fríggjadagur 30. apríl 1993síða 23

Tíðindablaðið ESF Nr. 81 — 30. APRÍL 1993 KFUK, Vágur = 85 ár Meu verður í kveld kl Súsanna Malena Poulsen, 19.30 í Meinigheitshúsin- vanliga nevnd Sannelena á um. Lofti, Eiði, fyllir 85 ár leyg arðagin 1. mai. Dagurin | Meinigheitshúsið verður hildin í Havn saman við børnunum | [ kvøld kl. 18.15: Bussur fer frå Meinigheitshusinum ul Nesvíkar/Norðskála. Síða 23 Til BLADSØLURNAR sosialurin aftur UTSELDUR? Boðið so beinanvegin frå á EN Cøliakifelag Føroya Årsadalfundurin hjå Cøliakifelag Føroya verdur 8. mai 1993 kl. 14.00 å Blinda- stovni Føroya. Peter Krasilniskoff, ser- lækni í tarmsjúkum á Hvidovre Hospital vitjar Føroyar í sambandi við ársaðal fundin. Peter Krasilniskoff, ið arbeiðir á Hvidovre Hospital, og sum er serlækni í barnasjúkum og tarmsjúkum, heldur fyrilestur um cøliaki hjá børnum. Hvat er celiaki? Cøliaki er sjúka í tunntarminum, t.v.s. í gørnunum eru smá bivhár, sum kallast villi, sum eiga at leiða fødsluevnini út í kroppin. Hevur ein cøliaki, verða bivhårini skadd av evni num gliadin, sum finnst í glutenevninum í mjøli. Tey hverva, og rovan verður slett, so ringt er at upptaka fødsluevni. Ein fær tá óbehag í magan, følir seg móð- an og kann lætna í vekt, bein og armar verða klen, búkurin stórur. Tað hevur hent seg, at ólag kemur í kroppin av kålkbinding. Eitur ein glutenfrían mat, kunnu tarmtáttarnir vaksa útaftur, og ein følir seg sum frískan. Tað ein ikki tolir er rug, hveiti, bygg og havra. Gott er heldur ikki at eta nógv feitt ella sukur, og tola bern ofta heldur ikki mjólk. Fyrr hevur ikki verið vita, um børn hava havt cøli aki. Óivað hava nekur teirra havt tað, tey trivust bert ikki, toldu ikki eitt nú mjólk, men vórðu ikki kann að, um tey møguliga høvdu hesa sjúku. Nú verður ansað væl eftir at kanna tey so tíðliga sum møguligt, um ein ivast. Demi er um, at eldri fólk hava havt trupulleikar í nógv år, og tá ið tey eru kannað, vísir tað seg, at tey hava havt celiaki. Við at broyta matvanar og ikki eta tey 4 kornslegini, rug, hveiti, bygg og havra, eru tey sloppin undan ellum trupulleikum Felagið varð stovnað í 1990 Fólk, ið hava hesa sjúku, tóku seg saman í 1990 og stovnaðu felag, ið hevur til endamáls at betra korini hjá fólki, ið hava cøliaki. Umleið 25 fólk i Feroyum hava hesa sjúku, og er av teimum børn Endamálið hjá felagnum er at upplýsa um sjúkuna Læknin hjá barninum er nú meira varin, soleiðis at um barninum bagir nakað, sum kann benda á, at barnið er celiakari, so verður barnið kannað. Tað sama er galdandi fyri tilkomin og eldri fólk Umframt upplýsing er stærsta arbeiðið hjá felag num at útvega glutenfrian mat so biligan sum gjerligt við at fáa í lag avtalur við heilselur og handlar. Tað er dýrt at vera celiakari. Einhver sjúka er ein meinbogi, men fær celiakarin rætta kostin, kann hann liva eitt gott lív. Á aðalfundinum hjá felagnum verður eisini tilstað- ar formaðurin i danska felagnum Brandi-Pedersen sum fer at greiða frá arbeiðinum í Danska Celiakifor- ening. Úr Feroyum luttaka Jógvan Róin, yvirlækni, og Mariann Patursson, kostráðgevi. Skráin fyri aðalfundin verður lýst í blødunum. tlf. 11820. Uttanfyri vanliga arbeiðstíð upp- lysir telefonsvararin hvar ringjast skal fyri at fåa fleiri blød. Tidindabladid SOSIALURIN Hægri lestur 1993-94 Komandi lestrarár verður uppteka á Náttúruvísindadeild soleiðis: NÁTTÚRUVÍSINDADEILDIN BS-útbúgving í lív Í ár verða lesandi upptikin til lestur í liv- og evnafrødi á Náttúruvísindadeildini Fyrri partur er ein tvey ára stødisutbugving í liv-/evnatrødi. Seinni partur er eitt árs ser- lestur í lívfreði. Í stødispartinum verður m.a undirvist í livfrødi, evnafrødi, livevnatrødi, støddtrødi, alistrødi og hagtrødi. | seinna parti verður dentur lagdur á havlivtrødi havfrødi og fiskivinnulivtrødi. Umframt hetta verður arbeitt við verkætlan innan havlivtrødi. Evnini eru t.d. umhvørvisspum- ingar og evni innan alivinnuna Lesturin førir fram