mikudagur 18. november 1992síða 5

Tíðindablaðið ES Á Vit kunnu hjålpa - Vit í fakfeløgunum meta, at við okkara medávirkan kunnu vit vera við til at bøta um stóðuna, segði Óli Jacobsen, formaður i Føroya Fiskimannafelag i rødu síni. Hann legði fram fleiri uppskot til at bøta um støduna og sparkaði so bóltin til politisku myndugleikar- nar Tað sum ger verandi kreppu í føroyska samfelagnum so veruliga og álvarsama er, at politisku myndugleikarnir tykjast ikki hava nakra sum helst ætlan um, hvussu vit skulu sleppa burtur úr stóðuni, sum samfelagið er komið í. Tað er neyvan ivi um, at høv- udsorsøkin til støduna er gongdin hjå vinnulivinum, har arbeidsplåss fara burtur av nærum dagliga. Armóðin verður undirstrikað av gllum teimum góðu og nútímans skipunum, sum fara, uttan at nakað verður gjørt fyri at varðveita tey í landinum, elva til spekulatión. Men her má samgongan eftirliva sítt egna samgonguskjal um at varð- veita tey nýggju skipini í landinum. Hvussu lítlan dent landsstýrið leggur á at varð- veita og at fáa nýggj arbeiðs- pláss, sæst eisini av tí veru- leika, at landsstýrið í meiraella minni týdningarleysum avtal- um við onnur lond beinleiðis avmarkar okkara møguleikar at fáa til vega nýggj produktiv arbeiðspláss. Hóas hetta er eingin ivi um, at tað sum er av avgerandi týdningi í dag er at fáa í lag eina endurreisn av vinnulívinum, soleiðis at vit kunnu fáa produktiv arbeiðs- pláss, sum kunnu vera við at varðveita gll ini í samfelag- num. Og herskal sigast, at vithava ein plan ella ætlan um, hvussu skjøtil kann verða settur á fyrr. Nakað av hesum hevur verið frammi fyrr, uttan at mynd- ugleikarnir hava látist um vón. Men hesum kunnu teir ikki sleppa við longur. Vit fara at loyva okkum at krevja at land- sins vinnu- og fakfeløg verða tikin í álvara, tá hesi koma vid sínum tilmælum, og myndug- leikarnir annars ikki hava frægari loysnir. Og tað hava teir so ikki havt higartil. Mugu endurreisa vinnulívið Fyrst er neyðugt við nýggjum generellum karmum fyri eini endurreisn av vinnulívinum. Og her kann verða vist til fylgj- andi uppskot: 1. Uppskotið frå Arbeidsgev- arafelagnum um at partapen- ingur i vinnuskapandi fyritøk- um skal kunna dragast frå i skatti. Hetta er eitt uppskot, sum fakfeløgini kunnu taka ndir við út frá tí sjónarmiði, at finst einki betri uppskot um at fáa hjólini í gongd aftur, so vilja vit royna hetta. Hetta hug- skot er annars eitt av tiltøkun- um, sum Bill Clinton ætlar at nýta fyri at fáa gongd aftur á búskapin í USA. Ført hevur verið fram ímóti hesum upp- skoti, at tað fer at elva til spekulatión. Men her mugu vit siga, at vit heldur vilja speku- lera okkum úr kreppuni enn at einki hendir. 2. Víst verður eisini til tilmælið frå fakfeløgunum um, at bund- na uppsparingin kann verða nytt til vinnuskapandi tiltøk. Hetta undi verðið gjørt við, at løntakaramir lótu teirra bund- nu uppsparing fara í ein grunn, sum kundi verðið nýttur til hetta endamál, t.d. við lánveit- ing. Tey, sum skulu hava av- gerðarrættin á hesum grunni, skulu sjálvsagt vera tey, sum eiga peningin. Við hesum báðum uppskot- um fær hver einstakur borgari betri møguleikar fyri sjálvur at medvirka til neyðugu endur- reisnina av vinnulívinum, og skuldi hetta sett samfelagið í eina heilt aðra stóðu, enn um politisku myndugleikarnir vóru einsamallir um