Sosialurinarkiv
Sosialurin 1992-12-17, síða 22
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 17. desember 1992síða 22

‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Síða22 Nr. 241 — 17. DESEMBER 1992 Dupultkvartettin er vorðin Týðandi partur av lívinum Tað var saknurin á manskórsanginum, sum gjørdi, at ungir havnarmenn í 1979 fóru undir at syngja í dupultkvartett, sum hevur myndað sín egna stíl. Í dag senda teir fyri adru ferð upptøku í sólubúðirnar Fyri 13 árum síðani fóru átta unglingar, sum høvdu sína dagligu gongd í Ebe- nezer, at syngja dupultkvar- tett. Síðani tá hava teir sungið nógv, bæði inni og úti, í høvudsstadnum og á bygd og uttan fyri landodd- arnar. Teir hava sungið cin- ar hundrað sangir, og teir hava umleið hálvt hundrað, sum eru so innarbeiddir, at teir kunnu syngjast uttan at stórvegis fyrireikingar nýt- ast at verða gjørdar. Heldur ikki tá tað ræður um tøkni- fróði og ljóðfori, tí ofta verður sungið uttan mikro- fonir og hátalarar, og tað er meira sjáldan, at ljóðfóri verða nýtt — Hví nýta ut ikki tøkn- frødina? — Vit hava valt ein stil, sum er lind knyttur at, um ljóðfóri og sanganlegg eru til staðar. Talan er um ett val. Tey nógvu nýta altíð ljédføri. Tað hevur sínar fyrimunir, men fyri okkum er tað avgjørt ein fyrimun- ur, at vit ikki eru knýttir at tøknfrødini. Tað ger, at vit kunnu syngja so at siga alla staðni uttan tær nógvu fyri- reikingarnar og royndirnar, sum tað altíð vísir seg at vera neyðugt við, tá ljóðferi og tøknfrødi skal roynast, soleiðis at orð og ljóð eru í neyðugu javnvågini, og ikki minst: at tad slepst undan ti hvininum og óljóðinum, sum næstan tykist at hoyra saman við tøknfrødini. Tað er Alexandur Sam- uelsen, sum vit hava fingið orðið á. Høvid er, at dup- ultkvartettin í Ebenezer í hesi vikuni letur nýggja upptøku í sølubúðimar á fløgu og bandi. Alexander tekur sær av øllum prak- tiskum viðurskiftum í sam- bandi við kvartettina: at áseta venjingartíðir, avtalur um at syngja við ymisk høvi og at taka sær av samskip- ingum annars og spurning- um, ið stinga seg upp. Hava verið vida Dupultkvarettin er vorðin kend og elskað: sjálvandi millum teirra, sum koma í Ebenezer og samkomur av sama slagi kring landið, men eisini langt út um hesar karmarnar. Tað er ikki 6- kent, at tað eru tey, sum ferðast um fjøll, firðir og sund fyri at hoyra dupult- kvartettina. Teir hava eisini verið at hoyrt nógva staðni. Teir vóru í 1985 í Grønlandi, har teir sigldu úr Godháb og suður á Kappan og sungu fyri hvørjum einasta skræl- ingi, teir bru eyga við, teir hava sungið í Reykjavík og teir hava td. tíkið lut í Havnartónum, sum vórðu framførdir i Norðurlanda- húsinum. Térshavnar byråd hevur ofta heitt á dupulikvartett- ma: í sambandi við móugk- ur og aðrar samkomur og eisini uttan fyri landodd- arnar. M.a. í 1990, tá dup- ultkvartettin saman við bý- ráðslimum umboðaði Havnina á vinabýastevnu í Birkerød. Ummælid er gott, og Birkerød Avis helt fyri í yvirskriftini, at tad var Som ul jul, og niðanfyri varð m.a. sagt, at disse ni sangere kunne deres program til tungespidserne. — Einki er at ivast i, at vit ongantid — hvørki fyrr ella seinni — hava verið so væl fyri, sum tå vit véru å vina- byastevnu. Fyrispurningur- in