leygardagur 19. september 1992síða 12

Síða 12 tíðindablaðið Amerikanska herstødin á Sornfelli takast niður Endin á kalda krígnum millum eystur og vestur hevur eisini fingið avleið- ingar fyri Føroyar og hernaðarliga virksemið her. Amerikanska radar- stødin, tað eru teir fýra stóru skermarnir á Sorn- felli, (hesir hava einki við kuplarnar uppí á fjallinum at gera) longu stongd í mai og teir amerikonsku varð seinastu tekninararnir fóru stutt eftir av landinum. Men framvegis standa bygningarnir og teir stóru skermarnir har Stutt frá semju Undir vitjan sini í Føroyum herfyri nýttu am- erikanski sendiharrin i Danmark, Richard B. Stone m.a. høvi til at tosa vid myndugleikarnar um, nær og hvussu stødin skal beinast burtur Richard Stone sigur vid Sosialin, at sambært avtalu millum danska hervaldid og amerikanska flogvápnið skulu skemarnir og øll útgerðin á hesi stødini takast niður so skjótt ul ber. -Eg kann upplýsa so mikið, at talan bert er um vikur, so verður greitt, hvussu farast skal fram í sambandi við beina fyri hesi stødini sigur Richard Stone. Hann vísir á, at nú kalda kríggið er av er ikki so Vit ynskja ikki einsa- mallir at røkja hesa týð- andi uppgávuna, men vit vilja gera tað saman við ST og okkara sameindu. Hóast kalda kríggið er av, so vita vit, at tað fram- vegis valdar fíggindaskap- ur og hatur nógva staðni í heiminum, eitt nú í fyrrverandi Jugoslavia. Vandin fyri at kríggj í einum gki kann spjaða seg er tilsteðar, og har hetta kann skaða amerikonsk og fyri tað eisini altjóða á- hugamál, har mugu vit vera tilbúnir sigur hann og heldur fram: verður undir Fyrsta dagin farið fyrireikingarnar at taka niður støðina á Sornfelli. Mynd Kalmar -Vit hava leingi tryggjað friðin í heiminum og endin á kalda krígnum er bert eitt dómi um tað. Men vandin fyri kríggi er sum sagt enn stórur, og tað er greitt, at vit tryggja ikki eina fridaligan heim uttan at USA og tess sameindu hava eima hermegi tøka. Heimurin sá, hvussu gekst í Kuwait. Har var hermegi tann einasti måtin at vísa aftur hóttanini móti heimsfriðinum Richard Stone heldur ikki, at USA í sínum leikluti sum "heimspoliu" hevur gjørt seg inn á ósek ella lagt landagki hjá ødrum undir seg. -Tann einasta jørðin vit hava lagt til tær undir okkum er ul tæ gravir, har okkara deyðu hermenn liggja grivnir. Týðandi leiklut Hann meur, at USA eisini í framtíðini hevur ein týðandi leiklut í roynd- unum at varðveita heims- friðin. Endamálið er at forða fyri kriggi, ikki bert vinna, tá kriggj er byrjað, men so sanniliga eisini at fyribyrgja kriggi. -Hetta merkir tó ikki, at vit fara at senda hermenn til øll kríggsherjað øki alla tidina og vid hesum visir hann m.a. til støduna i fyrrverandi Jugoslavia. Stórur tørvur á eini slíkari stød, men eisini tøkniliga menningin hevur gjørt hesa støðina eins og tær í Íslandi og Grønlandi ótíð- arhóskandi. Nú klára fylgisveinar uppgávurnar, sum hesar stødir higartil hava ukið sær av -Onkrir smálutir eru enn at fáa greiðu á, áðrenn farið verið undir at taka stødina niður sigur ameri- kanski sendiharrin. Hann Sigur víðari, at ameri- kanska stjórnin miðjar móti at beina fyri allari útgerð av hesum slag í Norðuratlantshavi, men hetta merkir kortini ikki at amerikanska hernað arliga hjáveran í "sum parunum av heiminum fær ein enda. Krigshóttanin er ikki av -Sjálvandi er greitt, at krígshóttanin í dag er minni enn undan kalda krígnum, og ikki minst nú Sovjetsamveldid er farið sundur og kommunisuska hóttanin nærum er søga Men vit mugu kortini vera á varðvaldi, ti krígshótt- anin í heiminum er fram- Amerikanski sendiharrin Richard B. Stone her saman við konunu. Mynd Kalmar Nr. 178 — 19. september 1992 vegis veruleiki. Fleiri lond hava hópin av kjarnorku- vápnum, eitt nú Rusland og Kina. Talan verður ti als ikki um, at USA fer at av- byrgja seg hernaðarliga frá restini av heiminum ella at minka alt síu hernaðarliga virksemi sigur Stone, sum vísir á, hvussu týdningarmikið tað er, at eitt nú USA hevur eina sterka hermegi, sum alla tíðina er fór fyri at svara aftur krígshóttanum og avbjóðingum og sum kann leggja uppí, har tað gerst neyðugt. Heimspoliti Amerikanski sendiharrin er ikki samdur við teim- um, sum halda, at USA fyri egna skuld roynir at spæla heimspoliu Tá tað verður sagt, at USA bert hevði egin- áhugamál at røkja, tá tað legði uppí í Kuwait, so er Richard Stone ikki samd- ur. Hann heldur ikki, at vesturheimurin hevði ráð til at lata alt hetta so týð- andi oljugki í hendurnar á einum einaræðisharra sum Saddam Hussein. Men Stone krógvar á ongan hátt, at olja í Mið- eystri er ein lívæðrin í amerkanska samfelagnum, og ti er greitt, at tað er eisini fyri at verja ameri- konsk áhugamál - fyri ikki at siga bjarga sjálvum tilverugrundarlagnum - at lagt varð uppí við her- megi. Og tað er so heldur eingin loyna, at júst spurningurin um olju framvegis stendur sera frammaliga í huganum hjá amerikonskum politikar- um og stjórnini. Her fer alt at verða gjørt fyri at tryggja oljuveitingina til amerikanska samfelagið. Og tað er heldur ikki uttan orsøk, at amerikanarar bera ótta fyri, hvat ein dag kann henda á hesum øk- mum Richard Stone: -Nú er kreppa nógva staðni heiminum, og tað er greitt, at vandin fyri einum ella øðrum slag av olju-black- mail er stórur. Og hetta er nakað, sum amerikanarar ikki fara at lata um seg ganga. Tí er so umráðandi framhaldandi at gera iløg- ur í eina hermegi, sum kann brúkast, hvar tað skal vera ikki bert fyri at verja amerikonsk áhugamál, men áhugamálini hjá øllum ti demokratiska heiminum - og eisini fyri at sleppa heiminum undan blóðtystum einaræðisharr- um og harvið forða fyri at søgun um Hitler og hansara nazistaveldi end- urtekur seg. jan