leygardagur 30. oktober 1993síða 14

8 Sida 14 Nr. 207 — 30. OKTOBER 1993 Jákup Petersen, yvirlækni á Klaksvíkar Sjúkrahúsi: -Stuðlið og styrkið smáu sjukrahusini -Við at stuðla og styrkja tey smáu sjúkrahúsini, og brúka teir facilitetir og fólk, sum longu eru har, varðveita vit og styrkja vit tænastustóðið og tað kemur ikki at kosta meira. Velja vit hinvegin at redusera tey smáu sjúkrahúsini til at verða rikin uttan kirurg og medisinara, ja , so lækka vit tænastuna langt niður um danskt stóði skrivar Jákup Petersen, yvirlækni við Klaksvíkar Sjúkrahús m.a. í "Sjønarmid” í dag. Viðmerkingar til »Rapport om det fær- øske sundhedsvæsen« Rådgivningsgruppen vedrørende sundheds- væsenet på Færøerne Ein vard eitt sindur bils- in, tå ein fekk at vita, at Jéannes Eidesgaard hevði heitt á Sundheds- ministeriet um at gera eina frágreiðing um før- oyska heilsuverkið. Hevdi roknað við, at Amtsrádsforeningen og/ ella DSI høvdu verið sett til hesa uppgåvu. Tad er hóast alt Amtsrádsforen- ingen, sum rekur tey donsku sjúkraúsini. Sundhedsministeriet skal eitast at taka sær av Ríkissjúkrahúsnum, men hevur í veruleikanum yvirlatið hetta til direk- tiónina fyri Ríkissjúkra- húsið. Tað er klárt, at teir í Sundhedsministeriet blivu glaðir fyri hesa uppgávu. Tað er ikki so ofta, at nakar spyr teir um nakað, og tað er enn meira sjáldsamt, at nakar lurtar eftir tí, teir hava at siga. Men teir vita sjálvandi lítið og onki um, hvussu tað er at reka eitt heilsu- verk. Hetta máttu teir biðja aðrar um at hjálpa sær við. Sjúkrahússtjórin, Høgni Joensen, og læknaligi stjórin, Pål Weihe, vórðu bidnir um at vera við. Og vit hava nokk eina hylling av, hvussu teir eru sinnaðir fyri teimum smáu sjúkra- húsunum. Harafturat | komu so aðrir embætis- menn og stjórar úr Sund- hedsstyrelsen, Sundheds- ministeriet og av Ríkis- sjúkrahúsinum. Vitug fólk, von at taka sær av yvirornaðum princippum eftir at hava fingið kval- ficeraða upplýsing og ráð (frá Høgna Joensen, Pál Weihe og J. Winther Holbech). Hellsuverklå væi- fungerandi, men! Nevndin konstaterar beinanvegin, at tað før- oyska heilsuverkið er grundleggjandi vælfun- gerandi, og at tað gongur tann rætta vegin bæði fyrisitingarliga og bú- FT ELELED) RPFEFETTELL ERR ELEL | ggusn=2212552227 8 | skaparliga. Men har er nakrar at- finningar: Tey smáu sjúkrahúsini fáast við uppgávur, har fortreytirnar fyri góðum kvaliteu ikki eru til stað- ar. Til hetta er at siga, at tað er ongin skráseting í Føroyum, sum kann geva grundarlag fyri einari faktiskari kvalitetsmetan. Tað eru fortreytirnar, ið tosað verður um. Tíðindablaðið Jákup Petersen: -Tað eru óvanliga nógvir feilir í frågreidingini, lutvist í hagtølunum, men eisini í metingini av deildum á teimum ymisku sjúkrahúsunum Hesar fortreyur kunnu jú læuliga broytast til tað betra við skipanum, sum ikki koma at kosta verk- inum nakað serligt. Tá tað kemur til tann fak- "þú tíska kvalitetin, so met eg ikki, at tað er nakar týðandi munur millum sjukrahusini. Tey smáu sjúkrahúsini fáast við klassiskar (les ómodemaðar) metodir. Her haldi eg, at nevndin tekur munnin ov fullan. Tað, sum verður gjørt av klassiskum inngrebum í Føroyum er nokk ikki meira énn í okkara grannalondum. Tað er í veruleikanum soleiðis, at tað ofta hava verið smærri sjúkrahús- ini, sam — fyri at yvirliva - hava verið leiðandi inn- an fyri tann nýggja tek- nikkin. Tak eitt nú laparoskopiimar. Har eru tað tey smærru sjúkra- húsini í Danmark, sum hava lagt seg á odda, og tað var um reppið, at tað eisini hendi í Føroyum. Føroyar eru so smáar, at tað fæst ikki nøkur rutina á nøkrum sergki bert í Føroyum. Vit noyðast regluliga uttanlands fyri at halda stødid. Og tað sjálvt um allar viðgerðir fara fram á einum stað. Tað fara í Føroyum fram hópin av serviðgerðum uttan serlækna á gkinum, og onki av sjúkrahúsun- um kann siga seg undan hesum. Keisarasnitt ikki samanberast Tað er fallið nevndini fyri bróstið, at tað verða gjørd ov nógv keisara- snitt í Føroyum (13%), og at tey smáu sjúkrahús - ini eru syndaramir. Til hetta er at siga, at saman- beringin við Danmark ikki heldur. Tølini í Før- oyum fyri 1991 og 1992 verða samanborin við tey donsku tølini fyri 1990. Eg siti við teimum aktu- ellu donsku tølunum frá Sundhedsstyrelsen, og har eru tølini eins fyri Danmark og Føroyar. Tað er soleiðis, at tølini eru vaksandi í Danmark. Nøkur centralsjúkrahús í Danmark eru nú uppi á einum 20-25%. Sumstaðni í Danmark fáa barnakonur ofta keis- arasnitt, um tær biðja um tað. Men nevndin ræður ti! vittgangandi broyt- ingar í Føroyum. Barna- konur »å bygd< skulu nú kannast gjølla, so at allar, sum kunnu væntast at fáa trupulleikar, skulu til Havnar, meðan restin kann føda heima. Annars metirnevndin, at »ikki nogen problemer med et øget antal hjemmefødsl- er«. Kanningar visa ann- ars, at upp til 40% av