leygardagur 12. september 1992síða 14

Síða 14 15. september hevur Arni Olsen, yvirlækni á psyktatrisku deild á Landssjúkrahúsinum verið í starvi í 25 ár. Hann var tann persónur, sum fekk okkara sinnissjúku og brekaðu heima aftur úr Danmark, har tey vóru send, áðrenn vit fingu psykiatrisku deild i Føroyum hava vil 5 vonma um Tad var av tilvild, at eg bleiv lækni, og eg minnist ikki, at eg sum smådrongur hevði nakrar ætlanir um nakað ávíst yrki. - Tað sigur Ami Olsen, sum nú í 25 ár hevur verið oddamaður fyri tí arbeiði, sum hevur verið skipað og ment á psykiatrisku deild, øll árini, tá stórbroytingar fóru fram - bæði fyri sjúk- lingar og avvarandi teirra. Hansara sjónarmið vóru m.a., at tey sjúku og breka- du skuldu gerast sjónlig í okkara samfelag. Tey vóru ein partur í gerandisdegi okkara. Tað vóru helst ymsar meiningar um, hvort hetta Orð: Dagny Mynd: Kalmar årni Olsen, yvirlækni Ninmssuk 20 EVNAVEIK fólk hoyra ikki heima á einum sjúkrahúsi, og eg haldi tað vera ómenn- tat halda tør íSKjJánstigl at haida tey avbyrgd frå umheiminum var rætt ella skeivt. Millum fólk kom hoyrdist orðatak- 10: "hoyrir heima hjá Ama" sum fólk flest helst kenna. Árni Olsen vil ikki gera viðmerkingar til hetta. Tað sýnist ið hvussu so er, sum dámar honum ikki hesa málbering. , Brúkligur næmingur Árni Olsen er ættaður úr Kunoy, og 11 ára gamal fór hann til Havnar at ganga í millumskúla. Tá hann fór upp ul próvtgkuna, kom Kristoffer Liitzen, skúla- stjóri ul hansara, og segði, at hann kundi bjóða tveim- um brúkiligum næmingum at fara niður á Sorg at ganga í skúla. Um Arni hevði hug at fara?. Arni Olsen: - Eg tosaði við pápa um hetta, og hann helt, at um teir vildu hava meg, so skuldi eg fara. - 15 ára gamal fór eg úl Danmarkar. Treytin fyri at sleppa á Sorø varð, at eg las ser- greinirnar látín og forn- grikskt, tí her vóru ov fáir næmingar. Vit vóru bert níggju næm- ingar í hesum skúlaflokki- num, og tað var ógvuliga áhugavert. Arni Olsen fekk students- prógv í 1941. Hann fekk eykaundirvísing í alis- og evnafrødi, og fór undir at lesa til lækna. Tá í tíðini vóru ikki so nógvir valmøguleikar til út- búgving. Tú hevði góðar møguleikar at lesa til prest við hesum studentsprógvi, mál o.s.fr. Hugsaði tú ongantíð um at lesatil prest? - Nei, tað hevði ikki verið nøkur góð loysn. Talugáv- urnar eru als ikki til slíkt, og heldur ikki dugi eg at skilja eitt tónalag frá ødrum, sigur Arni Olsen skemtandi. Serlækni í neurologi og psykiatri Í 1949 fekk Árni Olsen læknaprógv, og fór undir Nr. 173 — 12. september 1992 fræls serútbúgving innan neuro- logi og psykiatri og í 1967 var hann lidugur og kom til Føroya at arbeida. Arni Olsen: - Eg visti at brúk var fyri psykiatrikara ella sålarlækna i Føroyum, tí í 1956 varð ein nidurstøda gjørd í Danmark um, at tað skuldi byggjast eitt sinnis- sjúkrahús her, umframt at tey evnaveiku skuldu hoyra undir henda stovnin. - Ivaleyst fór tað at ganga long tid, áðrenn ein neuro- logur varð settur í Føroyum, og ti valdi eg hesar bådar sergreinar. Í 1964 varð farið undir at byggja oman fyri vegin á Landssjúkrahúsinum øki- num, og í 1971 lótu deild- irnar 2 og 3 upp. Har fingu sjúklingar innivist, sum høvdu ligið á medisinskum deildum, og í 1973 komu tey fyrstu sjúklingarnir heim úr Danmark. Omenniskjanslig viðferð Seinasti parturin vóru tey evnaveiku, sum kom heima aftur úr Danmark. Sinnissjúk og evnaveik vóru higartil ókend í býar- myndini. Hví valdi tå ai sjónliggera hesar sjúkling- ar, eitt nú við at geva teim- um fríðar ræsur at ferðast úti? - Evnaveik og sinnissjúk