mikudagur 30. apríl 2003síða 2

2 Nr. 81 - 30. apríl 2003 Nr. 81 - 30. apríl 2003 3 Uppgerðin millum Føroyar og Danmark var temaið, tá Hergeir Nielsen helt flagg- dagsrøðu í Fuglafirði FLAGGDAGSRØÐA Hergeir Nielsen Heri á Rógvi (red.) Á flaggdegnum, 25. apríl, var flaggdagshald hildið kring landið. Í Fuglafirði helt Hergeir Nielsen flagg- dagsrøðuna. Røðuna kallaði hann »Einki yvirvald kann tyrva tær kenslur, ið væta instu røturnar í hjørtum okkara.« Og stóra temaið í røðuni var stríðið millum Føroyar og Danmark. Hann nýtti eisini høvi at gera nakrar søguligar hugleiðingar, og hann minti um, at hann øll kunnu ávirka stríðið og skriva søgu. »Í áhaldandi stríði er hepnast føroyingum at finna loysnir á málum, sum teir ikki stóðu saman um, meðan á leikaði, men sum øll stóðu saman um, tá av tornaði.« »Merkið kom nú í nýtslu á fólkafundum, fyrst saman við veðra- og tjaldursmerk- inum, men síðan einsamalt. Nógvar hendingar, sum í dag kunna tykjast bein- leiðis láturligar og skammi- ligar, tóku seg upp, nú danska flaggið fekk eina avbjóðing og Merkið so við og við vann sær innivist í hjarta føroyinga. Danska yvirvaldið saman við nógvum føroyingum kundi ikki foreina seg við, at annar dúkur enn tann reyði við tí hvíta kross- merkinum veittraði yvir føroyskum áhugamálum. Menn vóru hóttir á breyðið teirra, og skiparar mistu fiskiloyvið, um teir brúktu Merkið undir Grøn- landi. So við og við treiskaðust skiparar kring alt Føroya land meiri og meiri, og lótu Merkið veittrað umborð á skipum sínum. Hetta kostaði í mongum føri ikki so lítið, men kort- ini stríddust føroyingar móti yvirvaldinum, og sig- ur varð vunnin við tíðini.« »Ein lítil tjóð, mitt úti í Atlandshavi, á 18 kørgum klettum, hevur nakað at erpa sær av, tá ið hon hevur vunnið sær sítt egna heiðurs Merkið. Vert er at hava í huga, at vinningurin av tjóðar- flagginum var eitt stigið hjá tjóðini móti víðari frælsi, so sjálvandi elvdi hetta framstig eisini til mót- burð.« »Um framtíðin fer at loyva teimum smáu at veittra undir liðini á teim- um stóru er ein av tíðar- innar stóru spurningum, sum vit føroyingar eiga at seta okkum ein dag sum henda. Flaggsøga verður eisini skriva í okkara tíð, og tað er meiri ferð á henni nú enn nakrantíð fyrr.«, segði Hergeir Nielsen í flagg- dagsrøðu sínari í Fugla- firði. Áhaldandi stríð Kunngjørt verður fyri ætt og vinum, at góði pápi, verfaðir, abbi og langabbi okkara Poul Joensen av Trøllanesi andaðist á Norðoya Røktarheimi, sunnudagin 27. apríl, 94 ára gamal. Kistan fer úr kapellinum á Klaksvíkar Sjúkrahúsi, mikudagin 30. apríl kl. 16 til Barsskor. Jarðarferðin verður úr Mikladals kirkju hósdagin 1. mai kl. 14 í kirkjugarðin á Trøllanesi. Fyri tey avvarðandi Marita, Eyðun, Jóngerð og Steinvør Tey, ið vilja minnast Poul, kunnu geva Mikladals Kirkju eina gávu, konto í Norðoya Sparikassa. Tøkk Hjartaliga takka okur fyri sýnda samkenslu og hjálpsemi tá Bjarti Mortensen Tvøroyri andaðist og varð jarðaður. Tøkk fyri blómur, kransar og peningagávur. Ein serstøk tøkk til Suðuroyar Sjúkrahús Annars takk til øll ið fylgdu honum til hansara seinasta hvíldarstað. Fyri tey avvarðandi Sonny Hergeir Nielsen Birger Møller til Føroya TÍÐINDASKRIV Í mai mánaða kemur danin Birger Møller til Føroya at undirvísa í bílætamáling á Tórshavnar Kvøld- og