leygardagur 7. juni 2003síða 10

Nr. 106 • leygardagur • 7. juni 2003 • 77. árgangur • www.sosialurin.fo Josef Stalin – eitt fimmti ára minni 7. partur Lesið síðu 4, 5 & 6 TÓNLEIKASØGA Dagfinn Olsen Kim Larsen er kendur av hvørj- um mannsbarni í Danmark, og eisini í Føroyum tykist hann vera fólkaogn. Við ósvikaligum ansni fyri góðum og íoyrafallandi løgum og teksti, ið sveimar, men tó ikki missir lurtaran, hevur Kim Larsen nú í eini 30 — 35 ár staðið á palli og malið á plátu, bandi og fløgu. Til gleði fyri tey flestu. Í fjør kom bókin Larsen, ein vælskrivað ævisøga um mannin, sum av t.d. Ekstrablaðnum er útnevndur tjóðskald dana. Hóast Larsen og blaðið hava verið í drúgvum stríði, so fekk hann henda heiður. Gas Tað er danin Peter Bundgaard, ið hevur skrivað ævisøguna um Kim Larsen og hann gav í 1993 eisini út søguna um Gasolin’ — Masser av Succes. Peter Bund- gaard er ikki ein og hvør, tá tað kemur til Gasolin’ og Kim Larsen. Bundgaard hevði tætt samband við bólkin Gasolin’. Hann er hondteknari og skrivar eisini um tónleik og tekur myndir. Hann hevur greitt úr hondum mong bóka- og plátu- umsløg. Í sjeytiárunum var hann tætt knýtur at Gasolin’, eittnú við at greiða úr hondum plátu- húsar. Hann hevur eisini verið við til at skrivað Politikens Rockleksikon (1992) og hann hevur eisini skrivað ævisøguna um vinmannin Dan Turèll, rithøvund. Eyðkent fyri nevndu ævisøgu- bøkurnar er, at tær eru skrivaðar av einum, sum hevur innlit og sum stendur persónum (og bólki) nær. Eisini eru tær skrivaðar í ein- um løttum tóna. Og tað er hósk- andi, tí felags fyri tónleik og skaldskapin, ið verður viðgjørd- ur, er at hann er eyðkendur við at vera samtíðarskaldskapur og yrk- ingar, ið ikki seta nakran eftir í háfloygdum orðingum, ið missa lurtara ella lesara. Kim Larsen, bæði við og eftir Gasolin’, er gerandisskald, sum við orðingum, sum maðurin á gøtuni kennir, dugir at lýsa gerandistrupulleikar og kenslur. Kanska júst av hesi orsøk er hann nevndur tjóðskald; fáur kann sum hann savna bæði høg og lág, ung sum eldri, um tón- leikin og sangin. Upp og niður Í bókini Larsen, lýsir Bundgaard lívsleiðina hjá Kim Larsen. Frá barnaárunum og tíðini á háskúla, har ansurin fyri góðum guitar- spæli og góðum og gomlum donskum yrkjarum varð vaktur. Sagt verður frá tíðini sum læraralesandi og ta stuttu tíðina, ið Kim Larsen starvaðist sum slíkur. Tíðini við tilhaldi í sam- býlum av ymsum slag í sjeytiár- unum. Hóast giftur fyrstu ferð og við barni, so valdi hann ótryggu tilveruna sum sangari. Bólkurin Gasolin’ sær spakuliga dagsins ljós og...restin er søga, sum tikið verður til. Bókin Larsen er ein ferð við Kim Larsen. Hansara lív á palli og heima — privat. Í heimland- inum og tiltikna túrinum í USA, har eydnan skuldi roynast, men ikki var at finna. Heima aftur fyrst í áttatiárun- um kom gamalt hugskot á ar- beiðsborðið. Við hjálp frá vin- manninum Erik Clausen gjørdist hetta til filmin "Midt om Natt- en", ið kendi filmstjórin Erik Balling leikstjórnaði. Síðani eru túrar upp og niður, bæði á palli og í privatlívinum. Hjúnaskilnaður og fløgur og til- tøk, sum ikki eydnast sum ætlað, men Larsen er