fríggjadagur 3. desember 1993síða 2

FRÆLSI - JAVNAÐUR - BRØDRALAG Fyritaksstjóri Krisjan Dahi Ljósmyndari KANar LIndensker Skilagóður fiskivinnu- politikkur gevur úrslit FØROYINGAR og russar skrivaðu mikudagin undir ein rætuliga kollvelt andi fiskivinnusåtimåla. Sambært hes um såttamåla økja vit kvotu okkara í russiska parunum av Barentshavinum við heilum 25%. Hetta mugu sigast at vera før og gledilig tíðindi, nú jólini nærkast og vit skulu ul at sunga út í kortið fyri eitt nýtt ár LINJAN fyri hesum samráðingum varð løgd 1. september, tá Tummas Arabo, landssstýrismaður vitjaði í Moskva Síðani tå hava fiskivinnustjórin og hansara næstu menn tikið yvir og fullført linjuna við eini sera góðari avtalu sum úrslit. Hetta hava fiskimálaráðharrin og embætismenn hansara rós uppiborið fyri. Og skulu vit vera teir fyrstu at takka teimum. NEYVAN nakrantíð í søgu okkara hevur tað havt so stóran týdning sum nú - Jan Miller Biabioik: Randi Jacobsen - Dagny Joensen - Térfinn Smith - Hilmar Jan Hansen - Jústínus Eidesgaard at fáa ein stórri kvotu ul okkara svanga fiskiflota. Tað er eisini greitt, at um framt dugnaskap hjá okkara em bætisfólki, so hevur tað verið tann skilagóði og langtsiktaði fiskivinnupol itikkurin, sum hevur givið úrslit. Hetta at okkara fremstu politikarar á fiski- vinnuøkinum ikki bara havt dyrgt eftir løtuvinningi men hava sæð fyri sær ein útvikling, sum hædd skuldi takast fyrr. At vit hava verið positivir mótvegis russum og givið teimum stórar nøgdir av svartkjafti kemur okkum nú til góðar. Eisini tað at vit hava havt eina avgjørd meining um sokallada pirat fiskiskapinum f Barentshavinum hevur uttan iva eisini gagnad okkum. Høvdu vit føroyingar studla umrøddu skipum vid føroyskum åhugamålum, so høvdu vit eisini verið vid ul at kappa av ta grein, sum vit sita á. Tíanbetur hevur fiskimálaráðharrin her verið standhafugur og hevur víst seg sum eitt mannfólk og ein verðinspoliukara, sum ikki bara leyp um garðin, har hann er lægstur. NU kemur so tårunn ul norðmenn, og har vóna vit, at tað eisini fara at verða góð tíðindi. Eingin ivi er um, at stødu- fasti poliukkurin hjá landsstýrinum í spurninginum um sokallaðu "pirat- skipini” eisini her fer at koma okkum til góða. Hóast tað ber til at fáa eygað á nakrar nýggjar møguleikar hjá skipum aðrastaðni frå og við føroyskum áhuga- málum, so er tað nú einaferð so, tá tú hevur avtalur við onnur lond, at tú noyðist at halda teg innan fyri tær bæði skrivaðu og óskrivaðu reglur, ið eru. Hetta hevur landsstýrið gjørt - tað hevur ikki givið seg fyri trystinum frá løtuvinningskreftum - og nú síggja vit úrslitið. VÓNANDI er henda avtalan bert ein partur av einum øktum samstarvið við russar. Vit hava brúk fyri russum og teir fyri okkum. Tí er at vóna, at tær royndir, sum vinnulivsmenn í Føroyum nu f mong år hava vid samarbeidi vid russar fara at bera stórri åvøkstur og at landsstýrið ger sítt ul at stuðla hesum Bústaður. Argjavegi 26 Tøiston: 11820 '66. ÁRGANGUR Argjum 110 Tórshærn Teieiar- 14720 positivu kreftum. Eisini í hesum hevur drívmegin verið at byggja upp nakað upp á longri sikt. Hesir menn hava ikki bert havt ein løtuvinning fyri eygað. Teir hava vitað, hvussu nógv tað hevur at siga at leggja ung til rætus, at arbeiða upp á longn sikt og ikki minst - at byggja upp eitt ålit millum tveir partar, sum skulu arbeiða saman og fáa nakað burtur úr hverjum ødrum HER koma drúgvu royndirnar hjárteim- um mongu á Skipasmiðjuni Føroyar nú okkum til góða. So talan er her um fólk bæði á politiska økinum og Í vinnulívinum - sum ganga ta røttu og einastu leiðina: nevniliga at byggja upp eitt álitfult samarbeiði við eitt annað land, sum miðjar mót vinningi fyri báðar partar uppá longri sikt. Hetta er tað vit hava manglað í Føroyum. Nú bendir okkurt á, at vit eru búnir ul tess og at vit hava tey røttu fólkini til at fullføra hetta - í vinnulívinum og í landsstýrinum. Góðan arbeiðshug hinir gomlu. Heilagar kýr Tað eru tvey sløg av borgarum í Føroyum, tey sum kunnu fáa sekkin frá einum degi til annan, og so heilagu kýrnar, tænastu- menninir, sum hava try og eitt hålvt ára uppsøgn! Skrivar Bergur Jacobsen, landsstýrismaður Núein hevur sitið og hugt at sparimeguleikum ul fíggj- arlógina fyri komandi ár, er ein sum aldrin áður vorðin greiðir yvir, at tað finnst ein stættur í føroyska samfelag - num, sum hevur ein ótrúliga stóran framíhjárætt, og tað er tænastumannastætturin, sum hóast alt ikki er so fá- mentur