mikudagur 21. oktober 1992síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Løgtingid fyri at endurreisa Sjovinnubanka Tjóðveldið, einasti flokkur í figgjarnevndini, sum ikki vildi ganga við til at bjarga Sjóvinnu- bankanum Løgungid samtykti måna- kvøldid vid 25 atkvødum fyri og ongari ímóti at endurreisa Sjóvinnubank- an. Uppskotið hjá lands- stýrinum snýr seg um at læna 500 mill. Av teimum skulu 200 nýtast til fígging av rakstrinum av landskassanum og 300 mill. at koyra í ein grunn at nýta ul nýggjan eginpening íu Sjóvinnubankanum. Tær 200 milliónirnar skulu brúkast til at gjalda vænt- aða hallið á fíggjarlógini fyri í ár eins og til til- taksgjaldføri hjá lands- kassanum. Vit prenta her álitini frá fíggjarneyndini í fullum líki: Løgtingsmål nr. 18/1992: Legtingslóg um låntøku til landskassan. Málið er lagt fram av lands- stýrinum tann 19. oktober 1992 og eftir 1. viðgerð 19. oktober 1992 beint í fíggjar- nevndina. Fíggjarnevndin = hevur vidgjørt málið og havt fund við Jógvan Sundstein, landsstýrismann í fíggjar- málum. Landsstýrismaður- in kunnaði fíggjarneyndina Tjóðveldisflokkurin við limi sínum Finnboga Ísaksen, var tann einasti flokkur í fíggjarnevndini, sum als ikki kundi taka undir við at bjarga Sjó- vinnubankanum undir fyriiggandi treytum. Í tinginum atkvøddi flokk- urin heldur ikki fyri upp- skotinum frå landsstyri- num um tey skjøl, id skulu leggj- ast til grund fyri víðari av- greiðslu av fyriliggjandi Canon ES3 skrivi- maskina lítil og løtt Tilboð kr. 2.400,- Sverrisgøta 9, box 118 | 110 Tórshavn | "Mac == Tlf. 10400, fax 10915 måli, og umrøddi serliga spurningarnar viðvíkjandi lániavtalu millum 60 milli- óna grunnin (Investerings- fonden for Færgerne) og koandi »Finansierings- fonden af 1992<, uppskottil stovningarskjal viðvíkjandi nevnda grunni, notat um sama grunn frá Búskapar- ráðnum og skriv frá Ríkis- umboðsmanninum viðvíkj- andi fyriliggjandi máli sum heild. Fíggjarnevndin = hevur býtt seg í ein meiriluta og ein minniluta. Meirilutin (Jørgen Thomsen, Vilhelm Jo- hannesen, Anfinn Kalls- berg, Birgir Danielsen, Finnbogi Arge og Lasse Klein) tekur undir við mál- inum og mælir til at sam- tykkja uppskot landsstýri- sins. Lasse Klein vísir til niðanfyristandandi = við- merkingar sínar. Ein minniluti (Finnbogi Ísakson) ger hesar viðmerk- ingar: Uppskot Landsstýri- sins er, at Løgtngid skal heimila Landsstyrinum at taka 500 mió. kr. í láni, har- av 200 mió. kr. skulu bóta um gjaldføri landskassans, og 300 mió. kr. skulu nýtast til endurreising Sjóvinnu- bankans. Tjóðveldisflokkurin er fyri, at roynt verður at end- urreisa Sjóvinnubankan, tí tað er sambært búskapar- frødingum ógjørligt at meta um tær avleiðingar, tað kann fáa fyri samfelagið, um bankin fer á húsagang. Men Tjóðveldisflokkurin góðtekur ikki, atein vánalig Heimastýrislóg, sum varð kroystniður yvir føroyingar í 1948, nú í roynd og veru verður sett úr gildi uttan veruligar samráðingar mill- um Føroyar og Danmark, og at vent verður aftur til amtsstýðuna. Ein sokallað »avtala«, sum varð gjørd millum Landsstýrið og ríkisstjórn- ina 6. oktober 1992 uttan Løgtingsins vitandi, er við- løgd málinum. Henda av- tala hevur við sær, at tað sindrið av sjálvræði, sum føroyingar hava havt, fellur burtur. Innihaldið í >avtal- Nr. 200 — 20. oktober 1992 Her er tað Vilhelm Johannesen, framsøgumadur javnaðarfloksins, sum heitir á tingmenn um at taka undir við uppskotinum frá landsstýrinum. Mynd kalmar uni<, sum ikki er annað enn diktat frá stjórnini, er hetta: 1: Tjóðbankin vil ikki veita landskassanum eitt lán uppá 500 mió. kr. uttan statsveðhald. , 2: Landsstýrið og llegg- ingargrunnurin fyri Føroy- ar seta 500 mió. kr. i ein grunn, sum skal seta parta- pening og ábyrgdarpening í Sjóvinnubankan. Hóast peningurin er føroyskur, skal forsætisráðið hava 3 av S nevndarlimum og Lands- styrid bert 2. 3: Landsstýrið skal gera eina realistiska fíggjarlóg fyri 1993, sum javnvigar. 