mikudagur 4. juni 2003síða 2

2 Nr. 103 - 4. juni 2003 Nr. 103 - 4. juni 2003 3 Eitt evnið á almenna fundinum í John’s Resturant mána- kvøldið um útvarp og fjølmiðlar, var starvið hjá Jógvani Arge, sum er programmleiðari í Útvarpi Føroya. Tað var Ivan Johannesen, sum setti hol á hetta mál. - Samstundis, sum maðurin bæði er løg- tingsmaður, býráðs- limur í størstu kommunu í landinum og eitt nú limur í rættarnevnd løgting- sins, er hann eisini programmleiðari í Útvarpi Føroya. Hetta haldi eg vera skeivt, segði Ivan Johanne- sen FJØLMIÐLAR Vilmund Jacobsen Mánakvøldið skipaðu sam- bandsfelagið og fólkafloks- felagið í Eysturoy fyri almennum fundi um útvarp og fjølmiðlar í John’s Resturant í Saltangará. Eini 30-40 fólk møttu á fundinum, sum serliga við- gjørdi evnið: "Røkir út- varpið sína skyldu á nøkt- andi hátt?" Við pallborðið sótu Jógv- an á Lakjuni, løgtingsmað- ur, sum var møttur fyri Óla Breckmann, Jógvan Jesper- sen, útvarpsstjóri, Ivan Johannesen, sum tók við landsstýrissessi eftir Sámal Petur í Grund, tá ið kring- varpslógin varð sett í verk og Eyðun Andreasen, fólkalívfrøðingur, sum eitt nú hevur granskað fjøl- miðlar. Tað var Jóhan Petersen, formaður í sambandsfelag- num í Eysturoy, sum beyð vælkomin og vísti á, hví feløgini høvdu valt at taka júst hetta evnið upp. Hann vísti á, hvussu stóra ávirkan útvarpið hevur á fólkið og legði annars dent á fjøl- miðlaábyrgdarlógina, sum enn ikki er komin. Júst hendan lógin, sum bíðað verður eftir, var høv- uðsumrøðuevnið á fundin- um. Tá ið fundurin var liðug- ur, takkaði formaðurin í fólkafloksfelagnum í Eyst- uroy, Steintór Jacobsen, fyri góðan og áhugaverdan fund. Sosialurin fer at venda aftur til fundin í John’s Resturant í vikuni, tá ið betur pláss er í blaðnum. Programmleiðarin Eitt evnið, sum Ivan Jo- hannesen setti hol á, var starvið hjá Jógvani Arge, sum er programmleiðari í Útvarpi Føroya, samstundis sum hann bæði er løgtings- maður, býráðslimur í størstu kommunu í landin- um og eitt nú limur í rætt- arnevnd løgtingsins. - Eg havi einki ímóti manninum, men eg haldi tað vera skeivt, at pro- grammleiðarin í útvarpin- um samstundis er løgtings- maður og býráðslimur. Hann helt tað vera skeivt, at Jógvan Arge sum út- varpsmaður og politikari, hevur møguleikan at gera sítt til, at fjølmiðlaábyrgd- arlógin, sum so leingi hevur verið ávegis, verður sett í verk. Ivan helt eisini, at starvið sum programmleiðari gev- ur Jógvani møguleikar at uppreklamera seg sjálvan - um ikki beinleiðis, so óbeinleiðis við tað, at røddin hjá honum er at hoyra í fleiri sendingum hjá útvarpinum. Ikki mismunur Jógvan á Lakjuni, løgtings- maður, helt, at Ivan hevði tikið heldur rívan til. - Ivan fekk tað at ljóða soleiðis, at Jógvan Arge kanska hevur havt áhuga í at forðað fyri ábyrgdar- lógini - bara tí, hann er út- varpsmaður. Men eg haldi ikki, at Jógvan arbeiðir so- leiðis. Jógvan á Lakjuni greiddi frá gongdini við fjølmiðla- ábyrgdarlógini, sum var eitt ríkislógartilmæli og vísti á, at danir avgjørdu at senda lógina aftur til Føroya av ávísum orsøkum. - At málið síðan hevur drigið út, hevur nakað við