týsdagur 20. oktober 1992síða 18

ða 18 tíðindablaðið Si | Nr. 199 — 20. oktober 1992 Rani Nolsøe, Frændir: BERLIN-múrurin fall, men vit laða nýggjar múrar Tónleikabólkurin Frændir hava vitjað aftur í Føroyum. Teir hava spælt í Klaksvík um vikuskiftið og seinasta hóskveld høvdu teir konsert í Norður landahúsinum Frændir er ein vælumtóktur bólkur í øroyum. Hóskveldið var stóra hollin Norðurlandahúsinum fullsett og rændir dregur eins nógv fólk og eitt nú Kári Petersen Tå Frændir komu fram fyrst í átta árunum var innihaldið í tekstunum rættuliga politiskt. Hetta er broytt eitt sindur seinni árini, meira pláss er eivid fyri rom samfelagsliga he ur framvegis teirra INnuga Ein sang eg hefti serliga við hós- kveldið æt Europa. Hendan hevði Rani Nolsøe skrivað og hann er ofta ein finur tónasmiður og sangskrivari Sangurin Europa fekk meg at steðga á og hugsa eina løtu Rani greiddi frá stóru broyungunum í Europa seinastu try árini. Berlinmúrurin er fallin, hesin múr- ur, sum hevur staðið sum nakað ræðu- ligt fyri mær ta eg havi livað. Nú eftir stuttari tíð er hann horvin. Tað er so skjótt at gloyma og eg hugsaði, at skrivaði eg ikki ein sang um múrin, so kanska gloymdi eg tað hann stóð fyri. Það hendur so nógv í Europa í dag, serliga í Týsklandi og spurningurin er, um vit ikki eru við at laða nýggjar múrar inni í okkum sjálvum. Her hugsi eg um rasismuna og nazismuna sum blómar í løtuni, segði Rani Nolsge, áðrenn Europa varð framførdur. Ein vakur og sigandi sangur. Frændur er ein væl samanspældur bólkur og grundstamman í bólkinum, teir tríggir Rani, Steintór og Eyðun mynda allir bólkin úteftir. Teir smíða síni egnu løg. Men teir standa fram sum einstaklingar í bólkinum. Eyðun hevur sín hátt at gera sangir, á sama hátt Steintór og Rani. Teirra sangir líkjast ikki, men sum góðir frændir ber tað teimum ul at fáa sín boðskap fram í tónleikabólkinum Frændir. Og teim- um sum dáma rock, romamtik og fólkatónleik, tey fáa hendan við at lurta eftir Frændum. Eitt annað eg frøddist yvir hós- kvøldid var hvussu nógvan frumkendan føroyskan tónleik vit eiga í dag. Fleiri av løgunum hjá Frændum eru í dag eins væl kend millum mannað sum "I Gøtu ein dag" og aðrir slagarar úr Songbók Føroya Fólks. Í sekstiárunum blómaðu norskur og enskur tónleikur millum ungdómin, í sjeytiti mest enskur. I åttatiårunum og nú hevur føroyskur tónleikur fingið rúmt pláss og tað er at fegnast um og hesum kunnu vit millum annað takka Frændum fyri. Og tá eg sigi millum ungdómin, so er tað dekan og nógv avgjørt á konsertini hóskvoldið sóust eisini fleiri tilkomin, vaksin og eldri fólk. | | Lesarabrøv Landsbankastjorin veit Limirnir i fakfeløgunum eru fyri lønarnidurskurdi og nevndirnar ímóti, heldur landsbankastjórin, sum mælir til følkaatkvødu um lønarlækking. Skal fólkaat- kvøda vera um eina lønar- lækkingarlóg, sum setur gjørdar såttmålaavtalur til viks, so kann fólkaatkveða eins væl samstundis vera um eina afturvirkandi åbyrgd- arlóg, so politiska og búskap- arliga uppruddingararbeið- ið kann byrja. Legfreðiliga er eingin munur. eygardagm oktober segði Sigurð Poulse ds Dankasty seg € IK og SÅ | skurð din | ið urin i samrøduni visti til daga verkfallið hjá mannaleilagnum mót tvung beinleidis, um hann sjålvur er fyri lónarniðurskurði ella ikki Men er hann fyri, so er tað neyvan sum båuskaparfrøding ur. Annars skilja vit væl stødu landsbankastjórans, um hann verður noyddur at bera fólki ein politiskan boðskap úr Tinganesi. Í svarinum frá landsbanka- stjóraum er tann nidurstøda innbygd, at meiriluti skal vera millum limirnar í fakfeløgun um fyri — lønarnidurskurdi, meðan nevndirnar eru ímóti. Vit kunnu bert svara fyri Starvsmannafelagið og siga, at