4: Landsstýrið skal fylgja einari búskaparligar-polit- iskari stabiliseringsætlan, sum serfrødingar frá Al- tjóða Gjaldoyrisgrunninum skulu gera innan 5 mánaðir. 5: Lánið úr Tjóðbankan- um verður ikki lagt um til lán úr ríkiskassanum uttan SO, at treytirnar framman- fyri um fíggjarlóg og eina stabiliseringsætlan eru loknar. Hesar treytir, sum for- sætisráðið hevur sett, merkja at Føroyar eru settar undir útlendska umsiting. Í veruleikanum eru Føroyar aftur eitt danskt amt. Tað er Ógjórligt í einari handavend at góðtaka, at ein stabiliseringsætlan, fyriskipað av IMF-serfrø8- ingum, og sum vit føroying- ar onki vita um, skal fylgjast og setast i verk. Tad er hugsandi, at krøvini fara at hava so stórar broytingar við sær fyri føroyskt vinnu- lív, sosialar skipanir, búset- ingarmynstur og annað, at vit føroyingar undir ongum umstødum kunnu góðtaka krøvini. Tjóðveldisflokkurin heldur somuleiðis, at tað hevði verið rimiligt, um ein greinilig frágreiðing varð gjørd um orsgkirnar til, at Sjóvinnubankin kom i trongstødu. Tann nyggi grunnurin, ið kallast Finansieringsfonden af 1992, verður mannaður við trimum EF-monnum sum meiriluta. Viðtókumar geva stýrinum fyri grunnin víðar heimildir, sum ger teir førar fyri at laga føroyska samfelagið í heilt stóran mun til EF. Undir teirri stuttu vid- gerð, sum hetta mál hevur fingið á tingi, er onki komið fram, sum prógvar, at tað inntrivid, sum nú verður gjørt, er tað einasta og sein- asta. Við hesum viðmerking- um ger Tjóðveldisflokkurin vart vid, at øll styring av før- oyska samfelagnum verður tíkin úr hondunum á føroy- ingum. Tað er tí alneyðugt, at veruligar tingingar verða millum Løgtingid og rikis- stjórnina um viðurskiftini Føroyaog Danmarkar ímill- um í framtíðini. Tjóðveldisflokkurin er fyri, at Sjóvinnubanin verð- ur endurreistur, men kann ikki atkvøda fyri uppskoti Landsstýrisins orsakað av teimum treytum, sum eru lagdar við. Lasse Klein ger vart við, at hann er misnøgdur við málsviðgerðina og at allar treytirnar í avtaluni millum donsku stjórnina og lands- stýrið ikki blivu vidgjørd undir einum. Í sambandi við ta mann- minkandi stóðu og ikki minst ta skomm, sum før- oyska samfelagið er komið i, í fyrsta lagi løgting og í ødrum lagi landsstýri og í triðja lagi vinnan og í fjórða lagi føroyski peningaheim- urin, sum ikki hava dugað at umsitið hetta samfelag, verða tung tøk at taka til tess at fáa búskapin upp á fótur. Komandi bankalóg eigur í framtíðini at seta sera strong krøv — strangari enn onnur lond seta til sínar bankar — ul eginpening, trygd og al- ment innlit og eftirlit. Bank- ar og peningastovnar eiga ikki at sleppa at spæla russ- iska roulett við landsins figgjarvidurskiftum og fólksins vælferð. Avoldaða partafelagslóg- in má, saman við ødrum 6- tíðarhóskandi vinnulógum, endurskoðast sum skjótast, og neyðugar åbøtur gerast. Nú er komið at evstu stund. Eingin orsøk er at sita og bíða eftir, hvørji tiltøk skulu fremjast. Vit hava øll vitað, hvønn veg tað bar og vit vita øll, hvat ið eigur at verða gjørt. Nú dugir eingin undanførsla longur. Vit ásanna, at stødan i samfelagnum er ålvarsom, og ti hava vit ongan annan møguleika sum er, enn at taka undir vid fyriliggjandi uppskoti, men løgtingid eig- ur i framtidini at taka aftur allar aðrar heimildir, ið latn- ar eru landsstýrinum til lán- tóku og veðhaldsbindingar. Við fólkaatkvgðu átti Før- oya fólk at avmarkað løg- tingsins heimildir til lán- tóku, so at sleppast kann undan skuldarbindingum av komandi ættarliðum. Kommunur og almennir stovnar skulu ongar heim- ildir hava at læna seg út á sjógv. Fíggjarnevndin, 19. oktober 1992 Jørgen Thomsen Vilhelm Johannesen Anfinn Kallsberg Birgir Danielsen Finnbogi Arge Finnbogi Isakson Lasse Klein Til sølu Mitsubishi Diamant vøruvognur 2500 diesel, årg. 9/89, í sera góðum standi, nýlakeraður, til sølu, um hóskandi boð fæst. TIf. 71372