fríggjadagur 10. september 1993síða 8

Síða 8 Nr 171 — 10. SEPTEMBER 1993 Ljósið er nýtt hvenn dag - Tað er hetta vit stremba eftir at varðveita, og sum ger tað vert fyri listafólk at liva og virka, sigur Janus Kamban, sum í dag fyllir 80 ár Í sambandi við at Janus Kamban, listamaður, í dag fyllir 80 ár, er stór aftur- lítandi framsýning í Lista- savni Føroya í Gundadali. Har eru standmyndir, prentmyndir og tekningar, sum Janus Kamban hevur skapt, frá byrjanini í 1936 og fram ul dagin í dag. Tilsamans 80 verk siga frá lívi og virki listamansins. Janus Kamban varð borin í heim 10. september 1913 í Havn. Smådrongurin sum teknadi Frá barnsbeini av, var åhug m hjá smádreinginum at tekna, og og pápin hugsaði nógv um, hvat sonurin skuldi taka sær fyr, tá hann bleiv ulkomin Janus Kamban: - Serliga hugukin var eg av Gud- mund Hentze, listamanni í Danmark, sum var ættaður av Sandi og plagdi at koma ul Føroya at arbeiða um summand, og hann var orsøkin til, at eg fekk áhuga at gerast listamaður. - Påpi tosaði vid hann um henda sonin, sum dámdi so væl at tekna, og hvat mundi vera best at gera. Gudmund Hentze var slikur madur, sum helt, at ikki var neydugt at dråla. Vanligt var tå, at ungfólk fyrst fingu handverkaraút- búgving ella aðra útbúgv- ing. Seinni kundu teir so meta um, hvort listarligu gerðarmálini kundu fáa Innivist Gudmund Hentze gav påpa ráð, at lata meg fara niður á skúla beinanvegin Bert 18 ára gamal før Janus Kamban ul Keyp- mannahavnar, har hann fekk undirvising åakademi- inum hjá Folmer Bonén í eitt ár, har hann fekk inni- vist hjá Janus Øssursson. Á Listaakademiið - Eg segði við Folmer Bon- én, at eg ætlaði mær at sleppa inn á Listaakademiið í Keypmannahavn, men tað gjørdist hann ógvuliga firtin um, tí sum hann tók ul - tú gongur á akademinum. Tað varð tó eisini sagt í spølni. - Tað var stuttligt at ganga hjá Folmer Bonén. Hann átt tvær vakrar døtur, og har komu nógv fólk at vitja. M.a. yrkjarin Schade, sum giftist við einu dóttrini. Har g at ken FAT SK OIK, Og kom gi MIU HO Tíðina hjá Bonén nytt eg ul at læra tekning og aðrar listagreinar, og fyrireikaði meg til at sleppa inn á Listaakademmiet. Eg gjør di eg av, at eg skuldi nema mær útbúgving innan myndlistahvgging Tekning stóran týdning I 1933 slap eg inn á Lista akademiið, og eg kom at ganga har í fleiri ár enn æti að, av ti at annar heims bardagi brast á, meðan eg var niðri Serliga varð dentur lagður á at læra tekning Hetta er besta amboð, tá ein standmynd skal gerast - Hvussu ber tað til, at myndahøggarar ofta tosa um, hvussu umráðandi tað er at skapa tekningar, tá standmyndir skulu gerast? - Tað kemst av, at myndin kåmast frá ti tú upprunaliga ætlaði tær at gera, tí tú ar- beidir so leingi við hverjum verki, at tú meguliga Tidindabladid CV) sinus A ambar Inma tydandi fyri at áskoðarin skal skilja eut listaverk er, at myndin hevur ein form ella skap. Tú kanst ikki skilja eina mynd - hvussu stutlliga álvarslig, Syrgilig os fr. hon enn er, um ikki formur org 5 g sumanseling er ; nágreiniliga bygd upp gloymir upprunaliga hug skouð. Tá er gagnligt at hava haldgóðar tekningar at i ul, so verkid stendur mát vid tað hevði ætlað Umframt hetta, so er tekn ingin eisini skjalprógv, og kann nýtast at greiða frá listaverkinum seinni Oftaer talan um ett hug skot ella broytist hald. sum tu ett motuv, sum skjótt sum ljósið broytust. I jósið er nyt hvønn dag, og tað er hetta sum vit listafólk liva fyri, sigur Janus Kamban Listamaðurin tosar um tíðina á Listakaademinum og Utzon Frank, lærara og myndahøggara á skúlanum cins Varð verandi hjá læraranum Tá útliuni fyri at sleppa heim ikki vóru til staðar, so helt eg bara fram at arbeiða á skúlanum, eisini tí Utzon Frank dámdi so væl at hava fólk um seg, tá hann ar- Framsýning letur upp í Listasavninum í dag, í samband við at Janus Kamban í dag fyllir 80 ár