í samfelag okkara. Størsti parturin av arbeið- andi fjøldini í Føroyum, tey timaløntu og fiskimenn, hava als onga uppsagnartid og trygd av nøkrum slag. Onnur, t.d. starvsfólk, hava eina ávísa trygd, triggjar, seks ella átta mánaðar upp- Men eftir stendur so tæn- astumannastætturin, sum fyrst hevur seks månada uppsagnartíð, og sum síðani hevur tryggjada løn í try heil år eftir at tey eru upp- søgd, tað er trygd fyri løn í try år og seks månadir. Á teimum økjum innan almenna sektorin har allur ella størsti parturin er tæn- = astumenn, er næstan Ó- møguligt at gera sparingar — og sjålvt um onki grundar- lag er undir størvunum hjå hesum fólkunum, t.d. um onki barn er í einum bygd- arskúla, ella um eitt lækna- starv verður niðurlagt, so noyðast vit korni at gjalda hesum fólkunum løn í trý ár og seks mánaðir. Tað er sjálvandi rætt at fólk hava eina ávísa trygd fyri at tey ikki kunnu fáa sekkin frá einum degi til annan — men tað skal vald- ast! Hví skulu summi verða tryggjað í trý og eitt hålvt år, meðan onnur nóg illa eru tryggjað í ein dag? Stødan, sum hon er júst í dag, átti at havt lært okkum, at tað er neyðugt at lønar- lagið fylgir við konjunktur- unum annars. Lønin á pri- vata arbeiðsmarknaðinum ger tað av sær sjálvum, fólk arbeida styttri tíð, ella missa tey arbeiði. Fastlønt fólk annars eru eisini farin niður í løn ella tíð, so sum tørvur er á. Men samstundis so hava vit henda tunga bjálk- an mitt í samfelagnum, sum er tryggjaður upp um háls og herðar, og sum ongin kann røra, seta niður í tíð, ella koyra ul hús uttan við løn i try ár. Tad er ein rættuliga stórur spurningur, um ein so við- kvæmur búskapur, sum hin føroyski hevur ráð og orku til at halda eina stætt við so stórari = lønartrygd. Og hvussu er tað við moralin- um? Hví er tað ein sjálv- fylgjaatsummi skulu kunna fáa sekkin eftir einum degi, meðan onnur eru tryggjað í trý og eitt hálvt ár??? Undirritaði skrivar hvorki vegna — sjålvstyrisflokkin ella landsstýrið — men, eitt er vist, og tað er at nú sam- felagið fér at tødna á so mangan hátt, so fara vit samstundis at noyðast at føda eina stætt, sum hevur eini sjålvsøgd rættindi til at Jganga hendur í lumma fyri fulla løn í try ár, eftir at ar- beiði er hvorvið undan teim- um. Tað er aldrin ov skjótt at avtaka tænastumannasterv - ini við lóg — ongin nýtist stórri trygd enn tey, sum hava Ld. starvsmannasátt- mála! At siga at tað ikki er stættamunur i føroyska samfelagnum, tad er lygn, ti her eru tvey sløg av arbeid- andi fólki, tey, sum kunnu fáa sekkin her og nú, og so hini, sum ongin kann nema í trý og eitt hálvt ár! Bergur Jacobsen Ungdómurin flýggjar Undir hesi yvirskrift stóð ein politisk viðmerking í Dimmu 23. nov., har skrivarin lovpris ar dønum fyri teirra blíðskap móti føroyingum, sum koma til Danmarkar undan arbeiðs- loysinum her heima, og tekur hann soleiðis til: »danir standa við opnum ørmum og taka í móti føroyska ungdóminum, geva honum útbúgving fyri samfelagsins rokning, skaffa honum arbeiði, veita sosial hjálp, um neyðugt, og javn stilla annars okkara ungdóm við teirra egna«. Hatta ljóðar alt mikið gott, men hatta passar bara yvir hevur ikki. Fleiri dómi eru um tað beint øvugta. Tað eru ikki so fá ung, sum hava verið illa fyrikomin niðri og dømi eru eisini um familjur, sum vórðu noyddar at koma heimaftur, tí at tey ikki fingu frið at liva har. Onnur vórðu jagstrað og rópt v arð eftir teim- um, al tey vóru »nassarar« og mangt, sum verri var. Seinni í greinini stendur: Vit mugu koma burtur úr hesum at síggja ríkisfelagsskapin sum eitt sjålvtøkubor& hjá føroy ingum. Tað var nettup tað, sum Skak-Nielsen segði, at føroy ingar brúktu statsstuðulin sum kodda at sova á. So stendur til seinast í grein ini: Hóast føroyski ungdóm- urin noyðist at flýggja, kunnu vithóast alt fegnast um, at hann hevur eitt stað at fara til. Men soleiðis hevði ikki ver ið, um loysingarflokkarnir vóru komnir á mál. Eg haldi ikki, at tað er bara gott, at allur ungdómurin fer til Danmarkar; tað eru onnur lond við, men bara ikki fyri føroy- ingin, sum tað sær út. Vit kunnu bert spegla okkum í ís lendingum, teir kunnu fara aðrastaðir enn til Danmarkar at lesa, teir lesa bæði í Sveríki, Noregi og aðrastaðni, og teir hava ongan annan at líta á uttan seg sjálvan. Lesari Livdin, Dj. í Geilsgøtu 1 Nú er opið soleiðis: friggjakvøld og leygarkvøld frá kl. 19.00 tit 01.00, og sunnukvøld frå kl. 19.00 til 23.00. Frá 1. januar er aldursmarkið 16 ár.