týsdagur 29. september 1992síða 2

— — tíðindablaðið .. 2 2 Ábyrgðarblaðstjóri: Jan Muller …- Blaðfólk- Randi Jacobsen - Dagny vp 0» Utgevari: P/fSosialurin Fyritaksstjóri: Krisjan Dahi Joensen - Tórfinn Smith Uppseting: P/fSosialurin Ljósmyndar. Kalmar Lindenskov - Hilmar Jan Hansen - Prent P/f Pressan 1981 Justines Eidesgaard Bústaður. Argjavegi 26 Telefon: 11820 Postadr.: Postsmoga 76 | 110 Tórshavn Teletax: 14720 ! Argjum Nýggj hugsko ýggj hugskot ER tað nakað, sum vit hava brúk fyri her á landi í løtuni, so er tað hugskot og uppskot um, hvussu vit sleppa okkum burtur úr kreppuni og fáa gongd á samfel- aghjólini. Tað hevur annars ikki verið eyðkenni fyri føroyingar at geva skarvin yvir, tá harðast leikar ár. Og orðatakið "Neyðin lærir nakna kvinnu at spinna" kemur so heldur ikki burtur úr ongum. Tað hevur tvørturim6ti verið eitt av okkara eydkennum. tá ringar tíðir vóru fyri stavn, at royna nýggjar leiðir, royna at finna útvegir, sum kundu skaffa arbeiði og inntøkur aftur til hetta samfelagið. Hetta hava vit so mong dómi um, men skulu lata tey liggja her. MEN tó er munur millum fyrr og nú tann, at umframt at vit missa fiskileidir aðrastaðni, so er við at ganga undan her hjá okkum eisini. Her hava vit ikki dugað nóg væl at húsast. Men tað ber ikki til at fella í fátt og bara brúka tíðina til at geva hvørjum ðrum skyldina fyri støduni. Nú mugu bróta upp úr nýggjum og I DD til tess er neydugt vid nyggjum CT hugskotum og uppskotum. Tað er bruk fyri initivrikum vinnulivsmonnum politikarum eins og E Í blaðnum leygardagin sóknaðist landsstýrismaðurin i fiskiídnaðarmálum eftir komandi ættarliðnum av vinnulivsmonnum og bað hesar stíga fram og vísa síni evni og sín kunnleika at skaffa landinum nýggj arbeiðspláss og inntøkur. Í sama blað høvdu vit samrødu vid vinnulívsmann, sum vísir á nýggjar leiðir, eitt nú veiðu eftir nýggjum fiskasløgum á Hatton so Bank. Og fyri góðum mánað síðani var tað skiparin á Beini, sum vísti á góðu úrslitini í Irmingarhavinum. Í blaðnum í dag koma xo fleiri fakfeløg við uppskoti um, hvussu vit eftir trimum árum kunnu fáa 3000 nýggj arbeiðspláss. SOLEIÐIS skal tað vera. Hvat vit so enn halda um tey einstøku hugskotini, so er nettup tann sannroynd, at tey verða fostrað og sett fram í orðaskiftinum, tek- in um, at hóast ringar tíðar, so eru vit tilreiðar at bróta upp um armar og finna nýggjar útvegir. Vilhelm Johannesen, framsógumaður javnaðarfloksins: Landskassavedhaldini * hava havt stóran tydning 7 fyri føroyska samfelagid Landskassaveðhaldini eru gjørd til ókvæmisorð, men eingin ivi r um, at landskassaveðhaldini hava givið føroyska samfelag- um og hvórjum einstókum borgara her á landi munandi ira, enn tey hava kostað segði Vilhelm Johannesen, ting- ður og framsógumaður javnaðarfloksins, tå fíggjarlógar- skotið varð til 1. viðgerð á tingi. 