leygardagur 10. mai 2003síða 6

6 Nr. 89 - 10. mai 2003 Jan Mortensen á Føroya Arbeiðsgev- arafelag væntar eitt drúgt verkfall VERKFALL Áki Bertholdsen – Verða lønarkrøvini hjá arbeiðarafeløgunum eftir- líkað, hevði føroyski bú- skapurin kollsiglt uppá heilt stutta tíð. Jan Mortensen á Føroya Arbeiðsgevarafelag sigur, at tað kemur aldrin upp á tal at ganga krøvunum hjá ar- beiðarafeløgun um á møti. – Gera vit tað, koyra vit føroyingar út av eggini. Og so nyttar tað lítið, at vit fara útav við fullum lumma av pengum, sigur hann. Hann sigur, at lønar- hækkingarnar í Føroyum hava verið ógvuliga stórar seinastu árini. – Og tað ber ikki til at hækkinginarnar skulu halda fram við somu ferð. Verða lønarhækkingarnar í Føroyum áhaldandi nógv størri enn í londunum rund- anum okkum, missa vit kappingarførið og so eru vit í kreppu av álvara. Hann sigur, at 99% av tí, vit liva at, er fiskur og laks- ur, sum vit flyta út og tí er tað umráðandi hjá okkum at varðveita kappingarfør- ið, annars máa vit støðið undan búskapinum. Sostatt kemur tað aldrin upp á tal at góðtaka eina løn- arhækking sum líkist tí, ið arbeiðarafeløgini hava kravt. – So ger tað ikki mun um maskinmeistararnir hjá SEV sløkkja ljósið ella ikki, tí tá verða Føroyar sløktar kortini, sigur hann. Jan Mortensen sigur, at tí- skil væntar hann eitt drúgvt verkfall. – Tað er lítil ivi um, at verkfallið verður drúgt, sigur hann. Hann sigur at sjálvsagt kostar eitt verkfall vinnu- lívinum nógv – Men Arbeiðsgevararnir hava tvinnar kostir: Antin velja teir tað løttu loysnina og góðtaka krøv- ini fyri at sleppa undan verkfalli og sostatt fáa ein løtuvinning. Hin kosturin er at taka samfelagsatlit og at taka slagið nú, fyri at bjarga bú- skapinum í longdini. Hann sigur, at arbeiðs- gevararnir velja seinnu loysnina. Stórur munur Jan Mortensen sigur, at upp- runaliga vildu arbeiðsgev- ararnir lata 2,5% í lønar- hækking um árið í tvey ár. Hinvegin kravdu arbeiðara- feløgini 16,48 krónur, sum svarar til 17,9%. – Eftir semingsuppskotin- um skuldi lønarhækkingin verða útvið 7% tilsamans tey bæði næstu árini og tað góðtóku arbeiðsgevarafel- agið. Arbeiðarafeløgini halda, at Karsten Hansen, lands- stýrismaður í fíggjarmál- um, hevur havt størri leik- lut í hesum samráðingum, enn gott er? – Vit leggj a okkum ikki út í, hvat Karsten Hansen ger. Men arbeiðsgevarafel- øgini hava sagt, at sáttmál- in ímillum SEV og maskin- meistarafelagið, sum gav sløk 11% tilsamans í tvey ár, hevur lagt støðið. Nú Fíggjarmálaráðið hevur ógildað tann tann sáttmál- an, er tað trupult at verja so stór lønarkrøv, sum arbeið- arafeløgini eru komin við. – Tey kunnu hvørki verj- ast í búskaparligu gongdini, prísvøkstrinum ella í lønar- hækkingunum í granna- londum okkara, sum eru væl lægri enn í Føroyum, sigur Jan Mortensen. Fara út av eggini við fullum lumma av pengum Verða lønarkrøvini hjá arbeiðarafeløgunum eftirlíkað, fer tað at kollsigla føroyska búskapin uppá nakrar mánaðir, sigur Jan Mortensen á Føroya Arbeiðsgevarafelag Arbeiðarafeløgini standa sum ein mað- ur og tað var ongin ivi um at semings- uppskotið skuldi vrakast VERKFALL Áki Bertholdsen – Samanhaldið hevur verið ótrúliga gott.Vit standa sum ein maður. Nú verkfall er lýst um alt landið, ásannar Ingeborg Vinther, at samanhald gev- ur styrki. Øll fimm arbeiðarafel- øgini í landinum hava lagt arbeiðið niður og forkvinn- an í Føroya Arbeiðarafelag sigur, at tað var ongin slingur í valsinum, tá ið støða skuldi takast til sem- ingsuppskotið týskvøldið. – Tað var so vánaligt, at tað kundi