týsdagur 29. desember 1992síða 2

Peningastovnar og ábyrgd SAMFELAGSKREPPAN bara tykist versna. Nærum hvgnn dag hoyra vit um fólk, sum missa sítt arbeiði. Daprastu spádómarnir vilja vera við, at vit í 1993 fara at hava meira enn 5000 arbeiðsleys í landinum og er hetta meira enn tvífalt talið á arbeiðsleysum í løtuni. Hvussu bjartskygd vit enn vilja og royna at vera, so eru boðini okkara fremstu vinnlívsmenn hava upp á 1993 sera døpur. Var 92 eitt ringt år, so verður 93 uppaftur verri siga teir. MEN eru so eingir glottar í heila tikið kunnu vit spyrja! Her hava vit so hoyrt menn nevna innflutta fiskin og meir- góðsking av fiskinum í Føroyum. Hetta er tó endurtikid so oftani, at tað munnu vera mong, sum hava ilt við at trúgva tí, nú vit síggja, at tað á mongum økjum í samfelagnum bara gongur niður á bakka. GIVIÐ er tað tó, at innflutningurin av fiski og meirgóðsking eru tvey tey mest týðandi lyklaorðini í llum kjakinum um at fáa gongd á aftur - tey eru ljósið vit síggja í endanum av tunnellini, um ein kann siga tað so. Men givið er tað eisini, at júst hetta er nakað, sum tekur tíð at byggja upp og fáa vit ikki eitt úrlit her og nú. Tað, sum er umráðandi í hesum er, at landsstýrið og vinnan sam- an reka ein politik, sum betrar grund- arlagið fyri júst hesum báðum, nevni- liga innflutningi av fiski og meir- góðsking. MEN ein avgerandi fyritreyt er tann, at einstaklingar og virki, sum hava áræði, dirvi og hugflog at arbeiða við hesum og somuleiðis ødrum verkætlanum, sum kunnu skapa arbeiði og økja um útflutningin, at tey fáa fígging. Fæst ikki fígging til at fara í gongd við nakað, sum uppá longri sikt skal geva eitt íkast av sær til samfelagið, so kann alt gera tað sama. Tá er eingin bjarging fyri framman. Tað er tí greitt, at tað áliggur stór ábyrgd á teimum, sum Skulu stýra okkara peningaheimi í 1993. Blaðfólk: Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Tórfinn Smith - — Hilmar Jan Hansen - Útgevar: P/T Søslalurin Ugpseting: PÆ Soslalurin Tað ber íkki til at vera so snævurskygdur at skera allar umbønir og umsóknir um fígging yvir ein kamb og siga, at peningur er ikki tøkur til hvorki hetta ella hatta - og ístaðin brúka alla orku og tað, sum eftir er av pengum, burturav til at tryggja seg og síni. Við øðrum orðum, brúka alla orkuna til at varðveita sínar egnu ognir og virði. Her mugu peningastovnarnir kenna ábyrgd og hugsa samfelagsliga. Gera teir ikki tað, so verður tað í síðsta enda eisini at raka teir. LAT okkum tí endurtaka tað her. Skila- góð hugskot og verkætlanir, sum kunnu hava við sær, at fleiri fólk koma í ar- beiði (og eisini varðveita sítt arbeiði) og sum økja um okkara útflutningsvirði, mugu fáa tær best hugsandi sømdir frá peningastovnunum. Væl vitandi, at hes- ir eisini eru noyddir til at venda hvgrjari krónu, so er tó eisini greitt, at nakað av peningi má og skal brúkast til eitt nú nyiløguri umlegging t.d. á nøkrum av verandi flakavirkjum, soleiðis at hesi kunnu gerast so effektiv og rationell, at Prent: P/E Pressan 1981 | Tølston: 11829 tey koma at fáa stóran samfelagsligan týdning í framtíðini. FYRST í komandi ári taka nýggir danskir stjórar við í tveimum av størstu bankunum her á landi. Vit kenna ikki hesar menn, men vit kunnu bert vóna, at teir duga at skyna millum skilagóðar iløgur og so tær, sum longu hava spælt fallit ella sum onga framtíð hava. At teir ikki fara at reka ein ábyrgdarleysan og kyniskan peningapolitikk, sum bara hevur til uppgáva at verja um seg og sítt, men at teir eisini hugsa samfelags- liga og - sum sagt - duga at virðismeta tær ætlanir og tey av verandi virkjum, sum verulig framtíð er í. Tað hevur í seinastu verið sagt, at tað í 1993 í stóran mun verða peningastovnarnir, sum koma at reka politikkin tvs., sum koma at leggja kósina fyri, hvussu framtíðar vinnan í landinum skal síggja út. Er tað SO, SO er eisini greitt, at tað harvið hvílir enn stórri ábyrgd á teimum enn higartil. Vónandi duga teir at síggja hetta. Frá Konsertfelagnum: Føroyingur heim úr Brasilia at stæla Vestmannasund Skráin hjá Konsertfelag- num fyri fyrru hálvu av 1993 er løgd og byrja vit so skjótt, sum hugsast kann í tí nýggja árinum. Fyrsta konsertin verður longu sunnudagin 3. januar í Norðurlandahúsinum. Vit hava leitað so langt sum til ber at finna ein før- oyskan tónleikara og end- aðu hinu megin knøttin, har fuglfirðingurin, violinleik- arin Atli Ellendersen er