leygardagur 5. desember 1992síða 9

Tíðindablaðið (IT! Nr. 233 — 5. DESEMBER 1992 Síða 9 Norðurlandahúsið hátíðarheldur: Finnland 75 ár Sunnudagin tann 6. des. há- tíðarheldur Norðurlandahús- ið 75 ára dagin fyri Finnlandi sum sjálvsteðugt tjóðveldi. Henda dagin verða fleiri til- tek í Norðurlandahúsinum, tí 6. des. er sjálvur >feðingar- dagurin< hjá Finnlandi. Runt um í heiminum verður dagur- in eisini hildin til æru fyri eitt hitt yngsta ríkið í Europa og eitt hitt mest pennandi ríkið á markinum millum eyst og vest. Norðurlandahúsið hevur avt fleiri tiltek í sambandi við 75 ára fødingardagin hjá Finnlandi. M.a. hevur ein eikhúsbólkur úr Helsingfors erið við álvarsligum sjón- eiki um lívið og skaldskapin hjá Edith Sødergran. Norr- øna Felagið hevur havt eitt áhugavert fyrilestrarkvøld, har Hans Holm livandi og við »gvuliga góðum innliti hevur sagt frá um Finnland. Fríggjadagin tann 11. des. fer finski bókmentaprofess- arin Kai Laitinen at halda fyrilestur í Norðurlandahúsi- num um »Kalevala«, ta finsku tjóðaryrkingina, sum Jóannes av Skarði hevur týtt til foroyskt. Á sjålvum 75 ára fødingardegnum fer Norður- landahúsið at hava try inn- sløg fyri at håtidarhalda dag- in: Frimerki og myntir Tann finski konsulin i Feroy- um, Thorolf Bjørklund, hev- ur lovað, at fólk kunnu fáa meguleika at síggja hansara savn við finskum frímerkj- um. Hetta savn er so at siga fullfiggjad, frá tí allarfyrsta finska frímerkinum og til frí- merkini, sum eru komin út í dag. Tú finnur ikki nógva- staðni eitt so fullfíggjað frí- fleiri fara merkjasavn, og kanska at nýta hevið til við hesum frímerkjunum at sígg- ja finska segu og samfelag. Finnland er eitt ógvuliga spennandi eki at samla fri- merki frå, og fer Thorolf Bjørklund at svara spurning- um um hvert frímerki sær. Tey elstu frímerkini, Bjørk- lund fer at sýna fram, eru frá 1856, fyrsta árið, frímerki komu út í Finnlandi. Hesi merkini eru avlangt (ovalt) merkt við vápni Finnlands. Virðini eru 5 kopek og 10 kopek. Hesa framúrskarandi finsku frímerkjasavningina hevur Thorolf Bjørklund fingið fleiri virðislenir fyri á norðurlendskum frímerkja- framsýningum. Thorolf Bjørklund hevur eisini samlað nakað av finsk- um myntum, sum eisini Thorolf Bjørklund, finskur konsul í Foroyum og frímerkja- og mynt- savnari við Finnlandi sum einum av fleiri serøkjum vísir fram elstu finsku myntirnar. verða við á framsýningini. Kopekurin var gjaldoyrad í Finnlandi líka til finski tjóð- banki varð settur á stovn miðskeiðis í 1860-árunum. Í 1864 kom tann fyrsta finska myntin við finskum marki sum gjaldoyra, og ein eitt- marksmynt frá hesum ári- num verður her sýnd fram. Í tí partinum av framsýn- ingini, sum snýr seg um myntir, eru nógvar myntir umboðaðar úr øllum rødum, sum eru givnar út líka til dagin í dag. Henda framsýn- Heilsan frá Vágs Javnaðarfelag Til bý- og skúlaráðsvalið týsdagin stillar Vágs Javnaðarfelag hesi valevni upp: Til Býráðið: Páll Augustinussen, skrivstovumadur Albert Hentze, maskinsmidur Elitha Hjelm, húsmóðir Elin Jacobsen, lærarinna Lena Jacobsen, sjúkrasystur Eyðun Johansen, bilførari Eyðfinn Mørk, bilførari Turid Olsen, deildarleiðari Joan Poulsen, húsmóðir Torkil Strøm, maskinmeistari Til Skulanevnd: Birgit Augustinussen, húsmóðir Marianna Eystberg, deildarleidari Henrikka Joensen, húsmóðir Jonhild Kjærbo, deildarleiðari Ollan Ludvig, húsmóðir Petur Midjord, elektrikari Elsebeth Nielsen, húsmóðir Frida Olsen, húsmóðir Niclas Thomasen, arbeiðsmaður Jónleyg Djurhuus, lærarinna ingin letur upp sunnudagin 6. des. kl. 15.00, og verður hon í Norðurlandahúsinum til og við sunnudagin 3. januar 1993. Helene Schjerfbeck Gitna finska listakvinnan Helene Schjerfbeck er nú tað kendasta navnið í finskari listasegu í hesum feðingar- dagsári, saman við Akseli Gallen-Kallela, sum hevur Ingrid Sondum fanst at