal, so eru nakrar góð ráð at fáa. Talan skal vera um eitt gott samstarv millum leiðslu og arbeiðsfólk. Ein góðan sosialan profil, har familju- og sosialpolitikk- urin er livandi. Ein sunnan økonomiskan rakstur og at hava evni at menna virkið. Góð lønarviðurskifti og ar- beiðsumhvørvi. Og góðar útbúgvingarmøguleikar fyri arbeiðsfólkið. Svein Rógvi Nielsen er í fyrsta bólkinum, sum lesur framleiðslutøkni á Tekniska skúla í Havn. Talan er um tvey ára útbúgving, og Árs- ins arbeiðspláss er hansara høvuðsuppgáva. Men meiningin er, at hetta skal gerast ein fastur táttur, so Ársins arbeiðspláss verður útnevnt ár eftir ár. Eins og Ársins virki hjá arbeiðsgev- arunum. Í dómsnevndini sita Sak- aris Hansen fyri Havnar ar- beiðsmannafelag, Hanna Isaksen fyri Klaksvíkar ar- beiðskvinnufelag, Ingeborg Vinther fyri Føroya arbeið- arafelag, Kristoffur Olsen fyri Klaksvíkar arbeiðs- mannafelag, eitt umboð fyri Rasmussen & Weihe, og Svein Rógvi Nielsen sjálvur. Svein Rógvi Nielsen er drív- megin aftan fyri at velja Árs- ins arbeiðspláss, sum er partur av hansara høvuðs- uppgávu á Tekniska skúla Mynd: Jens K. Vang C M Y K 3 2