ikki koma uppá tal at góðtaka tað, sigur hon. Semingsuppskotið líktust mest tilboðnum frá arbeiðs- gevarunum og tað kundu vit ikki góðtaka. Kravdu okkum niður um 10 krónur Ingeborg Vinther sigur, at upprunaliga kravdu arbeið- arafeløgini 12 ,60 krónur um árið í tvey ár. – Men fyri at fáa samráð- inagar í gongd, slakaðu vit niður á 8, 24 krónur um ár- ið, men tað segði tað sama. – Vit loraðu nakað afturat týskvøldið fyri at fáa gond á, men semingsmaðurin gjøri okkum púra greitt,at vit skuldu í hvussu so er niður um 10 krónur árið í lønarhækking tilsamans. Ingeborg Vinther sigur, at sostatt ljóðaði semingsupp- skotið uppá 3,20 um árið í tvey ár, ella 6,40 tilsamans Ingeborg Vinther sigur, at hetta er nógv minni enn tey fingu seinast, tí tá ið tey fingu yvir 10 krónur til- samans. Sostatt tók tað onga tíð at taka støðu til semingsupp- skotið. Hans Joensen, formaður í Havnar Arbeiðsmannafel- ag, er púra samdur við Ingeborg Vinther. – Endamálið við verk- fallinum er púra greitt og tað er at forða fyri at lønar- munurin ímillum arbeiðs- fólk og tær hægru lønirnar vekstur og at stættarmunur- in sostatt eisini veksur. Hann sigur annars, at tað hevur gingið væl at skipa fyri verkfallinum. Tey høvdu fólk á vakt alla hósnáttina, men tað vóru ongir trupulleikar. Norrøna fór av landinum sum vant hóskvøldið, men ongin farmur slapp við. – Tríggir bilar, sum vóru komnir við byggitilfarið til Føroya Tele royndu at sleppa niður aftur við. – Tann eini bilurin var farin umborð, men tá ið hinir báðir bilførararnir fingu at vita, at verkfall var og at teir ikki sluppu um- borð, góðtóku teir tað, uttan at blunka, sigur Hans Joensen. Føroyskt brak á Fólkatingi. Nú skulu hernaðarlógir- nar, sum vóru settar í gildi fyri Føroyar, standa sína roynd á Fólkatingi. Eitt samt løgting vil burtur- beina lógirnar, sum lýstar beint ímóti føroyskum vilja. Vit standa øksl við øksl Samanhaldið ímillum arbeiðarafeløgini hevur verið fyrimyndarligt, sigur Ingeborg Vinther Vit fara ikki at nokta børnum at fáa mjólk Tað er ein misskilj- ing, tá ið sagt verður, at ongin mjólk verð- ur at fáa, ímeðan verkfall er, tí mjólk- in hevur fingið und- antaksloyvi VERKFALL Áki Bertholdsen Allan samlan hósdagin var tað endurtikið ferð eftir ferð ímeðan verkfall- ið er, verða bøndurnir noyddir at stoyta mjólkina á sjógv. Orsøkin skuldi vera, at teir, sum koyrdu mjólk og tey, sum arbeiða mjólk á mjólkarvirkinum, vóru í verkfalli. Sostatt skuldi heldur ongin mjólk vera at fáa í handlunum kring landið.’ Hetta er ein stór misskiljing. – Vit fara ikki at nokta børnunum mjólk, siga ar- beiðarafeløgini púra samd. Tey siga, at tey hava givið mjólkini undantaks- loyvi so at mjólk verður at fáa sum vanligt. Teir, sum koyra mjólk, hava fingið undantaks- loyvi at heint mjólk hjá bøndrunum kring landið. Strandfaraskipini hava fingið undantaksloyvi at føra mjólk og tey, sum ar- beiða á mjólkarvirkinum, hava fingið undantaks- loyvi at arbeiða mjólkina. Sostatt verður mjólk at fáa kring alt landið ímeð- an verkfall er, akkurát sum vanligt Men arbeiðarafeløgini gera samstundis greitt, at verður undantaksloyvið misbrúkt, verður tað aft- urtikið alt fyri eitt. – Undantaksloyvi um- fatar bara mjólkarvørur. Verður tað misbrúkt til at flyta aðrar vørur kring landið í bilunum, sum koyra mjólk, verður flutn- ingurin steðgaður alt fyri eitt, leggja arbeiðarafel- øgini í verkfalli dent á. Skipini sigla Annars sleppa bæði Norrøna og Smyril at sigla ótarnað, men treytin er, at tey ikki flyta frakt. Gera tey tað, verða tey løgd við brestin.