Ungdómsskúla. Birger Møller undirvísir á Århus Kunstakademi bæði á byrjanarstøði og víðari komnum málarum, frá grundleggjandi máln- ingalist til abstrakta. Birger Møller hevur sjálvur gingið á Skolen for Brugskunst, H. C. Højers malerskole og Kunstaka- demiet Warzawa. Eisini hevur hann givið út, á bókaforlagnum hjá Gyld- endal, bøkurnar »Acryl- maleri« og »Gyldendals bog om maleteknikker«. Skeiðið, Birger Møller fer at halda í Havn,er lýst í aðrari av bókunum, nevni- liga »Gyldendals bog om maleteknikker. Skeiðið fevnir um bæði praktiska og teoretiska gjøgnumgongd av grund- leggjandi teknikki í málningalist, og innleiðslu í málningastøði, sum t.d. ljós/skuggi, dýpd og frá- sjón, uppbygging og lit- læra. Tað grundleggjandi verður arbeitt við í styttum sniði, so verða myndir mál- aðar við nýmótans/nútíðar dámi við støði í føroysku náttúruni. Myndirnar verða gjørdar í akryl- ella olju- máling. Bæði byrjarar og fram- komin kunnu luttaka á skeiðnum, sum verður 91.- 23. mai 2003. Sí lýsing aðrastaðni í blaðnum. Politisk ósemja er um byggingina av skúla- depli í Marknagili. Fólkaflokkurin vil hava byggingina at byrja sum skjótast, og hetta kann merkja, at Fólkaflokkurin at- kvøður fyri uppskot- inum hjá Sambands- flokkinum. Hesum kann Høgni Hoydal als ikki góðtaka POLITIKKUR Heri á Rógvi Eftir nógva rokið og drúgvu ósemjurnar fór samgongan í arbeiðsklæðini. Áðrenn arbeiðsmenninir sleppa undir at byggja nýggjan skúladepil í Marknagili, má samgongan arbeiða seg út av einari innanhýsis ósemju. Støðan er tann, at semja er um at byggja nýggjar miðnámsskúlar og nýggjar tekniskar skúlar – bæði í Havn, Suðuroy og í Klaks- vík. Eisini skal ein lista- skúla byggjast í Sandoynni. Hesum eru øll fyri so vítt samd um – eisini samgong- an. Men spurningurin er nú, hvussu hetta skal ger- ast. Høgni Hoydal, landsstýr- ismaður í mentamálum, hevur eina ætlan um at gera ein skúladepil í Marknagili og gera hinar skúlarnir komandi árini í byggistig- um. Samlaði kostnaðurin fyri hetta verður eftir ætlan 380 mió. kr. – Vit hava so øgiliga leingi arbeitt við skúla- bygging. Vit hava avgjørt at raðfesta skúlabygging, eldraøkið og sjúkrahúsini, eftir at hava nýtt størru íløgurnar til samferðslu, sigur Høgni Hoydal. Tað er serliga skúladepil- in í Marknagili, sum er størsta orsøkin til politiskt høvuðbrýggj í hesum døg- um. Høgni Hoydal ætlar sær at seta eina bygginevnd í næstum at taka støðu til eitt endaligt realistiskt prosjekt, tí fleiri uppskot eru gjørd seinnu árini. Skúladepilin skal hýsa bæði Handilsskúla, Tekn- iska skúla og Stundaskúla. Sambært ætlanin hjá Mentamálaráðnum skal byggjast soleiðis, at ser- stovur skulu kunna takast í nýtslu so hvørt, og tær fyrstu skulu verða lidnir í 2005/2006. Sambandsuppskot Sambandsflokkurin hevur lagt eitt uppskot fyri tingið, har Tekniski Skúlin og Handilsskúlin taka eitt lán til byggingina, sum lands- kassin veðheldur fyri. Og hesum uppskotinum er Fólkaflokkurin væl møguliga sinnaður at at- kvøða fyri. Hetta upplýsir formaður- in fyri tingbólkin hjá Fólka- flokkinum, Óli Breckmann. – Vit mugu ikki lata Tekniska skúla druknað í stóru ætlanunum, men heldur lata hann vera byrj- anin til samlaðu ætlanirnar saman við Handilsskúlan- um, sigur Òli Breckmann. Fólkaflokkurin krevur, at farast skal undir at gera Tekniska skúla