leygardagur 30. oktober 1993síða 13

Tíðindablaðið CH Tjóðartónaskald Noregs Edvard Grieg 150 Grieg-kvøld í Norðurlandahúsinum Tiltakið byrjar kl. 16 í morgin. A skránni er fjølbroytt úrval av avrikum Griegs. verkið, Vagn Holmboe og Karsten Hoydal gjørdu til framførslu tá Norðurlandahúsið varð tikið í nýtslu fyri tíggju Eisini verður kantatan »Brugvar« framførd árum síðani Ongantid í Noregs søgu er so nógv vorðið gjørt burtur úr einum listafólki sum nú í sambandi við, at 150 ár eru liðin, síðan Edvard Grieg var borin í heim — í Bergen 15. juni 1843. Í heimum, skúlum, samkomuhúsum og teim stóru konserthøll- unum í heimlandi tóna skaldsins ljómar í ár Grieg, Greg og aftur Grieg, og allastaðni út og inni sæst blidliga andlitsbragdið á hesum lítla norðmanninum, sum meira enn nakar megn- aði at lyfta norskt tónleika liv upp á altjóða stødi og veita ti virðing um allan heim. Norsk tónlistafólk einsæris og í størn ella smærri bólkum — flúgva í år ul og frá, og tey stóru or kestnni í Moskva, Berlin, Wien, London, Jerusalem, Tokio, New York, ja, stutt sagt um allan jarBarknøtun spæla Greg-tónleik sum aldri áður Eisini føroysk tónleika fólk ynskja eftir besta før muni at vera við ul at heiðra minnið um mætasta tóna skaldið hjá okkara næstu bróðratjóð, og nú sunnu dagin 31. oktober kl. 16.00 verður gallakonsert í Nozð- urlandahúsinum, har lut- takararnir verða Tórshavn ar Manskór, Havnarkórið, Føroya Unglingastrúkior kestur, Berghild Poulsen, sum syngur sopransolo, og Stamen Stantchev við fylgi og soloklaverspæli Hvør var so hesin Edvard Greg? Navnid er komið úr Skotlandi við einum av for fedrum E. Griegs, keyp manninum Alexander Greig, sum í 1779 flutu úr Aberdeen og ul Bergens at búgva. Tónleikahug og evnir hevði Grieg bæði í faðir- og móðurætt. Seks ára gamal fór hann at ganga ul klaverspæl, gjørdist beinanvegin hugtikin Ld. av W. A. Mozart, og líuð legði hann i, at hini børnini spott- aðu hann og róptu efur hon um: »Mosak, Mosak!« Um 12 åra aldur sigst Grieg at vera larm undir at skriva tónleik, og lá ið góði vinur familjunnar Grieg i; í heimsgitni fi6lsnil h r Ole Bull, så, hvat hesin litli hevdi fest å blad, fekk hann tað í lag, at tann vónríki unglingin longu 15 ára Na + r rt gamal varð sendur ul tón ; Á 1 sær utbugving 1 x T Í ny? På esnao í 1YySKlåndi Kl 7 nnah r r > r IATA ið 1 4 1ærTcI nisunum N. W. Gade. Eitt supendium gav honum hevi ul framhaldandi lesnað í Rom, og á hesum sínum ferðum kom Greg í sam band við fremstu tónleikar ar og tónaskeld í Europa og vann sær størstu viðurkenn ing bæði sum klaverleikari dingentur og komponistur Í Keypmannahavn hevði Greg hit landsmannin Rikard Nordraak hann lagið ul Ja, vi sum m.a. gjørd norska tjóðsangin elsker deue landet<, sum heyði sama brennandi ynski sum hann at fáa skapt tón leik við egnum norskum eyðkenni, og sum eggjaði honum ul at finna inn til sín egna persónliga tónleika stíl. »Ongatid gloymi eg ta løtuna« hendan teirra fyrsta fund »knappliga var tað, sum var eitt slør dngið frá eygum skrivaði Grieg efur minum, og