kom tidliga å årinum, og vit vóru noyddir at vera lidnir við venjingina í góð- ari tíð, tí onkrir vórðu burt- urstaddir síðstu vikumar undan stevnuni, heldur Alexander Samuelsen. Drúgv upptska Síðani ta stevnuna hava teir meira og minni arbeitt við upptøkuni, sum nú er komin almenninginum fyri oyra. Hvi hevur tað tikið so langa tíð? Tað eru serliga tvinnar orsøkir. Onnur er, at tað hevur vist seg trupult at finna hóskandi upptøku- hóli. Vit hava sungið i sal- inum í Kaldbak, Mariu- kirkjuni, kirkjugarðskapell- inum, kapellinum á Lands- sjúkrahúsinum og fleiri staðni í Ebenezer. Øl somul góð holi at syngja í, men tað hevur víst seg Gmøguligt at fáa ta upptøkug6dskuna, sum vit mettu kundi fåast. Tá eingi lj60føri verða nytt, eru krøvini til upptøku-frid- in hægri enn annars. Tad skal so at siga einki til at órógva, t.d. var nóg mikið, at tjaldur smeyg sær fram- við salinum í Kaldbak. Tá Sigvald Wallenberg vitjaði her í sambandi við hjálpina ul Filipsoyggjar- nar gjørdu gjørdu vit cina upptøku i útvarpinum, og tað vórðu vit so mikið glaðir fyri, at so at siga alt síðani er tikið upp har. Hin orsøkin til longu tíð- ina hevur við fólkið at gera. Tað er neyðugt, at allir eru tøkir, tá tikið verður upp, og so má bíðast, tá fritid og sjúka kemur upp í millum, ella at onkur er burturstadd- ur styttri ella longri tíðar- skeið. Manskór væl dámd Dupultkvartettin sá dagsins ljós í 1979. — Tað vóru fleiri, sum hildu fyri, at tað var ov lítið av manssangi at hoyra. Í brødrasamkomunum hevur av og á verið sungið mans- kór, og fyri meg persónliga kennist tað framvegis sum ein av sangligu tindunum „tá manskór úr Klaksvík, Eyst- uroynni og úr Havn — út móti 100 monnum tilsaman — í felagsskapi høvdu mans- kórstevnu i triggjar dagar í Runavík í mai mánaða 1972. Seinni varð sungið bæði í Klaksvík og í Havn- ini, og upptøkur vórðu gjørdar í Læraraskúlahgll- ini. Sjeytiårini vóru kanska ikki so virkin, tá tað ræður um manskór. Tað vóru fleiri, sum høvdu á munni, at tey saknaðu manskór, og upp undir samfelagsstevn- una í Ebenezer í november 1979 fóru vit undir venjing- ar í dupultkvarettt. Mann- ingin síðani tá hevur verið so at síga hin sama. Onkur er farin av landinum, og onkur er fluttur aðra staðni at búgva, tað vil so vera. Tað rennur nógv vatn í ánni í 13 ár. Skyldurnar hjá teim flestu fjølgast, og tíðin verður meira småbytt. Vit verða meira upphægd av familju, arbeiði og ødrum skyldum, tað er náttúrligt, og vit royna at gera arbeiðið miðvíst, tá vit koma saman at venja. Ta hevur eydnast væl at halda saman upp á mann- ingina. Helst ti tað fyri okk- um allar kennist stak fjálg- andi at koma saman at venja og at fáa loyvi at taka lut í ymsum tltøkum. Tað er í veruleikanum ein týðandi táttur fyri okkum allar at syngja á henda hátt. Dupult Tíðindablaðið ESF í Ebenezer Nógv at oysa av Hvussu velja tit tilfar? — Har eru vit aftur inni á, hver týdningur verður lagd- ur í. Vit eru allir hugaðir í sangi og tónleiki, og eg sigi fyri meg, at tá eitt lag hoyr- ist, so hugsi eg, um hatta er nakað fyri okkum. Tda mett verður um ul- farið, so eru tað orðini og boðskapurin í teimum, vit leggja dent á. Tí næst er tað útsetingin, ið helst skal kennast sum