útvarpinum og sjónvarpi- num fyri at gera ov lítil við at umrøda og ummæla før- oyskar bøkur. Vit áttu at kunna krav av teimum stovnunum, at teir gjørdu meira, segði hon. Fleiri vóru inni á, hvussu trupult tað er at selja. Bók- handlar eru bara í Havn, Klaksvík og í Runavík. Aðrastaðni selja handlar eisini bøkur, men fyri at fáa selt nógv av eini bók, ið ikki er best-sellari, er neyðugt at fara út at banka á dyrnar hjá fólki og biðja tey selja fyri seg. So lítið kemur burturúr, at flestu feløgini royna at ganga uttanum Bókamið- søluna fyri at spara tey 7%- ini. Tað átti at verið eitt fólk burturav, sum hevði til upp- gávu at reklamera fyri før- oysku bókunum, varð sagt á fundinum. randi Prísur frá kr. 750.000 uttan MVG Ringið og biðið um nærri upplýsingar ONDENNNNRNNENRENRRNNRNNNRNRANNNNRNNNRNNENRENADRNNNERNENRENRENRNRENANNARNRNKDENONRRNRURRENRNNRERONNENRENNENERVEVRURUENUENDENARREVRUNRENANDENRNNUNNUNNUNANNN — — v/ Valbjørn Dalsgarð Timburmeistara Bakkagøta 5 - 160 Argir Tlf. 19279 - 89279 Heilsan Kristbjørg Strøm, bankakvinna Vågs Javnadarfelag prýtt Kalevala við myndum. Meiri enn 200.000 fólk sóu ta stóru Schjerfbeck framsýn- ingina á finska tjóðarlista- skálanum í Helsingfors í vár. Fimm tær síðstu vikurnar hava íslendingar eisini havt gleði av at síggja bæði Sch- jerfbeck og onnur gitin finsk listafólk frá árhundraðskifti- num á Listaskálanum. Fram- sýningin í Íslandi hevur verið á Listasafn Íslands í Reykja- vík. Nordurlandahusid fer á stórskýggja at vísa >Helene Schjerfbeck — brev og list í einum > listafélkalivi«, filmur sum i 20 min. sigur nå- greiniliga frå um dygdarlist- ina hjå Helenu Schjerfbeck. Hon livdi frå 1862 til 1946. »Jag vil nå dit dår det finns grumliga djup hos mánniskor án, något at finna som ej fun- nit sig sjålv, dår allt inte er så medvetat«, skrivadi Hele- ne Schjerfbeck i einum brævi. tað, ið her er endurgivið, sig- ur frå um eitt menniskjaligt og listarligt sýn upp á lívið, og hetta var tað, ið eyðkendi hana. Hetta sýnið upp á lívið ger hana til ein persón, sum sekir og sum frá tíð til aðra letur hana uttan fyri ta ný- tímans mótaleiðina. Í 1917, 55 ára gomul, hevði hon sína fyrstu framsýning í Helsing- fors. Áðrenn hevði hon verið við á fleiri framsýningum í Fraklandi. Í 1937 hevði hon sína egnu framsýning í Stockholm, og varð hetta ein nýggjheit. Hetta var, tá ið hon var 75 ár. Helene Sch- jerfbeck var ein ógvuliga sjálvsteðug finsk listarkvin- na, og kanska var tað El Greco (1541 - 1614), sum var hennara íblástrarkelda. Ser- liga í nekrum av andlits- myndum hennara kenna vit aftur iblåsturin frå El Greco. Í einum faldara um fram- sýningina, sum í letuni er í Reykjavík, við finskum lista- ein félkum, stendur, at framsýn- ingin er sett saman av teim- um, sum véru leiðandi innan listaøkid, meðan tey livdu, og seinni vórðu viðurkend sum tey leiðandi. Tað áhuga- verda, men eisini ræðandi, er at nekur, sum tátíðin helt vera tey bestu vóru menn, og nekur, sum fyrst seinni hava fingið tann heiður, tey høvdu uppiborið, vóru kvinnur. Hetta avdukandi met er nokk ikki eitt fyribrigdi ein- ans hjá finskum listakennar- um. Men nú hevur alt Finn- land og nógv uttan fyri Finn- land fingið hevið til at sæð og síggja eina ta stórstu kvinnu- ligu listakvinnuna í Neråan- lendum í okkara eld, Helene Schjerfbcek. Filmurin um hana verður vístur á stør- skýggja í Dansistovuni kl. 15.30. Tórshavnar Kamarkór syngur finskar og aðrar sangir Ólavur Jøkladal og Tórs- havnar Kamarkór hava funn- ið fram til bæði finskar sang- ir, sangir eftir Schubert og onnur verk til kórkonsertina sunnudagin tann 6. des. kl. 16.00. Annars hevur Norður- landahúsið í samband við 75 ára feðingardagin á mat- skránni finskar rugpirogar við hirseflaksfyllu. Upp- skriftirnar til pirogarnar eru eisini at fáa í Norðurlanda- húsinum, um áhugi er fyri hesum.