leygardagur 7. august 1993síða 8

UR AO AAA innfinnur í Skála VIGIIt á týskum? - Tann hugburður, ið liggur og bolir aftan fyri hugsanarhåttin hjá Rolf Guttesen (grein i Sosialinum 21. juli, blaðm.),er hvorki antifundamentalistiskur ella antinyimperialistiskur. Nei, hann er ei mentalistisk verjurøda fy? Frakland ella fyrrverandi hjálandaveldið M (á #1 td SK? ari. í viðmerking tú hókagrunnur gav út í vår. | Sostalinum 21. juli Kjakið snýr seg un iki annað enn stirvi søguni R skeggja i juni mánaði nyggja h tavingarhall, UUICSEN Rol ! ( MÍR Í 9 mmaÆito stadarnøvn á føroyskum juli stendur ummæli av nýggja heimsatlasinum uppaftur prentað, sum Rolf Gutte sen upprunaliga skrivaði í I Sosialinum 21 juniutgåvuni av Oyggja met IKK ra nog KONJ dairoo: Lí less al ver: tørur fyr at ummæla SIK y erk men sum leikmaður haldi eg ul dOmus tað vera torvitnisligt og sjálvsagt at fyrstu síðurnar í atlasi num snúgva seg um Før oyar, og at heimsatlasið er soleiðis lagt ul rættis, at vit, so hvert vit blaða í ti flyta okkum úr Føroyum út í heimin. Vit eru jú von við, at Føroyar eru kleimd- ar saman upp! í høgra horni á danmarkarkorti num — sjónarhornið hjá føroysku nýfundamenta listunum Um vit hildu, at til dømis ensk ella tysk atlas nøktaðu tørv okkara, so hevði tað als ikki verið fyri neydim at givið hetta heimsatlasið út, og so hevði heldur ikki verið fyri neyðin: at ummælt tað, ú tá hevði verið nóg mikið hjá okkum at týtt okkurt hissini útlendskt Tað ni ummæli vår verið ólíka lætt ari, men handa manna jongdin hevur higartil ikki » rK MOVYSK målnol kki Ccrsachsen, JOM New York i Í nnesburs Schleswig olstein og onnur novn I túsundatali. Harumframt stendur tíðum útlendska navnasniðið í klombrum tá ið føroyskt heiu verður nytt, so eingin, ið ikki vil fara skeivur, fer skeivur, tå ið hann hyggur í tað Hví stava á týskum? Í ummælinum hjá R.G finnur tú einki positivt, alt er málað við skubbutum hum. Ja, sjålvt koruni eru grumsut (?!), sigur hann Hví skulu vit stava Sveis á týskum? Í Sveis búgva fólk, ið hava fyra ymisk mål: Týskt, franskt, italskt . A eimsatlasi rking til Ro Hví skulu vit n og vanabundin nýfunda- sum antin fremsta imperialisti ska SKAU Í umma In 'f Guttesen: Tyskland, studentaskulalæ? i Oyggja- sum Førova Skúla varð uppafturprentað í hvussu vit eiga at stava útlendsk og retoromanskt. Tysktal andi sveisarar kalla land sitt Schweiz, teir fransktal andi siga la Suisse, ttalsk alandi sversarar siga so nýta hvørki tr SIL já ansmenn 1 ella talicnar w, og harum 1 tram LYSkKI W V. I vert ikki, hvat navn 110 n KAnGK kk k k í he y | kamir sam al U Og sempu, nvi SKU! åvisir førovingar altíð ver uppi á Hou, í hesum for millum annað bara ti valt er at stava navnið á land mum Sveis heldur enn Schweitz (fyrn stavingar eisini nógv lætt ari at slava) håtturin er Máslig imperialisma Adramåta er tað rætt, at afrikonsk lond í fleiri før um fingu nýggj nøvn, tá ið tey anun komu undan kavi fyr: fyrstu ferð ella gjørd- ust sjálvstøðug. Eitt nú (le) Tchad, á føroyskum Kjad (ikki Chad, sum R.G. stav- ar tað, og sum ivaleyst er enski stavingarhåtturin). 18 hvussu er og ikki, so er franski stavingarhátturin Sjónarmið Tchad, og soleiðis stava kjadbugvar eisini navnið á land: sinum. Hesin stav ingarhåtturin (Tchad) er við øðrum orðum kanski aftur dom: um målsliga impenalismu. og havið eis ini í huga, at hevði onku no so OSKELUN. al nal tavaði navnið á landinun >Málfunda- mentalistar< Fá ið R.G. sknvar niðrandi um hesa roynd at laga nøk ur útlendsk staðanøvn efur føroyskum skrifumálsregi um, og skýrir årsliud at vera »nyimperialisuskt smidad av målfunda- mentalistum«, so stendst mær vid, og eg havi hug at Ølast, Lí í roynd og veru svarar hetta ul háðandi at sláa upp í glens og gera gjøldur burtur úr øllum ú málmenningararbeiði, ið mætastu málmenn og framburðsmenn okkara frá | midjuni av farnu øld fóru undir til tess at endurreisa føroyska málið. Eg ivist stórliga í, um hetta få menta fólk målsliga hevd: verið so mikið væl fyri. um hesir menn ikk: vóru farnir undir miðvísa målrøkung ararbeiði sítt, og ertt knoss var tað, og er tað tramveg IS hjá teimur kg havi hug at seta lan spurning fram, um að IKK hugsa Greið målslig linja Ring kal einki gott Cyrd sjá. K.G. fylist á, at onga reglur eru fyri hesum > > roynda nýlendi...< (?!) Ég um: ikki at fara út í smá munir, tí eg dug! illa á hugsa mær, at R.G. ikki hevur sæð, at samanumuk ið er greið málslig linja í hesum atlasi. Tað eru tyrst og fremst øll sjálvstøðug lond, summar áir, høv sund, høvdar og harum framt summi landa6ki, ið ofta leingi ella altíð hava havt føroyskt nøvn, sum í hesum atlasi hava fingið nøvn við føroyskum sniði (ul dømis Ongland, Het land og Atlantshav). Hví skulu vit stava Hetland, Shetland? Hví skulu vit siga Cape of Good Hope ella Kap Det Gode Háb? Tíðindablaðið ÆT skeiði í Hoydølum Tad er tvætl og møsn Nakað at øsa seg um? Tað letur seg snøgt sagt ikki gera at lata øll staða nøvn hava tað snið, ið I hava á UDprunan 1 KI . i x i h R NN 1 i krigg: verð SKUf gihad). Eg hav fonskun bløðum sæð tað stavað d had, og hví ikki? Nóg londunun nýta eisini aðra skrift, ið ti fulnar lýkur framburðar hátun fyn øll tey ljóð. 10 hesi mál hava. Tað, at end urgeva ul dømis russisk nøvn á okkara skriftmáli, hava nógvir lærdir menn ásannað, er sera torført fyn ikki at siga Ogjørligt. Eg ivist onga løtu i, at um vit royndu út í æsir at laga ul dømis russisku stavset ingina eftir okkara skrift máli, so vóru vit onkuntid gyrdir í brøkur. Skuldi til dømis verið skrivað Deutschland, la slavisktalandi -—? i A #5