ongantíð horvin av pallinum, hóast manga harða umtalu í miðlum. Síðsta bragdið, sum tykist hava staðfest støðuna hjá Larsen á danska stjørnuhválvinum, er fløgan Sange fra Glemmebogen, har hann tekur fram gamlar sangir og vísur, sum hann er góður við. Og sum fólk eru góð við og hava endurtikið til sín í haminum, sum Larsen hevur givið teimum. Spennandi lesnaður um ein persón, eina stjørnu, sum eisini hevur glógvað í Føroyum síðani byrjanina. Ein stjørna, sum enn lýsur sterk, hóast komin upp í árini. Kim Melius Flyvholm Larsen er føddur 23. oktober í 1945 í Keypmannahavn. Stuttligt er kanska hjá áhugað- um at merkja sær, at sonur Kim Larsen, Sylvester, hevur givið sína fyrstu fløgu út (í búnum aldri) og er ikki heilt ólíkur páp- anum, serstakliga á tekstsíðuni. Bøkurnar (Gasolin’ — masser af succes og Larsen) eru spenn- andi lesnaður og kunnu avgjørt viðmælast, hevur ein áhuga fyri Larsen, tónleiki og samtíðarsøgu. Tónlistarlig samtíðarsøga í løttum tóna Kim Larsen er seinnu árini nevndur tjóðskald í Danmark. Fáur hevur sum hann savnað danir og eisini onnur, t.d. føroyingar, um felagssang við sangum úr samtíðini. Seinasta avrik hansara er fløgan Sange fra glemmebogen, har hann hevur hugt aftur á og við kønari hond og kærleika tikið fram gamlar sangir og vísur og latið í nýggjan búna. Út er komin bók um mannin, nevnd Larsen, og eisini er bók um bólkin Gasolin’, har hann fekk fótin fastan á tónleikapallinum Bøkurnar (Gasolin’ — masser af succes og Larsen) eru spennandi lesnaður og kunnu avgjørt viðmælast, hevur ein áhuga fyri Larsen, tónleiki og samtíðarsøgu. Kim Larsen er ein stjørna, sum enn lýsur sterk, hóast komin upp í árini. Kim Melius Flyvholm Larsen er føddur 23. oktober í 1945 19 18 Nr. 106 - 7. juni 2003 Íslendski venjarin sigur, at Ísland má og skal hava sjey stig burtur úr teimum báðum næstu dystunum LANDSDYSTUR Álvur Haraldsen/ Jákup Mørk – Reykjavík Tað verður nógv gjørt burtur úr landsdystinum ímóti Føroyum í íslendsku miðlunum. Eina mest so- leiðis, at vónirnar eru settar eftir einum tryggum sigri, men heilt so einfalt eru tað tó tey fægstu, sum rokna við at dysturin verður., Íslendski landsliðs-venj- arin, Asgeir Sigursson hev- ur eisini ávarað ímóti nakr- ari undirmetin av føroyski mótsøðuni, men samstun- dis leggur hann áherslu á, at hetta er ein dystur, sum skal vinnast. - Tað er einki minni enn landaskomm, um vit ikki vinna hendan dystin, sigur Asgeir, og hann sigur víð- ari, at inniverandi undan- kapping hevur alstóran týdning fyri íslendskan fót- bólt. - Hóast vit ikki fáa gjørt so nógv við fremstu liðun- um í bólkinum hesa ferð, so er tað sera týdningarmikið, at vit standa okkum væl. Ísland skal halda sær í triðovasta styrkisbólkinum í Europa, og tað er fyrst og fremst, sum vit mugu tryggja okkum komandi dystirnar. Tað krevur so helst eisini sjey stig í teim- um trimum komandi dyst- unum, sum eru ímóti Før- oyum, Litava og so aftur Føroyum, og tað er so tað, sum vit mugu fara eftir. Framrættað Annars tykist eingin í íslendsku miðlunum at gita, hvussu liðið fer at síggja út. Eftir at íslendingar í nógv ár hava spælt í eini fastlæst- ari 4-4-2 