uppgåv- una. 3. Neyðugt er at lofta einum og hvørjum hugskoti, sum lutvíst kann økja um møguleikamar hjå vinnuni at menna seg, og sum kann lætta um hjá fólki í verandi støduni. Tí eigur tilboðið frá peningastovnun- um um at lækka rentuna verða tikið í álvara, soleiðis at henda rentulækking kann gerast veruleiki. Heldur tað enn at politikararnir sleppa undan at slakta onkra heilaga kúgv. Bjargingamevnd Tad er einki at ivast f, at tad eru nógv, sum hava ugskot um, hvussu vit skul loysa hesa kreppu, og tí hava vit í veru- leikanum brúk fyri eini >fylk- ing til tjóðarinnar bjarging<, sum tó ikki skal fara rættuliga so langt sum tilsvarandi fylk- ingin fór í Rumenia á jólum fyri trimum árum síðan. Ikki enn í hvussu er! Okkara itøkiliga uppskot er, at sett verður ein >bjargingar- nevnd« við umbodum fyri po- litisku myndugleikarnar, fak- feløgini og arbeiðsgevarafe- løgini. Henda nevnd skal fáa til uppgávu sakliga at viðgera øll tey hugskot um loysn á krepp- uni, sum eru komin fram og sum fara at koma fram. Nevndin = skal koma við tilmæli um, hvussu hesi uppskot skulu og kunnu setast í verk. Ráðið skal kunna taka sær serkøna hjálp, soleiðis sum tørvur er á, og útreiðslurnar verða býttar millum teir partar, sum luttaka í ráðnum. Landsstýrið hevur nú høvi til at vísa, at tað í hvussu er hevur vilja til at loysa trupulleikarnar í samfelagnum, og skal hetta uppskot roknast sum ein útrætt hond til politisku myndugleikarnar frá fak- feløgunum. Og hetta er í hvussu er eitt uppskot, har landsstýrið kann gera skjótt av. Ogsum tað kann svara tann dag í dag. Kann bera frukt Uppskotna nevndin skal vera so breið sum gjørligt, soleiðis at allir vinnutættir verða um- boðaðir, og eiga uppskot at koma fram áso breiðum grund- arlagi sum gjørligt. Tað er neyvan ivi um, at tað er møgu- ligt at fara undir eitt miðvíst arbeiði, sum kann fara at bera frukt rættuliga skjótt. Fyri at taka tað gkið, eg arbeiði við til dagligt, er neyðugt við einum miðvísum fiskivinnupolitikki, hvers endamál skal vera at vit nýta allar teir møguleikar, sum yvirhøvur kunnu hugsast, og at vit fáa maximala úrtgku burtur úr øllum okkara tilfeingi. Sumt av hesum kann gerast uttan studning, meðan annað krevur eitt miðvíst kanningararbeiði. Eisini kanningararbeiði, sum skal visa um megulig tiltøk kunnu geva eitt samfelagsligt íkast, sjálvt um térvur er á ein- um ella ødrum studningi. T.d. er havið um Føroyar ikki nóg mikið kannað. Besta dómiðum hetta er, at tann sein- asta veiðan, sum menn hava fingið úrtóku úr undir Føroy- um, nevniliga havtaskuveiðu við gørnum og sum eina fylgju av hesum møguliga krabba- veiðu, varnaðust menn vegna eim spanska veiðutjóv. Tá hann var tikin, varnaðust menn, at hetta skipið var á eini veiðu, sum vit als ikki vistu var møgulig undir Føroyum. Svartkjafturin Nú er tað næstan at bannast at tosa um svartkjaft vegna tær royndir, sum vit hava havt av hesum fiski. Men vit gloyma, at svartkjafturin sjálvur var púra ósekur í hesum mistøkum. Og vit vita eisini, at svarkjaft- urin er framvegis tað fiskaslag, sum mest finst av undir Før- oyum. Vit halda, at heldur enn at leggja skip og steingja virkir, eiga vit í hvussu er at kanna hverjar møguleikar vit hava at veiða og virka svartkjaftin við samfelagsligum íkasti. Ein annar veiðumgguleiki, vit hava, og sum vit langt