avbjóðing fyri okkum. Taðer so nógv at oysa av, at tað er óneyðugt at vit leggja okkum tætt upp at nøkrum ødrum, og tað er á sama hátt óneyðugt, at nak- ar annar tekur tilfar upp í sama stíli, sum vit eru í holt við. Ofta kemur tað fyri, at lógini, vit hava gott eyga á, ikki eru útsett fyri kvartett, men í so máta eru vit hepnir, tí tað eru fleiri, ið kunnu gera tað fyri okkum. Bæði í dupultkvartettini og fólk, sum hava náttúrligt atknýti til okkara, Ld. Jens Gutte- sen. Ikki við vinningi fyri eyga Dupultkvartetin = syngur mest í sambandi við tiltøk, sum verða hildin í sambandi viðsamkomurnar, men sum vit hava neynt omanfyri, so kemur tað fyri, at sungið verður á øðrum stóðum og í sambandi við tiltøk, sum samkoman fyr. ikki stendur Hava tit greiðar avtalur um, hvar tit syngja? — Vit hava í hvussu so er nakrar treytir, sum vit leggja við. Vit leggja størsta dent á orðini, sum hava ein evangeliskan boðskap. Til serlig høvi hava vit vant nakrar = fosturlandssangir, bæði føroyskar, íslendskar, danskar, svenskar og grøn- lendskar. Hetta er gjørt í sambandi við t.d. tá Vígdis Finnbogadóttir og umboð fyri býarmyndugleikarnar í Stockholm vitjaðu her, og tá vit hava vitjað í Danmark og Grønlandi, men vit hava ongantíð sungið nakra staðni, uttan at evangeliið greitt er komið fram. Tað vil siga, at tit syngja alla staðni, bara tit sleppa at syngja gleðiboðskapin? — Vit hava annað at takast við enn at syngja, og tað ber tíðarliga avmarking í sær. Vit seta fremst at taka lut í kristiligum fundum og at syngja við høvi, sum vit halda vera sjålvsøgd, at vit taka lut í, t.d. tá heitt verður á okkum at syngja við jarð- arferð, ella at gleða búfólk á onkrum ellisheimi. Td. hava vit avtalu um atsyngja á Lágargarði komandi mánadag. At vit syngja har hevur verið afturvendandi táttur undan jólum í mong ár. Men tað koma eisini fyri- spurningar, sum vit siga nei til. T.d. hava vit íkki sungið við tiltøk, har peningur verður vunnin á handils- ligum grundarlagi. Vit taka einki fyri at syngja, og vit duga ikki at síggja nakra meining í, at onnur vinna pening uppá, at vit syngja. vartettin I 1990 umboðaði dupult- kvartettin Tórshavnar bý á vinabyastevnu í Bispe- bjerg Frá vinstru: Krisjan Christiansen, Jens Chr. Guttesen, Ólavur á Váli, Jens Andreassen, Alexander Samuelsen, Arni av Reyni, Eli Smith, Finn Jakobsen og Jóannes á Váli Meiri vind í seglini Bandið og fløgan, sum koma út í dag, eru onnur út- gávan hjádupultkvartettini. Fyrru ferðina var í 1988, tá 2.000 bond og 500 plátur fóru í sølubådimar. Tað er so at siga útselt, og í kom- andi ári er ætlanin at senda eini 200 bond útaftur. Hús- arnir og tekstheftini eru tók. I dag verða 1.000 fløgur og 2.000 bond at fáa. Tað fylg- ir teksthefti við. — Tað er sannur lætti, at hetta er fingið frá hondini. Tað hevur kenst sum ein marra at hava tað hangandi á sær í fleiri ár, og hetta hev- ur verið okkum til ampa í at taka aðrar uppgávur á okk- um. Nú vóna vit, at fólk verða glað fyri sangin, og so rokna vit vid, at flogið verður betri komandi tíðina, soleiðis at vit Í stórri mun enn seinastu tíðina fara at taka lut í evan- geliskum fundum og líkn- andi tiltøkum, endar Alex- ander Samuelsen. Lagt til rættis: Jóannes Hansen