og Handils- skúla skjótast gjørligt. – Vit hava bíða nóg leingi, og nú mugu vit gera nakað við tørvin, sigur Òli Breckmann. Hann er ikki so nógv fyri stóru ætlanunum fyri 380 milliónir sum útgangs- punkt. – Fara vit fyrst eftir tí stóra, so kunnu vit enda við ikki at fáa alt. Velja vit heldur at fara ígongd við Tekniska skúla og Handils- skúla, so eru vit komin ígongd og kunnu gera hitt afturat, sigur Óli Breck- mann. Høgni Hoydal heldur uppskotið hjá Sambands- flokkinum vera púrasta burturvið. Og hann leggur eina við, at tað als ikki kann góðtakast, at partar av samgonguni atkvøða fyri hesum. – Velja vit at taka eitt lán upp á 87 milliónir, so vilja rentuútreiðslurnar kosta næstan tað sama , og hetta er púra skeivt. Eg fati ikki, at mann leggur eitt tílíkt uppskot fram, sum er so ógjøgnumhugsað, sigur Høgni Hoydal. Málið um veðhalda fyri lánum til Tekniska skúla og Handilsskúla liggur í Mentanarnevndini hjá løg- tinginum. Heðin Mortensen, ting- maður fyri Sambands- flokkin, hevur heitt á Ed- mund Joensen, løgtingsfor- mann, um at fáa málið úr nevnd og til aðru viðgerð. Edmund Joensen sigur, at Løgtingið nú skal atkvøða um, hvørt málið skal til aðru viðgerð. Verður meiri- luti fyri tí, so verður tað viðgjørt við aðru viðgerð og atkvøðugreiðslu, men fær tað ikki meiriluta, so verður uppskotið koyrt aftur í nevnd. Løgtingsformaðurin roknar við at av- greiða øll mál innan fríggjadagin, tá Løg- tingið væntandi fer í summarfrí. Aðal- orðaskiftið um skrá- sett parlag verður ikki á skránni fyrr enn í heyst LØGTINGIÐ Heri á Rógvi Fríggjadagin fer Føroya løgting eftir ætlan í summarfrí. Tingmenn hittast so ikki aftur fyrr enn á ólavsøku. Ikki uttan so, at okkurt serstakt bráðneyðugt mál stingur seg upp. Edmund Joensen, løg- tingsformaður, sigur, at hann roknar við, at Løg- tingið megnar at avgreiða øll mál í hesari vikuni, so- leiðis at tingið kann fara í summarfrí. – Øll mál, sum vit skulu viðgera, hava verið til fyrstu viðgerð, og tað sær út – sum støðan er nú – at vit klára at verða lidnir í vikuni, sigur Edmund Joensen. Hann sigur, at okkurt nýtt mál kann koma fyri, men við verandi uppgáv- um, fer løgtingið í summ- arfrí í fríggjadagin. Aðalorðaskifti Landsstýrið hevur eina røð av aðalorðaskiftum á skránni, men hesi komu flest øll ikki fyri tingið í hesari tingsetuni. Nøkur aðalorðaskifti hava verið, men nógv fleiri liggja og bíða, og tey koma ikki á tingborð fyrr enn í heyst. Eitt av hesum aðalorða- skiftum er tað nógv um- talaða um persóns-, fam- ilju- og arvarætt. Høgni Hoydal, landsstýrismaður í lógarmálum, hevur áður sagt, at hetta skuldi koma fyri í hesari tingsetuni, og fleiri av samgonguting- monnunum lovaðu bæði eitt og annað, um hetta kom fyri tingið. Høgni Hoydal sigur nú, at orsakað av nógva polit- iska rokinum, so verður neyðugt at bíða við aðal- orðaskiftunum. – Tað er fyri so vítt klárt at leggja fyri tingið, men eg dugi ikki at síggja nak- að endamál at trýsta tað ígjøgnum í síðstu løtu, og tískil havi eg valt at bíða, sigur Høgni Hoydal. Hann vissar kortini um, at ætlanirnar eru óbroyttar, og hann ætlar, at løgtingið skal viðgera m.a. skrásett parlag. Eingi aðalorðaskifti Skúladepil hóttir samgongu Spurningurin er ikki um men nær hesir skúlar finna saman í depil. Ì løtuni hóttir málið samgonguna. C M Y K 3 2