sjálvstýrisgongdina at gera. Arbeitt verður við at yvir- taka málsøkið og seta lóg- ina, sum annars er klár, í verk. Jógvan á Lakjuni helt annars ikki, at útvarpið ger mismun millum politisku flokkarnar, men vísti á, at journalistarnir sjálvsagt hava ymiskar politiskar uppfatanir, sum kanska í ein ávísan mun kunnu síggjast aftur í tíðindaflutn- inginum. - Men tá ið saman um kemur, haldi eg ikki, at mismunur verður gjørdur, segði hann. Ikki persónurin, men prinsippið Ivan Johannesen legði aftrat, at hann hevði ikki lagt Jógvan Arge sum út- varpsmann og politikara undir at viljað bremsað ábyrgdarlógini. Jóhan Petersen legði dent á, at tað er ikki persónurin, Jógvan Arge, sum verður umrøddur, men programm- leiðarin, sum eisini er politikari. Hann helt ikki, at tað hevði gingið undir gomlu skipanini við útvarpsnevnd, at programmleiðarin í út- varpinum samstundis var politikari. - Og tað hevði neyvan gingið í dag heldur, um Tjóðveldisflokkurin ikki átti mentamálaráðharran, sum umsitur útvarpið. Jóhan vísti á, at Jógvan Arge er nógv at hoyra í útvarpinum, og tá ið val er, og Tjóðveldisflokkurin hevur politiskar framløgu- sendingar, er hann aftur at hoyra har. - Hetta snýr seg ikki um persónin, men um prin- sippið, legði hann dent á. Hvítt og svart Jógvan Jespersen, útvarps- stjóri, segði, at tað, sum kann tykjast svart hjá einum, kann tykjast hvítt hjá einum øðrum. - Hetta er eitt dilemma, vit hava. Útvarpsstjórin vísti á reglurnar í grein 3 í lógini um lønir og eftirlønir hjá løgtingsmonnum. Her stendur, at løgtings- maður, sum hevur starv hjá tí almenna, hevur rætt til farloyvi í sínum starvi, men samstundis kann viðkom- andi velja at hava eitt hálv- tíðarstarv, meðan hann er løgtingsmaður ella vara- maður fyri løgtingsmann. Jógvan Jespersen segði, at hann tók ta avgerð at niðurleggja varastjórastarvi í útvarpinum, sum Jógvan Arge hevði. - Síðan var hálva pro- grammleiðarastarvið, sum Jógvan Arge hevur, skipað soleiðis, at hansara ábyrgd- arøki er avmarkað til sendingar um eitt nú átrún- að, barnaútvarp, siðsøgu, mentan og ítróttarfrásagnir. Hin helmingin av pro- grammleiðarastarvinum røkir útvarpsstjórin fyribils, segði hann. Útvarpsstjórin segði, at tey royna at hava gøtuna so reina sum tilber, soleiðis at minst møguligt er at finnast at. Jógvan Jespersen segði seg sakna fjølmiðlaábyrgd- arlógina og vísti á, at tað eisini er eftir áheitan frá Út- varpi Føroya, at løgtingsins umboðsmaður hevur heitt á myndugleikarnar um at fáa hesi viðurskifti uppá pláss. - Hetta er ikki komið nóg týðiliga fram, segði út- varpsstjórin. Jógvan Arge nógv um- røddur á fundi um útvarp Leikluturin hjá Jógvani Arge, programmleiðara í útvarpinum og politikara, varð nógv umrøddur á fundinum um útvarp og fjølmiðlar í Saltangará mánakvøldið FAG kærir sína neyð hjá løgmanni Nú stendur tað til løgmann at taka støðu til, um polit- iski myndugleikin skal loysa knútin. Týsdagin fekk hann bræv frá Føroya arbeiðsgevarafelag VERKFALL Ingi Rasmussen Føroya arbeiðsgevara- felag ásannar, at felagið kemur ikki longur í samráðingunum við ar- beiðarafeløgini. Soleiðis innleiðir