Sigurð Poulsen hevur ikki ver ið hjá nevndini og spurt seg fyri, hverja stóðu hon hevur til lønamidurskurd. Nevndin veit heldur einki um, at lands bankastjórin hevur gjørt nakr ar meiningakanningar milium mir Starvsmannafelagsins m spurningin Men áðrenn landsbanka- rin fer at seta kílar millum evndir g galdandi sáttmá lóggeva um lønarlækking Folkaatkvøda um tveir spurningar Landsbankastjórin mælti í út varpssamrøduni til at halda følkaatkvødu, áðrenn lø ið samtykkir lógina um løn-ar- lækking. Fólkið skal spyrjast, men ikki tey, sum lønarlækk ingin rakar. Um hetta slagið av fólkastýri skal ul fyri at fáa lógina um lenarniðurskurð samtykta, so skal ein spurning ur setast aftrat við somu fólka- atkvødu: Skal lóggáva fremj- ast, sum dregur tey til svars, ið hava staðið aftan fyri fíggjar- liga og búskaparliga ábyrgdar- loysið, sum Føroya fólk nú skal gjalda fyri. Eingin munur er á hesum spurninginum og hinum, sum ger, at annar skal til følkaatkvødu og hin ikki. Eingin munur er á at seta undirskrivadar sáttmálar ul viks við lóggávu um lønarnid- urskurð og at samtykkja eina lóg við afturvirkandi kraft um ábyrgd teirra, sum hava skapt sjálvt grundarlagið fyri lønar- niðurskurði. Og grundarlagið er, sum gllum kunnugt, tann dungin av politiskum og bú skaparligum óruddi, sum hev ur koy san felagið um koll So einki er meira náttúrligt enn at halda følkaatkvødu um hes ar bådar spurningar samstund 18 Eitt skinn og annað Skattgjaldarunum verður í hesum døgum ålagt at gjalda 500 milliónir krónur fyri at endurreisa Sjóvinnubankan. Men hjá teimum, sum skulu Í hesa endurreisn, »n. Bert útlit til at noyðast frá húsi og h niðurskorna lónin við lóg røkkur ikki ul rentur og av dráttir. Soleiðis er stóðan hjá teimum, sum skylda. Har er eingin vinningur athóma. Men år hvussu við teimum, sum eiga Jú, tey sleppa framvegis undan at gjalda inntøkuskatt av rentu vinninginum. Tey, sum eiga, skulu ikki bera byrdarnar. Bert tey, sum hava verid noydd at seta seg i skuld fyri at hava tak yvir høvdid. Tann spurningin fekk landsbankastjórin ikki í útvarpssamrøðuni. Men tað hevur ivaleyst held ur ongan áhuga, at tey flestu nú verða skrødd úr skinninum, fyri at tey fáu kunnu bjarga sín um. Vitskulu hava eina lóg um lønamidurskurd, sum í sama viðfangi ger av við grundlóg artryggjað rættindi. Samstund- is eru arbeiðsfríar rentuinn tøkur nærum skattafríar, og við lóg er tryggjað, at rentuinntøk- ur ikki verða skattaðar sum vanlig inntøka. Tað skulu tey góðtaka, sum við lóggivnum lønarnidurskurdi missa møgu- leikan fyri at livbjarga sær og sínum. Var landsbankastjórin spurdur, hevði hann svarað, at rentuskatturin er ein politiskur spurningur. Men hvussu so við lønarnidurskurdinum? Landsbankastjórin = hevði sambært útvarpssamrøðuni gjørt sær greitt, at við einum lønarnidurskurdi uppá 15 pro- sent hava fólk ikki fyri rentur Jústinus Eidesgaard | og avdráttir. Ráð hansara vóru, at fólk gjørdu avtalur við pen- ingastovnamar um at umfíggja lán. Landsbankastjórin hevði ivaleyst, sum stødan er, gjørt størstu nyttuna fyri sina løn, um hann tók rådini við sær og fór saman við gllum teimum fólkum í peningastovnarnar, sum skulu umfíggja síni lán. Hvussu við teimum, sum longu hava umfíggjað. Um- fígging kann merkja, at fólk ikki sleppa av við skuldina. Í stain skulu tey dragast við hana í eitt upp aftur longri tíðarskeið enn áður avrátt. Og hvussu langt tola peningastovnarnir sjálvir at ganga. Spurningurin er, um munurin er so stórur á fíggjarligum bráðdeyða við uppsøgn og seigpining við løn- arniðurskurði. Eru einans hesir bådir møguleikar, verdur endin hin sami. Nevndin i Starvsmannafelagnum Skær Spæl ikki við lívið ! rff ET FU: eee: se SEES ————