týsdagur 13. oktober 1992síða 8

tíðindablaðið vilja hjálpa - føroyingum -Vit kunnu ikki bíða longur, og íslendska stjórn- in má taka fyrsta stigið til tess at hjálpa fóroy- ingum sigur kendi íslendski vinnulívsmaðurin Orri Vigfússon, sum saman við ødrum íslend- ingum hevur gjórt uppskot um, hvussu íslend- ingar kunnu hjálpa fóroyingum burtur úr stóru búskaparligu trupulleikunum. Eitt uppskot til hjálp snýr seg um at hækka føroysku kvotuna undir Íslandi skrivar Edvard Jónsson m.a. úr Reykjavík. Edvard Jónsson úr Reykjavík Íslendingar vilja gera tað teir eru mentir fyri at hjálpa føroyingum í teirra fíggjar- ligu trupulleikum. Øktar kvotur i islendskum sjógvi, arbeiði til føroyingar á ís- lendskum flakavirkjum, stuðul til lesandi og starvs- venjing í Íslandi, samar- beiði innan ferðamanna- vinnuna, stuðul úr norður- lendskum og altjóða grunn- um eru millum teir nógvu ymisku møguleikarnar, nevndir verda, ikki bert i islendsku — fjølmidlunum, men eisiniav vinnulívsfólk- um og umbodum fyri is- lendsku stjórnina. Íslendsku fjølmiðlarnir hava verið á gosi um stød- una í Føroyum aftan á Sjó- vinnubanka skrædlið og tíð- indini um trupulleikarnar hjá Fiskasøluni. Islendska stjórnin hevur eisini ukið støðuna til eftirtektar. Í seinastu viku bað íslendska uttanríkisráðið — føroysku hagdeildina um någreini- ligar upplysingar og hagtøl viðvíkjandi føroyska bú- skapinum. Tað gjørdist greitt hvat upplýsingarnir skuldu nýtast til, tá Jón Baldvin Hannibalsson, utt- anríkisráðharri, segði í ís- lendska útvarpinum sunnu- dagin, at nýggj stóða mátti takast til spurningin um ís- landskvotuna. Uttanrikis- ráðharrin segði, at sjálvt um íslendingar sjålvir høvdu stórar búskaparligar trupul- leikar at dragast við, høvdu teir moralska skyldu at hjálpa føroyingum í tann mun teir vóru førir fyri. | Størsta dagblaðið i Is- landi, Morgunblaðið, sum stuðlar = stjórnini, hevur skrivað tríggjar oddagrein- ar um Føroyar teir seinastu dgamar. Sunnudagin kom Morgunblaðið vid teimum fyrstu konkretu uppskotun- um, um hvussu íslendingar kunnu stuðla føroyingum. Sama dag fekk ein frá- greiðing við uppskotum frá nøkrum kendum íslendsk- um vinnulivsmonnum, vid Orra Vigfússyni á odda, Eisini íslendski uttanríkisráðharrin Jón Baldvin Hannibalsson vil hjálpa 13. oktober 1992 føroyingum. Hann segði við íslendska útvarpið nú um dagarnar, at íslendingar hava moralska skyldu til at hjálpa føroyingum. Myndin er frå undirskrivingini av handilssavtaluni millum Føroyar og Ísland herfyri sera positiva undirtøku bæði innan stjórnina og stjørnarandstøduna. Islendska stjórnin tykist at hava tikið undir við meg- innidurstøduni hjá Orra Vigfússyni. Morgunblaðið sigur, at íslendingar stutt og greitt hava skyldu at hjálpa føroyingum í teirra trupul- leikum. Hetta kann gerast á ymsan hátt, skrivar ís- lendska blaðið. Íslendingar kunnu stuðla føroyingum úr norðurlendskum og altjóða grunnum til sera lagaligar treytir. Teir kunnu stuðla ungdómum ul lestur og starvsvenjing í Íslandi, har- afturat kunnu teir bjóða før- oyingum arbeiði á íslendsk- um flakavirkjum, har trot er á starvsfólki. Seinast men ikki minst kunnu íslending- ar loyva føroyingum at veiða fiskasløg í íslendsk- um sjógvi, sum teir antin ikki hava veitt sjálvir ella ikki veitt so nógv av. Morg- unblaðið leggur afturat: »Føroyska veiðikvotan í ís- lendskum sjógvi hevur verið skerd í sama mun sum kvotan hjá íslendsku bátun- Imoti nývali Avleiðingin verður politiskur ruðuleiki skriva Frank Davidsen, tingmaður m.a. í greinini Ein hevur ilt við at skilja at andstødan á Føroya Løg- tingi i dag rør upp undir at sitandi samgonga skal leggja frá sær og útskriva nýval. Frank