fel- agið eitt bræv, sum varð borið løgmanni og landsstýrismanninum við arbeiðsmarknaðar- málum klokkan 11.45 týsdagin. Brævið er ein kunning um seinasta leikin í verkfallinum. Felagið greiðir frá, at tað mána- dagin tók stig til seming fyri at gera eina seinastu roynd at fáa ein enda á verkfallinum. Tilboðið til arbeiðarafeløgini var at samráðast um eina lønarhækking, sum lá millum 3,70 og 4 krón- ur. Arbeiðarafeløgini játtaðu at halda fund á hesum grundarlagi. Tó uttan binda seg framm- anundan. Royndin miseydnaðist, tí arbeiðarafeløgini góð- tóku ikki at samráðast á tí grundarlagi, sum var avtalað, siga arbeiðs- gevararnir. – Føroya arbeiðsgev- arafelag ásannar tí, at felagið fær ikki gjørt meira fyri at loysa træt- una á arbeiðsmarknað- inum. Føroya arbeiðs- gevarafelag kann ikki slaka meira, tí sum bú- skaparliga støðan er vorðin, hóttir hetta ar- beiðspláss, og útflutn- ingsvinnan kemur í svárar trupulleikar. Hes- um hvørki kunnu ella vilja vit taka ábyrgdina av, skrivar Føroya ar- beiðsgevarafelag í brævinum, sum er und- irskrivað av Vilhelm M. Johannesen, formanni. Løgmaður var ávegis til Føroya, tá Sosialurin fekk orðið á hann og kunnaði hann um støð- una. Hann segði, at støðan nú var so álvars- lig, at málið verður tikin upp í somu løtu hann er komin í Tinganes. Seinasta royndin miseydnaðist Arbeiðsgevararnir góvu feløgunum í verkfalli eitt tilboð um lønarhækking, sum liggur umleið 3,90 krónur um árið. Arbeiðarafeløgini vrakaðu tilboðið, men førkaðu seg undir samráðingun- um heilt niður á um- leið 4,80 krónur. So- statt er tað bara um- leið ein króna upp á tímalønina, sum skil- ir partarnir í verkfalli VERKFALL Ingi Rasmussen Verkfallið er skorið niður til at snúgva seg um eina krónu. Tað var úrslitið aftaná seinastu royndina at semj- ast, sum Føroya Arbeiðs- gevarafelag tók stig til týsdagin. Nú skuldi røkka ella støkka. Beint eftir klokkan 9 týsmorgunin hittust part- arnir. Men longu eftir sam- ráðingar í góðar tveir tímar kundi stjórin í Vinnu- húsinum, Jan Mortensen, staðfesta, at royndin mis- eydnaðist. – Vit komu ikki á mál, og tað harmast vit sjálvandi um. Vit bjóðaðu arbeiðara- feløgunum aftur til samráð- ingarborðið, har vit sam- ráddust við einum grundar- lagi, sum lá millum 3,70 og 4 krónur um tíman í lønar- hækking við eftirløn. Men eftir fundin kunnu vit stað- festa, at tað grundarlagið er ikki til staðar. Feløgini í verkfallið liggja framvegis nakað omanfyri. Nú møtast partarnir ikki aftur. Hetta var okkara síðsta roynd, tí vit kunnu ikki liva við einari hægri lønarhækking, sigur Jan Mortensen. Ikki bar til at fáa ein við- merking frá Ingeborg Vinther, forkvinnu úr Før- oya arbeiðarafelag ella nøkrum øðrum, ið umboða tey fimm arbeiðarafeløgini í verkfalli: Føroya arbeið- arafelag, Havnar arbeiðs- mannafelag, Havnar ar- beiðskvinnufelag, Klaks- víkar arbeiðsmannafelag og Klaksvíkar arbeiðskvinnu- felag. Ein króna á muni Hóast partarnir nú eru farn- ir hvør til sítt, so er ikki so langt millum partarnar longur. Grundarlagið hjá arbeiðsgevarunum varð sum nevnt at samráða seg til eina loysn, sum lá mill- um 3,70 og 