týsdagur 22. desember 1992síða 20

Síða 20 Nr. 244 — 22. DESEMBER 1992 Landsbankastjórin: Politikararnir mugu taka eina avgerð beinanvegin ; Tad er m.a. at fáa fíggjarlógina upp á pláss og syrgja fyri, AGE landskassin hevur tókan pening. elagnum við til at bera kreppuna, ramman. Tað besta, sun xann ré 1 So ér etr N erða ikki allir bólkar í sam- 1gin bjarging fyri nda er, um øll ganga við til ina lønarlækking. Tá sleppa flest møgulig at varðveita sítt wbeiði. Peningarstovnarnir verða tvingaðir til at lækka entuna. Hetta eru nakrar av niðurstóðunum hjá Sigurd Poulsen, landsbankastjóra, sum Sosialurin hevur tosað við. Hasi úttalilsini kenni eg kki aftur. Eg havi ikki noyrt teir úttala seg um, at stødan í Føroyum er verri, enn teir høvdu roknað við. Og tað ivist eg í, at teir hava sagt við nakran. Hetta sigur Sigurd Poulsen, landsbankastjóri í eini viðmerking til grein í Oyggjatíðindum har blaðið upplýsir frá ónavngivnum keldum, at IMF-ararnir skulu hava sagt við fólk í Føroyum teir hava tosað við, at stødan í Føroyum er nógv verri enn teir høvdu droymt um. Hann vísir á, at tíðinda- skrivið landsstýrið sendi út er ógvuliga rímuligt. Øll høvudspunktini eru vid frå ti fyribils nidur- støduni hjå IMF-arunum. Sigurd Poulsen sigur vidari, at sum so er einki nýtt í slíkum gitingum og metingum, tí vit øll eru vit greið yvir, at stødan í Føroyum er ålvarslig. -Men heldur ti, at Føroya fólk veruliga veit, hvussu ålvarslig stóðan er og hvat stendur fyri framman? -Ja tað haldi tey gera. Ein kennir tó ikki alt, sum stendur fyri framman. Spurningurin er, um ein hevur vón um, at tað ber til at koma burtur úr ringu støduni ella ikki og ta vónina haldi eg mong fólk hava. -Men er stóðan ikki so mikið ring, at tað er einki at hava ta vónina í? -Tað haldi eg ikki. Men hon krevur, at øll taka saman um og koma burtur úr tí. Eingin kann krevja, at verða frítikin fyri at luttaka í, at samfelagið kemur fyri seg aftur. Um týðandi bólkar í landinum siga, at tað er so Órættvíst, at teir hava fingið so lítið burtur úr tí, sum er farið fram, at teir vilja ikki hjálpa til, so síggi eg onga bjarging. Men tá hugsi eg um týð- andi fólkabólkar í landi- num. -Hvat hugsar tú her um? -T.d. er tað rættiliga freistandi hjá teimum, sum hava spart upp alla tíðina at siga: -Vit hava ikki lænt okkum út á sjógv, og tí vilja vit ikki vera við. Og tað kann eisini vera freistandi hjá honum, sum er lønm6ttakari at siga: -Eg havi fingið løn fyri mítt arbeiði, men eg havi ikki verið við til at skapa hesa kreppu. Og ti vil eg als ikki vera vid at hjålpa til nú ástendur. Tá er so heldur eingin bjarging leggur Sigurd Poulsen aftrat. Og soleiðis kundi ein hildið fram at nevnt aðrar bólkar eisini. Hvat tá við einum bólki, sum forvinn- ur nógvan pening eitt nú læknamar! Til tað sigur Sigurd Poulsen, at har standa vit møguliga í ein- um dilemma. Tí tey fólk- ini hava nakað at hótta við. Um tey framtúra og siga, at tey kunnu fáa arbeiði aðrastaðni, og at teimum nýtist ikki at vera við í hesum tiltøkum, so skunda tey undir illviljan í ødrum bólkum. Sigurd Poulsen sigur tó víðari, at hann dugir ikki at síggja nakran fólkabólk, sum samfelt sigur, at hann vil ikki vera við, men tað er greitt, at tað eru nógvir einstaklingar í hvørjum bólki, sum kenna seg ósekar og halda tað vera órættvíst at skula skerja so nógv. -Nú brúkar tú vendingar sum at vera við, men vera við til hvat! -Tað er at skerja livi- fótin so ella so tvs. at fara niður í løn ella gjalda meira í skatti. Og tað kann so eisini gerast við at skerja almenna sektorin við uppsøgnum. -Hvat er títt boð, og hvat munar best? -Tað er at velja tær loysnir, sum bæði hjálpa nú og virka uppá longri sikt. -Og tær