til BS-prógv í livtrødi og er endalig útbúgving á universitetsstigi, men góðir møguleikar eru samstundis fyri framhaldandi útbúgving uttanlands, eins og møguleikar eru fyri góðskriving av fyrsta parti (2 ár) av útbúgvingini Upptøkutreytirnar eru støddtrødiligt stu- dentsprógv, HF-prógv við tilvali í stødd- og evnatrødi ella onnur útbúgving við javnsett- um kunnleikastødi. Dentur verður serliga lagdur á próvtelini í nevndu frødigreinum Kunnandi fundur verður á Náttúruvísinda- deildini í Nóatúni mikudagin 12. maí 1993 kl. 16. Stakgreinalestur Ahugað við hóskandi fortreytum kunnu verða upptikin til stakskeið í lív/evnafroði eins og á útbúgvingunum i stødd-/alistrødi og ravmagnsverktrødi, sum undirvist verð - ur í frammanundan Náttúruvísindadeildin Nóatún 100 Tórshavn - telf. 15306 Nærri upplýsingar og umséknarblød fáast á deildini Umsóknarfreistin er 1. juli Treyt fyri at byrja lestur er, at undirtøkan er nóg góð Samstundis skal verða sagt frá, at í ár verður ongin ný-uppteka av studentum á útbúgving- um í føroyskum máli ella í segu = Tórshann, 28.4.93 FROÐSKAPARSETUR FØROYA Hetta er ein stuttligur filmur um 2 nýta meguleikan og tveita seg út í nakað nýtt í vónini um at fåa eitt betri lív. Í hesum førinum sigur søgan frá nøkrum kvinnum, ið royna seg á einum eki, har menninir plagdu at vera einsamall, nevniliga í bascbali Filmunn er ein fråsøgn um mannalagnur, sum ítrótt urin ræður fyn Í 1943 gekk illa við yrkis-baseball i USA. Spæl ararnir vóru allir í bardaga, og ter itrbtlarsvongu amenkanararnir longdust efur at síggja baschall dysurnar, eins og teir, ið áttu baseball -felggini, mistu inntøkuna av dystunum. So kom hugskouð at:seta kvinnumar at spæla, og fand varð at lertad allastaðni í USA efur kvinnum, sum kundu spæla baseball Filmurin er ein stuttlig søga um kvinnur, sum sløktu undir grýtuni og gjørdu sitt egna baseball-1:ð Heima á garðinum í Oregon býr græseinkjan Dotue Hinson. Ein, sum leitar eftur urrvalsspælar um, hevur sæð hana spælt og vil hava hana á liðið Hon játtar men við ti treyt at yngra sysuunn Ku Keller eisini kemur við á liðið. So verður, og tær fara báðar at spæla á "Rockford Peaches" Venjari wura er tann avdankaði, fyrrverandi yrkisspælann Jimmy Dugan, sum er alt annað enn fegin um at:vra venjari hjá hesum kvinnuliðnum Hann hevur kenning, tá tær skulu spæla dyst, men kvinnumar káva útyvir hann og stilla sjålvar upp Tær vísa øllum USA, at kvinnur sanniliga kunnu spæla baseball, og "The Peaches" vinnur ein dysun fyri og annan eftur. Sygrnan á hdinum er Dotue , men tað dámar einki systrini Kit. Ósemjan millum systrarnar endar við, at Kit verður seld ul eitt annað lið. Tað liðið, sum "The Peaches" skal spæla mót í endaumfannum Filmurin verður sýndur i Leikhus Bio Twin Peaks Ein ung genta, Teresa Banks, verdur myrd, og agenturin Chet Desmond fer saman vid felaga sinum Stanley út á campingplássið The Fat Trout, har gentan búði. Her hvørvur Desmond knappliga undir løgnum umstødum, og Dale Cooper tekur yvir fyri at loysa gátuna um ta myrdu gentuna Samstundis hendir ymist legið í líða bynum Twin Peaks. Laura Palmer, sum livir lívið hart sum hora og við kokain og drukki, fær vitjan av ti gåtuføra og ódna Bob. Spakuliga kemur hon eftir, hvar Bob er Hon fer at n ýta meira og meira kokain, og umsíðir er hon næstan ikki før fyn at liva eitt so nøkulunda liv. Påpi hennara hevur sjúkliga stóran áhuga fyri evnunum, sum hon stívar seg av við. Laura kemur saman við tveimum monnum samstundis, Bobby sum útvegar henni kokain, og James, sum er skotin í henni. Harumframt er hon hora um nåtuna og fer ofta á ein ultiknan náuklbba á markinum millum USA og Kanada. Har finnur besta vinkonan, Donna, Teresu, men tað eydnast henni ikki at fáa Teresu at leggja lívið um. Tað seinasta kveldið bjóðar náuklubbaigarin sjálvur annar Teresu og ein aðrari horu í eina smáttu í fjøllunum. Kveldið endar ikki, sum ætlað. Filmurin verður sýndur í Leikhús Bio.