4 krónur, men samstundis leggja teir dent á, at tað ikki merkir fýra krónur. Helst umleið 3,90 krónur um árið íroknað eftirløn. Arbeiðarafeløgini hava higartil tvíhildið um, at tey ongantíð hava vikað seg frá teimum 8 krónunum í løn- arhækking um árið. Men Sosialurin skilir, at feløgini nú eru komin niður í góðar fýra krónur í lønarhækking, pluss eftirløn, so at samlaða lønarhækkingin liggur um 4,80 fyri tíman um árið næstu tvey árini. Ella sagt øðrvísi, tað er stórt sæð bara hækkingin í eftirløn- ini, sum liggur ímillum partarnar. Kortini bar onki til, og partarnir fóru til sítt umleið klokkan 11 fyrrapartin týs- dagin. Sá annars bjart út Tað sá annars út til, at part- arnir høvdu veruligan hug at finna eina semju týs- morgunin. Umleið klokkan 9.10 hittust partarnir í kjall- aranum í húsunum hjá Havnar arbeiðskvinnufelag í Havn. Uttanfyri var heiður himmal og fuglaljóð, og lagið var gott, tá tey tólv samráðingarfólkini, ið um- boðaðu arbeiðsgevarar og arbeiðstakarar, tóku í hondini á veg til samráð- ingarborðið, ið var stillað í runding. Longu eftir tíggju min- uttum varð fyrstu stegður í samráðingunum. Arbeið- arafeløgini fóru uppá til nevndarlimirnar í teimum fimm arbeiðarafeløgunum, sum sótu og bíðaðu, at lodda dýpið. Stutta løtu fóru tey niður aftur í kjall- aran, og soleiðis gekk slag- ið nakrar ferðir. Til tað um ellivu tíðina slitnaði. Arbeiðarafeløgini vildu ikki koma niður at samráð- ast við støði í grundar- lagnum hjá Føroya arbeiðs- gevarafelag og Havnar arbeiðsgevarafelag. Tveir møguleikar Landið liggur í andaleypi, og spurningurin er nú, hvat hendir. Feløgini hava ikki meira at tosa um, og tí eru bara tveir møguleikar eftir. Antin koma semingsmenn- inir upp í leikin, tí nú er bara ein króna ímillum. Ella leggur løgtingið uppí. Løgtingslimir fingu mánadagin tey greiðu boð- ini frá Havbúnaðarfelagn- um, at verður onki gjørt nú, og verkfallið heldur fram í daga- kanska vikuvís, so lata nøkur alivirki ikki upp- aftur. Sostatt noyðist løg- tingið helst at leggja uppí. Um ikki annað fyri at gera undantøk fyri alivinnuna. Helst var tað ein forklár- ingstrupulleiki, sum beindi fyri síðstu royndini. Tað hevði verið torført hjá ar- beiðarafeløgunum at greitt sínum limum frá, hví tey hava verið í verkfalli so leingi fyri eini loysn, ið líkist seinasta semingsupp- skotinum frá semings- monnunum. Hinvegin liggur 3,70 krónur á borðinum sum seinasta semingsuppskot, og tað verður hetta, sum løgtingið skal taka stig til í einum møguligum politisk- um inntrivi. Kanska hildu arbeiðarafeløgini, at 20 oyru vóru ov lítið at boyggja seg fyri. Í góðveðrinum uttan fyri samráðingarhølið tóktist tað eisini at vera støðan. – Nú hava vit stríðst so leingi, at nú selja vit okkum ikki fyri onki, segði ein nevndarlimur. Hóast tey kurteisliga tóku í hondina á hvørjum, so var heilsanin ikki beinleiðis hjartalig, tá Ingeborg Vinther og Vilhelm Johannesen hittust til samráðingar týsdagin Mynd: Jens K. Vang Stólarnir skuldu brúkast í góðveðrinum uttanfyri, meðan arbeiðsgevarar og arbeiðarafeløgini samráddust fyri seinastu ferð Mynd: Jens K. Vang C M Y K 3 2