Davidsen, tingmaður skrivar: Orsøkin til at andstødan kemur vid hesi åheitan, siga teir, eru tey Otryggu polit- A máttloysi, funnu teir sær so isku viðurskifti, sum stand- ast av, at samgongan telur 17 umboð og sostatt bert hevur eitt umboð tilat fáa meiriluta á løgtinginum. Latið okkum fáa eina breiða samgongu, siga somu menn, uttan at geva sær far um, at teir fyri tveimum árum síðan sótu í eini tí talsterkastu sam- gongu á Føroya løgtingi nakrantíð. Helst ongantíð fyrr hava vit havt so ótrygg politisk viðrskifti her á landi, takkað verið tjóðveldinum og sam- bandinum. Teirra máttloysi kom í hæddina, tá teir ístaðin fyri at tosa seg tilrættis, byrjaðu at skriva brøv til hvønn ann- an og bera tey imillum floksrúmini á gamla apo- teki. Fyri at káva út yvir hetta um. Nú verður neyðugt at hava atlit til støduna í Før- oyum, tá føroyingar koma henda vegin í næsta ár at samráðast um kvotur í ís- lendskum sjógvi<. Íslendska stjórnin tykist soleiðis ikki bert at hava opnað møguleika fyri 6- broyttari kvotu næsta ár, men eisini fyri nýggjum kvotum av fiskasløgum, ís- lendingar ikki hava nýtt sjálvir til fulnar. Í skjalinum, sum Orri Vigfússon og aðrir vinnu- lívsmenn hava sent frá sær, verður sagt, at alneyðugt er at skunda undir eina ætlan um nógv stórri og meira vittfevnandi samstarv mill- um Ísland, Føroyar og Grønland enn gjørt hevur verið higartil. Nevnt verður m.a., at íslendska útflutn ingsráðið og aðrir stovnar mugu hjálpa til við at økja um føroyska innflutningin til Islands. Hetta letur seg gera við at bjóða føroyskum framleiðarum somu treytir sum teir íslendsku hava. Orri Vigfússon nevnir Ld. føroyska glið, sum hann eina reguleringskonto ti lat upploysa samgonguna við og útskriva nýval. Somu menn, sum fyri tveimum árum síðani tveittu alla á- byrgd frá sær aftan á hálv- runnið valskeið og fingu veljarans dóm, krevja nú at sleppa framat aftur. Hvussu kann tað bera til, at teir nú eru so aldtráir eftir at taka við ábyrgd aftur og ikki hava stundir at bíða til valskeiðið er atenda komið. Er tað ti teir eru meira búnir og ábyrgdarfullir aftan á hesi bæði árini í andstøðu. Ella er tað tí at teir vænta sær politiskan vinning av einum møguligum nývali, tað er ikki gott at vita. Hinvegn mugu teir gera sær greitt, at sitandi sam- gonga hevur ongar ætlanir um at renna undan á- metir skuldi fingið somu treytir í Íslandi sum ís- lendska glframleiðslan. Hann nevnir eisini, at Lærdi Háskúlin í Íslandi skuldi hjálpt m.a. vid at bjóða før- oyskum lesandi til skeið og stevnur í Íslandi. >Vit kunnu ikki bíða longur og íslendska stjórnin má taka fyrsta stigið<, sigur Orri. Tá illa hevur staðið til hjá okk- um, hava vit bidid aðrar tjóðir um hjálp og fingið stuðul frá teimum á flestu økjum. Hvat gera vit nú, tá okkara næstu grannar koma í so svárar trupulleikar? Nú hava vit høvi at visa um vit veruliga meina tað vit siga«. Ongin ivierum, at hettaer stan hjá islendska almenn- inginum og av øllum at dóma eisini hjá íslendsku stjórnini. byrgdini og útskriva nýval. So andstødan verður helst noydd at bida tvey år aftur- at. Tå fær hon at vita hvør fær blåa stemplid frå vel- aranum, teir ið runnu undan ábyrgd, ella teir, ið tordu at taka við ábyrgd. Øll ásanna vit, at sam- felagið er í svárari búskap- arligari kreppu vegna á- haldandi fiskaloysi seinastu árini. Hendingarnar seinastu dagarnar geva okk- um eina greiða ábending um hetta, neyðugt er eisini at stramma fíggjarlógina upp aftur meira enn ætlanin var. At eitt nýval ella tað at partar av andstøduni vórðu tiknir við í samgonguna, skuldi givið okkum tryggari politisk viðurskifti, er heilt einfalt ein pástandur, ið als Framhald á síðu 13