bú- settur. Atli Ellendersen fer at spæla saman við brasili- ansku konu síni Bettinu Jucksch (violin) og danan- um Sune Vejlby Brogaard (klaver). Atli og Bettina hava verið búsett í Brasilia í nøkur år, har tey virka sum tónleikarar og musiklær-ar- ar. Atli og Bettina lærdu bæði í Bern í Sveits hjá Max Rostal og vóru liðug har í 1987. Í eitt tvey ára skeið virkaðu tey sum tónleikarar í donskum orkestrum, inntil tey fluttu til Brasilia í 1989. Har spæla tey við kamaror- kestrinum »Blumeau«. Or- kestrið er uppkallað eftir samnevndum býi í suður Brasilia, har Atli og F sttina eisini eru búsett n.rhendis býnum Curitiba. Í Curitiba búgva uml. hálvonnur millión og er býurin uml. 1000 km sunnan fyri Rio de Janero. >Blumeau< orkestrið verður roknað sum eitt tað besta í Brasilia og ferðast víða um í landinum í kon- sertørindum. Tvær ferðir hevur orkestrið vitjað í Europa, í Týsklandi, Eyst- urríki, Sveits og í Tjekko- slovakínum. Umframt konsertvirk- semi undirvísa Atli og Bettina í violinleiki. Tey eru nú í ferð við eitt nýtt pedagogiskt framtak, har sokallaða >Litstreingja metodan« skal nýtast. Hetta er ein nýggj metoda eftir ungaran Geza Szilvay, har børn frå 4-5 ára aldri læra fyrstu tónarnar við ymiskt litaðum streingjum. Um Suna er at siga, at hann hevur bæði diplom og musikpedagogiskt prógv frá danska musikkonserva- toriinum við klaveri sum høvudslj6dføri. Hann virk- ar nú eina mest sum klaver- lærari. Sune Vejlby Bro- gaard hevur fleiri ferðir áð- ur spælt í Føroyum, bæði saman við Atla og Bettinu og eisini sjálvur. Hendan vitjanin hevur staðið á skránni í eini tvey ár, í sambandi við at sym- foniorkestrið hevur verið á konsertferðum í Europa. Av ymsum orsøkum fullu tær vitjanimar burtur, men nú verður so aftur møguleiki at hoyra Atla og Bettinu spæla saman. Seinast vit hoyrdu tey spæla í Føroyum var á páskum í 1989. Skráin hjá Atla, Bettinu og Suna er sera fjølbroytt, bæði við trio, duo og solo- leiki. Verkini fevna um eitt tvey ára skeið við Leclair frá umbótatíðini, Brahms og Reger frá romantisku tíðini og Skrjabin og Martinu frá seinromantisku og nýklass- isku tíðini. Fyrsta konsertin verður í Norðurlandahúsinum sunnudagin 3. januar kl. 16.00, næsta í Waagsteins- stovu í Klaksvík týsdagin kl. 18.30 og konsertrødin endar i skúlanum i Fugla- firði hósdagin kl. 19.30. Tað er Konsertfelagið og Niels Midjord saman við Norðurlandahúsinum, sum skipa fyri konsertferðini. Stuðul er harafturat fingin frå Mentanargrunni Føroya Løgtings, Føroya Spari- kassa og Fuglafjarðar kommunu. MFS skipar fyri framløgu: Brúgv um Leingi hevur verið tosað um fast sam- band um Vestmannasund, men seinastu árint hevur bert verið tosað um undir- sjóvartunnil. Tá uppskotið um brúgu í sinart tíð varð forkastad, var forkastað, var tað av tí at sundið var hildið at vera ov djúpt. Nú er spurningurin, um Vest- mannasund veruliga er ov djúpt til eina brúgv. Í kvøld halda Oyvindur Brimnes og Heini Eysturoy fyrilestur um hetta. MFS, Meginfelag Før- oyskra Studenta, fer í vár at skipa fyri eini rød av fram- løgum, har lesandi fara at leggja fram tað, sum tey hava fingist vid í høvuds- uppgávu síni. Alt eftir um- støðunum verður talan um fyrilestrar, framsýningar ella framførslur. Hugsanin er at knyta før- oysk lesandi og føroyska samfelagið tættari av hvørj- um ødrum. Nógv føroysk lesandi skriva um aktuel føroysk vidurskifti i høv- uðs- og ødrum uppgåvum, men lítið kemur út til før- oyska almenningin. Vón- andi kunnu framløgurnar bóta um hetta. Fyrsta framløgan er ein fyrilestur, og niðanfyri er greitt frá honum. Fyrilest- urin verður í kvøld 29. des. kl. 19.00 í hølum Fróðskap- arsetursins í Nóatúni (aftan fyri Sjómansskúlan). Øll eru vælkomin, kaffi verður bjóðað og kjak verður aft- aná. Uppgávan ber heitið >Brúgv um Vestmanna- sund«. Uppgávan er gjørd í sambandi við endaliga prévtøku á >Danmarks Tekniske Højskole«, av Heina Eysturoy og Oyvindi Brimnes, N. J. Gimsing, professari, og adjunkt H Stang hava verid vegleid- arar. I ti sambandi kann nevnast, at N. J. Gimsing hevur verid rådgevi fyri brúgvabyggingar í fleiri londum, og er nú ráðgevi hjá felagnum, sum byggir brúnna um Stórabelt. Endamálið við uppgáv- uni hevur verið at kanna, um ein brúgv um Vest- mannasund er ein skynsom loysn, tá talan er um fast samband millum Vágoy og Streymoy. Uppgávan er bygd upp soleiðis, at fleiri brúgvaslóg eru samanborin, ein stál Framhald á síðu 4