eg visti, hvat eg vildi gera Eg haldi, at hann vísu mær vegin inn til sjálvan meg« I Rom var E. Grieg komin saman við Franz Liszt, sum gjørdist hugtikin av hesum gávuríka unga norðmann inum og elvdi honum til framhald, og samanumtkið kom Grieg í samband við so nógvar av tíðarinnar fremsu mentamonnum bæði burt uri og heima, sum vístu hon um leiðir og góvu honum álit á sjálvan seg. Men hinvegin vóru tað ikki so fáir, 19 sum frá leið fingu í i Måstur av SKapanarvirki » T 1 P 4 Griegs. Dedussy, 10 gjørdist indangongumadur á sínum Kal Nava sag { d virkar ii Í i } di har kk tskrivað rk Og t r k harð FÁ Edvard Grieg verður í he í . x lá! Tøj ur » ss Kart sin ir ran part av heimir um aftur ul fólkatónleikin, og hópur av hansara tónaverk FH um hava heiti av sláu bådnlåt, folkvise o.s. fr. Íva leyst er almiki5 bæði í ti melodiska og tí rytmiska i tónleiki Griegs, sum ber aft ur í lann fjólbróytta norska fólkatónli iKin og SKIVur legði Grieg nógvan dent á at finna inn á tað, sum skuldi eyðkennanorskakenslu fyn harmonu uttan rættiliga a kunna gera sær greitt, hvat tað skuldi vera, tí f16lin, sum meira enn nakað er tað ljóð føn, sum hevur ljóðað í teim norsku dølunum gjøgnum øldir, ikki just avdúkar nak að stórvegis í ti harmoniska Helst man tað vera so, at skapanarverk Edvard r em meistarlig samanrenning av norskum fólkatóna, genialu skapan argåvum tónaskaldsins og evnum hansara at taka ul sin av tí besta, sum aðrir kundu Ti ímyndar Grieg í einum fram um aðrar norðmannin í altjóða og europearan í ti norður lendska tónleikaheiminum visa honum á Gandakallunn frá Troll haugen var tó ikki maður sum byrgði seg inni í sínum Vart pour Vart. Nei, sum hann sjálvur segði: >Tú mást fyrst gerast menniskja Øll sonn list sprettur av tí nniskjaliga. Sjálvur tók hann við sínum penni, sum væl kundi ð WKENNINg Sum nhøvund virkin lut tøllum samlelags málum, sum vóru frammi í tíðini. Soleiðis spåddi hann, at russiska revolutiénin fór al KOma, at zarurin for at » I a ski kk! vildi hann N H i M FUSSISKI 03 k ð an = MK A ) I y ] nar du samtelagnum. Harðliga tók hann ul orðanna í Dreyfus sakimi, og hansara sjónar mið vóru so nógv frammi í curopeiska blaðmanna heiminum, at hann fekk illa vorðin brøv aftur, varð hótt ur eftir lívinum, og fyrrver andi vinur hansara Debussy skin hann at vera figginda Fraklands og kanska helst sum klav X már ut Í Dyunum um alt Furopå ldan, hevur hesin norð På heiðraður um alla verð HÁ sin hevur latið úr hond viðurkend symt k verk Men í songunurn kona hansara Nina var I guda givin songkvinna r 30. OKTOBER 1993 Sida 13 »Brugvar« eisini å skrånni € Karsten HH 1 i <= i [| uw ki á 1 [ Kk Ná V gu KK ára tra er i t } ua í KM iv kingu kk Da kað ungna Þa . 1 á k lør Á framt á kk ið iv vi i, han t Olavur Hatun …O0Stur ið tær dámar... Vinarligar heilsanir il leturnar, tá tú skalt hjúkla um teg sjálvan, ella onkran tú leggur í. Vit framleiða ost úr reinasta føroyska rémanum, tú kanst hugsa tær. Rómaosturin fæst bæði reinur og sum pikant rómaostur, ið er kryddaður við alskyns kryddaríum.