frá nýta til fulnar, eru rækjurnar eystanfyri, sum kunnu geva ar- beiði bæði á sjónum og á landi. Her er ein upplagdur kanning- armøguleiki. Hetta eru bert nakrir av teim- um møguleikum, sum vit kanska hava. Men vit hava bert ikki ráð til at avskriva okkara møguleikar, bert tí teir eru iva- samir. Tað má kunna bera til at konstatera, um møguleikamir eru veruligir ella ikki. Vit útnytta heldur ikki okk- ara tilfeingi í nóg stóran mun. Tað er nú hugvekjandi, at danskir saltfiskaframleidarar útflyta toskarhøvdini til Suður- europa fyri góðan prís, meðan vit blakað kanska túsundir av tonsum av toskarhøvdum á sjógv. Og slógvið kunnu danir nýta til framleiðslu av minkaskinnum. Hetta kundu vit eisini gera fyri meira enn 20 árum síðan, so tað er løgid, at hetta ikki skal bera til í dag. Hetta landsstýrið hevur meira enn nakað annað lands- stýri havt somu meginreglu sum Fríðrikkur kongur 6, at »vi alene vide«. Men henda arro- ganta vanvirdingin av øllum ødrum sjónarmiðum gongur bara ikki longur. Tí vit síggja dag og dagliga, at hon dekkar yvir eitt dugnaloysi, sum einki annað landsstýri hevur víst makan til. Hvussu kunnu vit rokna við, at eitt landsstýri, sum ikki so frægt sum er ført fyri at svara innkomnum brøv- um, skal kunna loysa so stórar trupulleikar, sum teir vit síggja ídag. Men vit í fakfeløgunum meta, at við okkara medávirk- an kunnu vit vera við til at bóta um støduna. Og við hesum uppskotinum er bólturin spark- aður yvir til politisku myndug- leikarnar. Nr. 220 — 18. NOVEMBER 1992 Síða 5 Datt á sjogv Ein ungur miðvingur kom væl frá, at hann endaði á sjónum týsnáttina Teir vóru tveir farnir á seiðaberg niðri í havnini í Miðvági týsnáttina. Hetta var í myrkrinum klokkan fýra um morgunin, og langt er til næstu húsini, so tað var heppið, teir vóru tveir. Onkursvegna var annar áhælsin og endaði á sjó- num. Men hin fekk bjargað honum aftur upp á turt og syrgt fyri, at hann kom undir læknahond á Ellis- heiminum. Maðurin var uttanfyri allan lívsvanda, men læknin avgjørdi kortini at senda mannin á Landssjúkrahúsið til kanningar. Hann kom væl frá tilburðinum, sigur politiið. randi Gjørt nýggja frågreiding Ríkisgrannskoðararnir lótu i gjár frá sær nýggja frágreið- ing um viðurskiftini í Fóroyum Rikisgrannskodaranevndin ikki komin, seinast frættist sum gjørdi frågreidingina, úrTinganesi. ið vakti so mikla øsing í Sum skilst hava grann- Danmark, hevur nú gjørt skodaramir í hesi frágreið- eina nýggja frágreiðing. inginitikiðviðviðmerking- Ríkisgrannskoðararnir amar, sum Almannastovan skuldu senda landsstyri- og sosialministeriið høvdu, num frágreiðingina beinan- og gjørd er nýggj niður- vegin í gjár, men hon var støda. randi Tvangsauktion På Dommerkontoret, C. Pløyensgøta 1, Tórshavn, afholdes Torsdag den 10. dec. 1992 kl. 09.40 tvangsauktion (AS nr. 481/92) over del af matr. nr. 35 q, Argir, lejlighed nr. 1, beliggende Aarrås 5, Argir. Auktionen er begæret af advokat Jógv- an Páll Lassen, Advokatfelagið, 100 Tórshavn, tlf. 1.1260 (j. nr. 3222501) på vegne en pant- og udlægshaver. Ejendommen er et beboelseshus på en 144 kvm. storgrund, det bebyggede areal udgør 74 kvm. i 2 etager. Ejendommen kan beses efter aftale med ovennævnte advokat. Auktionsdokumenterne ligger til genn- emsyn på dommerkontoret. Færøernes fogedret, den 16.11.92 Ole G. Olesen