mikudagur 21. oktober 1992síða 5

Nr. 200 — 21. oktober 1992 Jarðarstríð á Langasandi Jarðarráðið tanti --Hetta hevur verið stríggið og seinastu trý árini hevur alt verið óvist, men nú sær tað út til at eg kann festa, sigur Joana Slætta- líð á Langasandi í Sundalagnum Nú er tað upp til Føroya Jarðaráð, um Joana Slættalíð á Langasandi kann festa eftir mammuna Amaliu Hgjsted. Eitt gam- alt stríð, sum seinastu trý árini hevur verið í hæddini verður loyst ein av fyrstu døgunum. --Jarðarráðið ynskti at leggja festið á Langasandi saman við festinum hjá Dávur Emil Samuelsen í Haldórsvík, hetta festið er uppá eina millión. Í dag havi eg fingið úrskurðin hjá yvirlandbúnaðarstevn- uni og hesin sigur, at festini skulu ikki leggjast saman, sigur 39 ára gamla Joana Slættalíð á Langa- sandi. I rættin --Tá Jarðarráðið hevði tikið avgerð um, at festini skuldu leggjast saman, kærdi eg hetta mál fyri landbúnaðarstevnuni. I hesum førinum sita sýslu- maðurin í Vestmanna sum formaður og hann hevur tveir manns at hjálpa sær. Landbúnaðarstevnan kom til tann úrskurð, at festini skuldu ikki leggjast sam- an, sigur Fríða Patursson, sakførari hjá Joanu Slætta- líð. --Jarðarráðið kærdi hesa avgerð til yvirlandbún- aðarstevnuna, her er Jóanes Dalsgarð, Jarðarráðið Ikki í trá við dómarin formaður og hann hevur fýra fólk at hjálpa sær. Yvirland- búnaðarstevnan kom til ta niðurstøðu, at festini ikki skuldu leggjast saman, men festast útaftur. Og tá er lítil ivi um, at frammi- hjárættindini hjá lívs- arvingunum verða tikin til eftirtektar, sigur Fríða Patursson, sakførari. Bróður doyði --Mamma kom at sita eftir við festinum. Ætlanin var at beiggi mín, Eilif Højsted, skuldi festa, men hann doyði í 1988. Festið hevur verið í familjuni í 150 ár og tað er spell um — tad fer familjuni av hendi. Mamma orkaði ikki meira og so mátti eg taka um endan, sigur Joana Slætta- líð. --Men tað hevur verið Óhugaligt seinastu trý árini. Vit hava ikki vilja spandera pening uppá festið, tí vit vístu ikki, um vit mistu tað. Festið ber 160 áseyðir. Fyri 150 árum síðan flutti bóndin úr Haldórsvik og á Langasand. Langasandur er í jarðarbókunum kall- aður Nybo. jústinus nýggju lógina --Endamálið við nýggju jarðarlógini er at leggja saman, tað er hetta sum vit hava roynt, men vit fingu ikki viðhald, sigur stjórin | í Jarðarráðnum Grundgevingin hjá Jarðarráðnum fyri at leggja festið hjá Amalíu Hgjsted á Landasandi saman við eitt marka festinum hjá Dávur Emil Samuelsen í Haldórsvík var at eitt stórri festið hevði betri møguleika at bera seg. --Festið á Langasandi er tvær merkur og fýra gyllin , festið hjá Davur Emil er eina mørk. Tað kundi hugsast sítandi ella komandi jarðarráð løgdu tær báðar hálvmerkurnar sum eisini eru í Haldórsvík saman við hesum báðum festunum, so høvdu vit eiti fýramarkafestið. Hetta hevði verið í trá við nýggju jarðarlógina, sigur Jóanes Dalsgarð, stjóri í jarðarráðnum -Eg vil ikki definerað hvussu stórt eitt festið skal vera fyri at tað skal bera seg. Tað velst um hvussu nógv ein bóndi skal hava í inntøku. Men munurin á nýggju jarðarlógini og tí gomlu frá 1937 er greiður. Í gomlu lógini verður dentur lagdur á at skifta sundur í nýggju at leggja saman, sigur Jóanes Dalsgarð. Er tú vónbrotin av úrskurðinum hjá yvirlandbúnaðarstevnuni? -Tað er ikki mín uppgáva at vísa ovfarakæti ella verða vónbrotin. Sum stjóri skal eg gera sum Sarráðið Jarðarráðið Síða 5 Seinasta orðið Leggur Jarðarráðið í, so er ikki vist, at Joana Slættalid fær festið á Langasandi, tí hon líkur ikki allar treytirnar, sum settar eru fyri einum festara, um Jarðarráðið ikki nýtur undantøkini í jarðarlógini Tað verður Føroya Jarðar- ráð, sum í seinasta enda kemur at avgerða um 39 ára gamla Joana Slættalíð sleppur at festa á Langa- sandi. Nýggja Jarðarlógin gev- ur rættuliga rúmar ræsur um hvør kann festa eitt | festið. Tí í lógini eru | fyriskipaðar nakrar treytir | sum festarin skal uppfylla. Í grein 2. stk. 1. stendur um minstamarkið av jarð- arbrúkskunnleika: “hevur arbeitt í minsta lagi 2 ár á tveimum ymsum gerðum, harav eitt år skal verða á ødrum garði enn fedranna garði, og 1 ár við røkt av bø og kríatúrum í fjósi og haga | og harafturat. stk. 2. "skal hava verið minst eitt 1/2 ára skeið á landbúnaðarskúla ella tí- líkum skúla, sum Jarðar- ráðið hevur góðkent. Í grein 2. kann Jarðar- ráðið veita undanrtøk frá stk. 1. i hesumførum: a. tá ið tað orsakað av persónligum orsokum fær serliga tyngjandi avleið- ingar fyri umsøkjaran at fara undir at uppfylla nevndu útbúgvingarkrgv, t.d. tí at umsøkjarin er komin til árs og hevur familju ella hús at halda uppi. b. tá ið tað snýr seg um smá festim í útjaðaragkj- um, sum tað í grund- regluni ikki verður mett at leggja saman við øðrum festi. Hesar reglur geva Jarðarráðnum rúmar ræs- ur, men tá yvirlandbúnað- arstevnan hevur gjørt úrskurð um, at festini ikki skulu leggjast saman, so er líuð sannlíkt at Jarðarráðið ikki fer at lata Joanu Slæualíð festið. Festið er í minna lagi til til at føda eina familju. jústinus Lýsið í sostalinum |pt. wenzel petersen, tif. 13873