leygardagur 5. desember 1992síða 8

Síða 8 Kreppan uttanfyri var ikki til, teir tríggjar Umarnar á Lands KING ViLLEELERGG 1 al dagin scinnaparun. Ú Oa skifuð snúð bu út Sókur í Fóroy ti % q 1 K þú 5 Mer ii V- ál hendir í Si i an k s” er i nyt ættariiðið gongur iongur í skúla og í betri skúla, men hon ásann- að: bara, at áhugin er Stórur. Hon fegnaðist eisini um, at stuðulin til mentan ikki var raktur stórvegis á fíggj- arlógini, og somuleiðis, at føroyskar bøkur sleppa und- an meirvirðisgjaldinum. Hver umboðar sítt Eftir setanina var pallborðs- fundur. Við pallborðið sótu He- lena Dam á Neystabø, dag- ligur leiðari á Føroya Skúla- bókagrunni, Zacharias Wang fyri Føroysk Bóka- forløg, Lars Jespersen fyri bókhandlarnar, Súsanna i Jákupsstovu fyri Føroysk Myndlistafólk og Martin Næs fyri Landsbókasavnið. Hanus Andreassen skuldi verið við og umboðað rithøvundarnar, men hevði fingið forfall av krimi, sum so mong hava beint nu. Hanus hevði tó skrivað nøkur orð ul fundin. Helena Dam á Neystabø greiddi frá útgávupolitikk- inum hjá Skúlabókagrunni- num, sum hevur til uppgávu at geva út frålærutilfar á føroyskum. Dentur verður lagdur á at fáa tilfar, ið líð og einki frammundan finst av á føroyskum. Tað kemur tó ymist annað út, og kravið er eisini, at útgávan skal vera fjølbroytt. Zacharias Wang umbod- aði teir privatu útgevarar- nar. Krevur áræði at selja Hann tosaði um alt stríðið við at geva út. Nógvir rit- høvundar geva út sjålvir, teir skulu selja og fara sjálv- ir til fjólmiðlarnar við tíð- indum um ta framúrskar- andi bókina, ið er komin út. Fólkini hava eina brennandi trongd til at avrika nakað, men vidhvørt gongur illa, og so er pengakassin tómur. Zacharias Wang helt, at vit skulu nýta hesar ringu tíðirnar til at fjálga um skap- anarevnini. Ein máti kundi TA —— Nr. 233 — 5. DESEMBER 1992 Heilt fitt av fólkið var og lýddi á orðaskiftið við pallborðið um føroyska bokawigåvu Myndir. Kalmar Toku i egnan barm Upplagið er so lítið, at føroysk bókaútgáva hevur almennan stuðul fyri neyðini, var semja um á pallborðsfundinum á Landsbóka- savninum hósdagin, tá bókafólk skiftu orð um føroyskan útgávu- politikk verið at egni við fyrimun- um. At nakað kemur út, er ti bøkurnar verða stuðlaðar al- ment. Almenni studulin ul bøk- ur svarar til 511 krónur til hverja blaðsíðu. Um pengar ikki eru, kann tað hava við sær, at høv- undar ikki geva meira út. Tað mundi hent á sinni hjá Ipsen, men hann kundi fara til forlag. Hevði hann búð í Føroyum, hevði hann ikki fingið nakra nobelvirdisløn, segði Zacharias Wang. Hann hevði uppskot um, at bókasgvnini keyptu fleiri eintøk av hvørjari bók, og at forløgini fingu stórri sam- sýning. Harvið slapst undan kapping millum forløgini. Forløgini kundu í staðin kappast um at fáa tey bestu handritini at geva út. Lars Jespersen greiddi frá leiklutinum hjá békhandl- arum. - Handilsfólk hava sjáldan gott orð á sær. Tað verður sagt, at vit eru vælbjarga og leggja stóran vinning á. Hetta hoyra vit javnan yvir skivuna, sjålvt um tað ikki er so, segði Lars Jespersen. Hann minti á, at bók- handlarnir ikki áseta prísin á bókunum, og gott tað sama, tí so hevði bara verið ein stórur bókhandil. Alt í senn Lars Jespersen nevndi nakr- ar av vansunum vid at selja ON OS, du 0) føroyskar bøkur. Tað hevði verið nógv lættari at selt bøkurnar, um tær komu út javnt alt árið, í staðin fyri sum nú, at alt kemur ut um heystið. Og ongantíð so