mikudagur 29. september 1993síða 12

Síða 12 Nr. 184 — 29. SEPTEMBER 1993 Tey rymdu til Hirtshals — men stórstur av øllum er kærleikin til... Hirtshals — eitt føroyskt fiskaríparadís í norðurjyll- andi. Soleiðis kundi tað næstað sæð út, nú nógvir føroyingar hava leitað sær higar tey seinastu tvey árini fyri at finna arbeiði. Men vegumn til full- komnu eydnuna er bert hálvur. Dreymunmn hjá Dagfinnur Højgaard av Toftum er ein av føroyingunum, ið arbeiðir á Vestlax í Hirtshals teimum flestu er, at rákið broytist og at tey aftur kunnu venda nøsini heim- aftur. Kanska letur eitt flakavirki uppaftur í næsta mánaði, kanska um tvey ár ella um trý ár. Føroyingar, sum noyðast at flyta undan arbeiðsloysi, taka ikki synd í sær sjálvum. = = a Ed a" md a" Tað tora teir als ikki. > Vit hava øll skyldina av, at landið er farið á glid. Øll hava notið av teimum góðu 80-árunum, og nú noyðast vit at gjalda gildið<, siga politikararnir. Og hetta ger føroyingurin eisini — sjålvt um prisurin er at ryma. >Fólk eru altid flutt undan hungursneyð. Hygg bert at Írlandi!< siga samfelags- frødingar, sum spáa, at pláss bert verður fyri 25 túsund føroyingum í Føroy- um. Og hetta hevur føroying- urin vid sær í vidførinum, medan skuldin og skuldar- kenslan til heimlandið bara veksur og veksur. Stort arbeiðsloysi Í 60-årunum var rættuligt sildarok í Norðsjónum. Gullfinnur, Isborg, Sól- borg, Brestur, Kalsenni, Sa- tum og Geyti Reyði, vóru bert nakrir nótabátr, sum høvdu gott fiskari og seldu ul Hirtshals hesi árini. Býurin vaks skjóu. Frá bert at hýsa tveimum skitt- fiskafabrikkum, vóru før- oyskir sjómenn vid til at gera Hirtshals til ta næst- størstu fiskaríhavnina í Danmark. Tá var gøtumyndin merkt at ungum, ågrytnum sjåmonnum, sum forvunnu nógvar pengar og settu dám á býin, sigur Levi Joensen á Tíðindablaðið CH „Orð & myndir: EYD MATRAS Feroyingar og danir arbeiða væl saman sigur Kette Sørensen sjómansstovun Malta í Hirtshals Men í dag er ødrvisi. | Hirtshals stríðast tey við tað størsta arbeiðsloysið í Dan mark. Umleið 14 túsund fólk búgva her, og føroy ingar, sum flyta higar, noyðast at sulla seg í bíði rgð saman við teimum 1100 arbeiðsleysu hirtshals búgvunum Ein lítil bygd Mett verður, at millum 400 og 500 føroyingar búgva í Hirtshals Íbúðarumráðið Mar gretheparken er sum ein litil føroysk bygd í hesum flata danska Øll hava tey eina fasur, foreld ur, systkinabørn ella ein kenning og trívast væl mill um teir fryntligu og vinar ligu nordurjydarnar Eg havi onki merkt ul, at danir eru 6blidir við okkum, sigur Randi Jacobsen, næst- formaður i Føroyingafelag num. — Onkuntid skjóta tey eitt sindur, serliga tå politik arar eru her niðri eftir peng um, men tey eru ongantíð óndsinnað Føroyingar arbeiða á flest øllum flakavirkjunum í bý num, og teir eru væl mót- uknir: — Føroyingar og danir arbeiða væl saman, sigur landslagnum Kette Sørensen, Álits- kvinna á fiskavirkinum Vestlax. Vit hava nóg nógvar rasutrupulleikar sum er. Vit orka als ikki eisini at gera føroyingar tl eitt problem eisini, sigur hon. áliuskvinna á Vestlax Næststersti býur Bæði í Hanstholm og Es bjerg býr væl av føroying um, men Hirtshals er enn lann næststørsu føroyski byurin í Danmark Og hetta eru vit stolt av, sigur Knud Størup, borg- meistari. Hann viðgongur, at tað ikki er líka læt hjá føroyingum at koma higar, sum tað var fyrr. Og um bý urin hevur brúk fyri flein føroyingum, er torført at svara Vit hava sjålvi eitt stórt arbeiðsloysi. Um føroying ar flyta higar, taka vit ímóti teimum, tí tey hava rætt at vera her. At øll ikki klára at sær sjålvum, mugu vit bara góðtaka Verða lívbjarga førovingar sam 5 aðrar innflytara metllir við bólkar Nei, tað verða teir so av gjørt ikki. Vit rokna føroy ingar sum ein náttúrligan part av okkum, og eingin orsøk er ul at gera nakra konflikt burtur úr hesum Men heldur tú, at føroy- ingar yvirføra sínar trupul- leikar til donsku provins- ina? At fólk rýma úr Føroy- um, er mest spell fyri føroy- ingar sjálvar. Landið missir hóp av vælkvalifiseraðum fólkum, sum hava hug at ar- beiða og satsa. Og sum borgmeistari í Hirtshals í meira enn 15 ár, veit hann ivaleyst betur enn nakar, hvussu stóran týdn- ing føroyingar hava havt fyri býin. Óvíst hvussu nógvir føroyingar búgva Í Hirtshals Sera trupult er at fáa upp- lýst, hvussu nógvir føroy- ingar búgva í Hirtshals. Á fólkayvirlitinum i Ålborg hava tey skråsett millum 20 og 30 fólk, sum tey við VISSU Vita eru flutt úr Føroy- um síðan fyrsta januar í ár. Men, at tey faktisku tølini eru ødrvisi, eru tey ikki í iva um á fólkayvirlitinum. Føroyingar, sum flyta, verða ikki skrásettir út frá hvørji tj60, teir koma frá. Og heldur ikki øll boða fólkayvirliunum frá, tá tey flyta. Ti er émøguligt at fáa nøkur någreinilig tel, siga tey á félkayvirlitinum. Men eftir øllum at dóma búgva millum 400 og 500 føroyingar í Hirtshals. Hetta sigur Levi Joensen á sjómansstovuni í Malta í Hirtshals. Hann er tann, sum hevur størstan kunn- leika til føroyingar, sum bú- seta seg á norður- og suður- strondini á Jyllandi. Hann sigur, at einir 100 føroyingar eru komnir til Hirtshals í år. Men um allir hava búsett seg í býnum er vist. Helst eru nakrir fluttir ul Esbjerg og til Hanst- holm, sigur hann.