skipan, tykist Asgeir ætla at broyta hetta til eina 3-5-2, og móti Før- oyum verður talan kanska um somikið framrættað spæl, at talan í veruleikan- um verður um tríggjar áleyparar. Spurningurin er so, hvussu leiklutirnir hjá hes- um verða býttir leygardag- in, men eftir tí, sum vit hava skilt, so verða tað hes- ir ellivu, sum fara á vøllin: Árni Gautur Árason – Guðni Bergsson, Herman Hreiðarsson, Arnar Viðars- son – Arnar Grétarsson, Rúnar Kristinsson, Brynjar Bjørn Gunnarsson, Jóhann- is Guðjónsson – Eiður Smári Guðjohnsen, Arnar Gunnlaugsson. Landaskomm Eftir tvey ára fráveru er Johan Byrial Hansen nú aftur partur av føroyska landsliðshópinum, og hetta er avgjørt nakað, sum hann fegnast um LANDSDYSTUR Álvur Haraldsen/ Jákup Mørk – Reykjavík Tað var í Slovenia fyri hálv- um øðrum ári síðani, at Johan Byrial Hansen spældi sín higartil seinasta landsdyst fyri Føroyar. Av- rikið ta ferðina var kanska ikki millum tey bestu, og eftir dystin varð spurning- urin reistur, hvørt hetta kanska var seinasta ferðin, at útisetin hevði verið á før- oyska liðnum. Ta ferðina æt landsliðs- venjarin Allan Simonsen, og síðani hesin varð skiftur út við Henrik Larsen, hava boð ikki verið eftir Byrial. Kanska skiljandi, tá Jón Rói Jacobsen mest sum hevur bitið seg fastan í verjupartin, men kortini hevur hann tó hvørja ferð verið millum teir, sum hava verið nevndir, tá tosað hevur verið um møguligar avloysarar í verjuni. Tá nýggir verjuleikarar skuldu finnast til dystirnar móti Kasakhstan, var Byrial tó ikki á navnalistanum, og tí mundu tey flestu avskriva hann eftir hetta, men nú eru tó kortini boð eftir honum, og sjálvur sigur leikarin eisini, at hetta er nakað, sum hann gleðist um. - Tað er rætt, at eg kanska var nóg so langt vekk, tá eg ikki fekk boð til dystirnar móti Kasakhstan. Eg skal ikki siga, at hevði avskrivað alt sjálvur, men eg roknaði í øllum førum møguleikan fyri rættiliga fjarðan. Men tað er ikki so nógv at gera við tað. Tað er venjarin, sum ger av, hvørjir sleppa við, og var eg ikki millum hesar, so mátti tað vera tað. Spurdur, hvørt hann kortini hevur havt samband við Henrik Larsen hesi bæði seinnu árini, sigur Johan, at tað hevur hann ikki. - Eg havi í øllum førum ikki hoyrt so nógv, men eg gangi út frá, at hann hevur tosa við venjaran hjá mær, Kent Nielsen, og kanska hevur hann eisini sæð onkran dystin, men eg havi so ikki hoyrt meira enn tað. Hvørt Johann so verður millum teir fyrstu ellivu leygardagin, er ein onnur søga. Sjálvur sigur hann seg so einki hava fingið at vita. - Tað er venjarin, sum ger tað av. Hann velur teir ell- ivu, sum hann heldur verið bestar, og so má eg bara vísa undir venjing, at eg skal verða millum hesar. At eg so skuldi fáa ein lítlan snudd í gjár, var eitt sindur keðiligt í so máta, men fái eg møguleikan, so eri eg klárur, sigur Byrial at enda. Gott at vera aftur Ásgeir Sigursson sigur, at talan er um landaskomm, um Ísland ikki vinnur á Føroyum leygardagin Eiður Smári Guðjohnsen er stóra stjørnan á íslendska liðnum, og hann verður í øllum førum millum teir fyrstu ellivu Johan Byrialn Hansen er nú aftur partur av føroyska landsliðnum C M Y K 18