torført sum í ár, tá býkurnar ikki byrjaðu at koma út fyrr enn seinasta mánaðarskifti. Hetta hevði havt við sær, at hann var tíkin av bóli, tí hann við vilja ikki hevði bílagt so nógvar danskar bøkur heim at seljað, at tí hann hevði væntað stóra sølu av føroyskum bókum. Hann ilskaðist um alfrød- ina, ið kom nógv seinni enn ætlað. Tad hevdi eisini verið ein smeitur fyir békhandl- arnar, at útgevararnir sjálvir seldu ein triding av upp- lagnum. Harvið minkaði umsetningurin hjá bók- handlunum við 1,2 millión, og vinningurin við 300.000 krónum. Lars Jespersen kom eisini inn á marknadarføringina av føroyskum bókum. Bók- handlarnir verða lastaðir fyri ikki at lýsa við bókun- um, men aðrastaðni er marknadarføringin íroknað søluprisin. Soleidis er ikki her. Eingin bókhandil kann lýsa fyri tey 25%-ini, bók- handlarnir fáa í vinningi. Bókasglan gevur so lítið, at allir bókhandlar noyðast at selja aðrar vørur eisini. Súsan í Jákupsstovu talaði fyri at fáa føroyskar myndir i bøkurnar, sum verða givn- ar út, fyri at lesarin skal kenna seg betur aftur. Hon helt tað ikki vera hcimføtt heldur at velja at fáa eina føroyska bók enn fleiri týddar. Umsita skrivifrælsið Martin Næs nevndi, hvussu týdningarmikið tað er at hava bókasgvn. Tað var neyvan av tilvild, at bóka- søvnini komu so tidliga Tað vóru teir gomlu grikk- arnir, sum uppfunnu tey fyri okkum. Hann neyndi, hvussu nógv kemur út allastaðni. T.d. koma 20 milliónir tons av avisum út dagliga í llum heiminum. - Uttan mun til, hvat vit lesa, koma vit bara igjøgn- um ein part av gllum, ið kemur út, segði Martin Næs. Hann nevndi, at t.d. í Týsk- landi koma út 70.000 bøkur um árið. Vitanin er nógv, sum bókasgvnini umsita, og bókhandlarnir selja. Martin Næs nam eisini við, hvussu bókasgvnini vera umrødd. Summi siga, at tey eru óprodukiv, og onnur halda tey vera ov Tíðindablaðið GK vánalig. Ikki er lætt at gera tey betri, tá tey bara hava 'ivasama" landskassan ai diva uppá. - Nå rædur bara um at halda høvdid kalt og tung- una mitt í munninum, sam stundis sum føroyingar - Békasøvnini eru helvtin av skrivi- og talifrælsinum, og tað frælsid var einki vert, um fólk ikki høvdu atgongd til tað skrivaða orðið. Ta kostar, men ska! kortini roknast sum einn inntøka helt Martin Næs. Hvi ummælir eingin Heðin Klein læs hugleið ingarnar hjá Hanusi Andre- assen til fundin. Okkurt er galið, tí tað er sum um, væntað verður av bókmentafólkunum, at tey umframt at skriva og geva át eisini skulu ummæla og keypa bøkurnar, helt Hanus Andreassen. Hann visti ikki um orsøkin var vantandi fatan ella líkasæla. Hann eftirlýsti verulig ummæli í fjølmidlunum. At finnast at er ikki at vann- virða, høvundamir eiga at taka kritikkin til sín. Vant- andi kritikkurin helt hann kanska kundu hava sam- band við råkid í USA, tað ókræsna tekstfjeppid, sum hannn nevndi tað at seta alt lið um lið. , Bókhandlarin Kári Ar- ting fanst at almennu for- løgunum, sum ikki eru líka eldhugað at selja sum pri- vatu útgevararnir. Tað er sum um almennu forlggini vænta, at bókhandlarnir gera arbeiða fyri teir. Helena Dam á Nyestabø gav honum partvíss rætt. Skúlabókagrunnurin átti at havt meira orku til sølu- arbeiði, men hinvegin send- ir grunnurin øllum skúlum bókaskrá, tíðindaskriv eru send út, og lýst verður eisini. Við pallborðið sótu Heðin Klein, sum fundarstjóri, Helena Dam á Neystabø, Súsan í Jákupsstovu, Lars Jespersen, Zacharias Wang og Martin Næs á