eru? -Tann, sum hevði hjálpt best nú hevði verið ein lønarlækking, tí tá slapst tú undan at blaka fólk út í arbeiðsloysi. Tú kanst fáa nakað tað sama við eini skattahækking, men tað tú vinnur við lønarlækking í mun til skattahækking er, at útflutningsvinnan verð- ur heldur meira kapping- arfør. Sigurd Poulsen sigur vidari, at hann ivast onga løtu i, at hetta at keypi- orkan fer at minka, fer at leggja tryst å rentuna hjå peningastovnunum, soleidis at hon fer at lækka. Har er so aftur ein fyri- munur vid lønarlækking heldur enn vid uppsøgn- um. Fær tå eina lønar- lækking yvir ein breidan skara av fólki, so verður tapið á virkinum minni, og bankarnir kunnu tá betri forsvara at lækka rentuna. Rentan fer at lækka -Undrar tað teg, at pen- ingastovnarnir ikki longu hava lækkað rentuna? -Teir hava eisini ávís áhugamál at rgkja, men ein kann sjálvandi taka teir uppí sum bólk. -Meinar tú tá við, at vit kunnu samanbera bankar- nar við aðrar bólkar í samfelagnum, sum fáa løn, og at teirra løn er rentan og skulu teir sum aðrir bólkar niður í løn sum so, tá er tað rentan, sum skal lækkast? -Teir eru ein bólkur, men teir eru í eini ser- stóðu, tí teir standa fyri so mongum tapum. Tað er tað, sum setir mark fyri, hvussu nógv teir kunnu lækka rentuna, men eg haldi, at teir av egnum áhuga koma at lækka rent- una fyri ikki at fáa ov stór tap upp á privatkundarnar. Men tá teir samtíðis tapa upp á Tíðindablaðið (ISF) vinnukundarnar, so hava teir ein trupulleika, nevniliga hvussu langt teir kunnu fara. Hatta er rein kalkulatión og ikki so nógv moralur. Peninga- stovnarnir eru í eini ser- stóðu. Teir eru greiðir yvir, at monopolstødan teir hava er einki verd til at vinna pening í løtuni. Lønarlækking Sigurd Poulsen sigur, at stødan er so mikid ålvars- lig, at fólk í flestu bólkum mugu verða sinnað til at taka undir við eini lønar- lækking. -Men tað sær ikki ser- liga bjart út í so máta? -Eg vóni, at hetta broyt- ist. -Men um einki broytist, hvat skulu politikararnir so gera? -Teir hava framvegis tað valið at hækka skattin, og tað merkir at senda fólk út í arbeiðsloysi í privata sektorinum, teir kunnu siga fólki upp hjá tí almenna, og tað skapar eisini arbeiðsloysi. -Men hvat sigur tú til at tvinga igjøgnum eina lønarlækking við lóg? -Um ein stórur partur av fólkinum fer út á gøtuna at mótmæla, so er tað eingin loysn. Sigurd Poulsen sigur víðari, at tíverri eru tey úttalilsi, sum eru komin frå parti av fakfeløgunum, soleiðis orðað, at feløgini góðtaka heldur uppsagnir enn lønarlækking. Tað, sum arbeiðsmarknaðurin hevur latið landsstýrið vita, er at tað fær færri trupulleikar av fakfeløg- unum við at siga fólki upp enn at lækka lønirnar. Og tað haldi eg sjálvur er stórt spell. -Heldur tú, at fak- feløgini eru ov lítið soli- darisk? -Nei, og eg skilji tey eisini væl. Tað er torført at geara um. Tað er tað sama sum at viðganga, at ein skal taka ábyrgd fyri øllum búskapinum eis- ini. Tað kann verða trup- ult, um limirnir krevja, at feløgini skulu tryggja teirra áhugamál. Annars havi eg fyrr víst á vandan við, at fakfelggini verða ein felagsskapur fyri tey, sum hava arbeiði og ikki tey, sum eru arbeiðsleys. Eg haldi eg havi merkt, at feløgini hugsa um hatta, tí tað er ein trupulleiki. -Men tímaglasið rennur. Hvusssu stóran skund hevur ein loysn? -Nú eri eg ikki ein, sum setir tingini uppá spíðsar- nar. Trupulleikin er tann, at verður fíggjarlógin samtykt uttan at hini tiltøkini verða við, tå kann tað henda, at landskassin má steðga sínum útgjald- ingum longu til várs. Hóast útlitið ikki er gott, so sigur landsbankastjórin, at út frá einum heildarsjónarmiði sær alt ikki bara dapurt út. -Fólk í fyritøkum, pen- Framhald á síðu 2:3