1. viðgerð av upp- num ul ta fimtu spari- jarlégina á rað. Talan er m uppskotið ul figgjarløg- ungslóg fyri fíggjarárið 1993. Tann fyrsta sparifíggjar- ógin var galdandi fyri íggjarárið 1989. Síðani kann eg nevna fíggjarlóg- nar fyri 1990, 1991 og 1992, umframt fyriliggj- andi fíggjarlógaruppskot. Tá eg sigi, at hesar fimm ggjarlógirnar eru spari- gjarlógir erkir hetta kortini ikki, at Oslað hevur verið á øllum burturav so gjarlógunum framman- ndan, og at als ongar spar ngar hava verið framdar tey árini Í nógv ár sýndu vit vanligt sparsemi. Tá ráddi um, í størst møguligan mun, at tålma vøkstrinum i almennu fløgunum og almennu rakstrarútreiðslunum. Men hetta var alt í vanligum ella normalum tíðum. Tey sein- astu fýra árini hevur stødan verið nógv ødrvisi. Nú tosa vit ikki um vanligar spar- ingar. Vit tosa heldur ikki um at tálma vøkstrinum. Orsakað av teirri vånaligu buskaparstøduni, eru vit noydd at tosa um óvanligar sparingar og um beinleiðis skerjingar á fíggjarlógini Inntøkurnar vuksu Orsøkin ul broytingina er tan, at fram ul 1988, høvdu vit vøkstur i føroyska sam- felagum. Inntøkurnar hjå føroyingum, bæði á sjógvi og landi, gjørdust stórri og stórri. Tær vuksu frá einum ári ul annað. Hetta førdi til øktar inntøkur, bæði hjá kommununum og hjá lands- kassanum, við ti ursliti, at javnvágin á fíggjarlógini eisini gjørdist stórri frá ári til árs. Talan var sostatt um uppgangstíðir og støðugan figgjarligan vøkstur. Undir hesum umstødum royndu skiftandi landsstýri og skiftandi samgongur at spara mest møguligt. Í Størst møguligan mun varð roynt at halda aftur í al- mennu útreiðslunum. Men í teimum góðu tíðunum varð eitt áhaldandi trýst lagt á politikararnar. Trýstið, sum var sera stórt. kom frå nógv- um ymiskum síðum. Frá al- mennu stovnunum, frá kommununum, kommunal- um felagsskapi, vinnulív- Inum — já, stutt sagt kom hetta trýst frá so at siga øll- um fólkinum. Tær vaksandi inntøkur- nar hjá fólkinum, og harvið eisini hjá kommununum og landskassanum, førdu til ein åvisan dans um gull- kålvin. Figgjarliga inn- spræningin uttanifrå — her hugsi eg um tær stóru kommunalu og serliga pri- vatu uttanlandslåntøkurnar settu enn stórri ferð á dansin um gullkálvin og at enda gjørdist dansurin so ógvusligur og so villur, at skiparin ikki kundi annað, enn missa tamarhaldið á dansinum. Dansifólkið misti stevið og seinni mistu vit oll fótafestið. Í hesum góðu árunum var tað ikki lukkuligt at vera tann politikarin, sum bara oyvdi sær at seta eitt spurn- artekin viðellaloyvdi sær at umhugsa, annaðhvort hann vildi siga ja ella nei til ym- iskar iløgur, ið gjørdar vórðu, ellasum ætlanir vóru um at fremja. Og søgdu vit beinleiðis nei, so fuku 6- kvæmisorðini um oyruni á okkum, og vit vórðu skirdir fyri bæði eitt og annað. Uttanlandsskuldin Nu nevndi eg fyri løtusidani tær storu kommunalu og privatu uttanlandslåntøkur- nar. Onkur spyr sjålvandi hvi eg ikki nevndi lands- kassan í hesum sambandi Orsøkin ul tess er sera cin- føld. Hon er nevniliga tann, at landskassans partur av uttanlandsskuldini um hetta mundið var evarska lítil og í veruligari minking, soleiðis at hesin parturin nærum ongan tydning hevði. Við árslok 1988 var nettouttanlandsskuldin hjá landskassanum komin nið- ur á umleið 400 mió. kr. Til sammetingar kann verða nevnt, at í dag er uttanlands- Skuldin hjá landskassanum umleið 2,5 mia. kr. ella við ødrum orðum er hon seks- Framhald á síðu 3 Vilhelm Johannesen, tingmaður er framsøgumadur javnadarfloksins undir viðgerðini av fíggjarlógarupp- skotinum. Mynd kalmar | Á