hósdagur 16. desember 1993síða 11

Tíðindablaðið ESF -Tað verður uppreistur -verður Arbeiðsloysistryggingin ikki bjargað av landinum. Lónmóttakararnir orka ikki meira. Nú má landið taka um endan. Tíðindablaðið Sostalurin hevur tosað við formannin í einum av landsins stórstu fakfelógum, Ingeborg Vinther. Um stóðuna hjá Arbeiðsloysistrygg- ingini sigur hon: Landið má taka um endan. Lønmåéttakararnir orka ikki at bera meira, og tað gera arbeiðsgevararnir heldur ikki siga teir, og at seta gjaldið niður er tað sama sum at leggja hungur á fólk. Tey klára illa nokk at halda hungurinum frá durunum sum er. Ingeborg Vinther sigur víðari, at tá landsstýrið fór til Danmarkar í oktober visti tað, at Arbeiðsloys- istryggingin fór at mangla pengar. Ístaðin fyri at taka málið í fullum álvara hev- ur landsstýrið bara skiigv- að málið frá sær. Nú er trupulleikin so stórur, at tað fara at resta einar 70 til 100 mill. kr. í. -Lønmåttakarin hevur fingið 25% meirvirðis- gjald, meiri kommunu- skatt og landsskatt, og hann klárar ikki meira. -Men hvaðani skulu pengarnir so koma? -Tað má landsstýrið finna út av. Fólkið orkar so ikki meira. Vandi er fyri, at annarhvør føroy- ingur missir húsini. Nógv fólk eiga ikki pengar til mat. Familja, grannar og vinir hjálpa. Í mínum starvi merkir tú hetta alla staðni, fyri ikki at tala um har sjúka og arbeiðsloysi er komið upp í. Ingeborg Vinther sigur, at tað er so galið, at børn- ini fáa ikki nóg mikið av mjólk, tí hon er ov dýr at keypa. Ístaðin keypa tey bíligt sodavatn. Tá for- eldrini ikki hava ráð til at keypa tann mat tey og børnini hava brúk fyri, so fáa børnini ikki ta fødi tey skulu hava og harvið kunnu tey fáa fleiri sjúkur, tå tey gerast vaksin. Politikararnir skilja tað Ikki -Tað er tann vandin, sum er til steðar í dag. So langt úu er tað føroyska samfel agið komið. Trupulleikin er so eisini tann, at pol iukaramir skilja hetta ikki Teir merkja ikki kreppuna sjålvir. Teir hava í moral. Teir fyridømi. Er tað ikki ómoralskt at tú sum politikari kanst taka ímóu 90.000 ul 120.000 kr skattafrítt ul ferðapengar um árið umframt fasta løn og fundarpengar, tá tú um somu tíð veit, at landið er í kreppu og tú leggur fleiri og fleiri byrðar á fólk, og tú veit, at tað eru familjur, sum ikki hava nokk til tað dagliga spyr hon. Ingeborg Vinther held- ur, at politikararnir sjålvir áttu at gjørt vart við hetta, tí tað skapar sum er and- stygd millum fólk, at teir skulu fáa sømdir av yms- um slag, meðan onnur líða neyð. Sær dapurt út Vit spurdu formannin í Føroya Arbeiðarafelag, um stødan í landinum sær verri út í dag enn hon gjørdi fyri einum ári síðani! -Um jóltíðir í fjør så tað sera svart út og ein spurdi seg sjálvan, nær vit komu á botn. Eg má viðganga, at tað í dag sær nógv daprari út. Fólk sum heild hava torført við at koma í jólalag, tí tey hava tað so ringt. Ingeborg Vinther legg- ur aftrat, at tað verða mong, sum fara at hava tað ringt á jólum. Hon heldur, at tað er hugstoytt at síggja, hvussu londini rundan um okkum hava megnað at byggja upp eitt sosialt trygdarnet fyri sín- um borgarum. Upprelstur Ingeborg Vinther roknar annars við, at tað verður ngan vísa einki uppreistur millum fólk Arbeiðs loysistryggingin um nú eisini verður tóm. Tað, sum fólk hóast alt fáa, hjápir eitt sindur Tað undrar meg, at fólkið ikki løngu hevur gjørt uppreistur. Hetta má vera ti, at Føroya fólk er verdins tolnasta fólk. Í ongum ødrum landi hevði hetta gingið. Síðani ar beiðsloysið tók dyk á seg hava vit fmgið hægri kommunuskatt, meiri landsskatt og nógv annað Aðrastaðni har tey koma í slíka kreppu verður roynt at hjálpa fólki. Í Føroyum hava vit gjørt júst tað øvuguta. -Tess tyngri fólk hava fingið tað av arbeiðsloysi og sosialari neyð tess meira hevur ein lagt á tey at gjalda. Tað er ikki til at skilja, at fólk hevur so gott tol. Bygdimar leingi merkt kreppuna Upp á fyrispurning hvussu hon heldur skattahækking í Havn fer at ávirka stød- una hjá fólki sigur Inge - borg Vinther, at so høgt skattaprosent hevur longu verið á bygd leingi. Longu tá kreppan byrjaði fór skattaprosentið á bygd upp á 20, og arbeiðsloysið á bygdunum er nógv stórri enn í Havn, tí har er so líð av almennum virk- semi. -Uti á bygd hava tey merkt hesa kreppuna í fleiri ár. Tað var eingin, sum tosaði um nakra skandalu ella um handlar o.a. sum fór á húsagang, tá kreppan tók seg upp á teimum størru plássunum. Tað tosaði eingin um. Tí kann tað ljóða legið, tá tað nú verður gjørt so nógv burtur úr í Havnini. Ingeborg Vinther við- gongur tó, at avleiðingin av at skattaprosentið í Nr. 240 — 16. DESEMBER 1993 Ingeborg Vinther : -Fólkað orkar ikki meira Havn hækkar so nógv kann verða eitt stórt skrædl. Tað verður ikki minst ringt fyri tey timaløntu, sum ikki hava nokk sum er. Hon heldur annars ikki, at tað er nakar vilji at fáa gongd á aftur hetta sam- felagið. Hvørki bankar ella landsstýrið tykjast at hava nakað at bjóða. -Tann dagur tá alt samfelagið steðgar upp er ikki langt burturi. -Men hevur FA gjøri nokk fyri at fáa gongd á aftur? -Tað klára vit ikki einsamøll. Vit hava verið við í nevndini fyri ar- beiðsskapandi tiltøkum og har kom mangt á borðið, men ein hevur einki hoyrt til politikarnar aftur. Vit hava varskógvað og eru komin við uppskotum, men hetta hevur einki nyttað. Ingeborg Vinther dylur ikki fyri, hvussu vónsvikin hon er av teimum føroysku politikarunum. Hon heldur annars, at tað kann vera fullkomiliga líkamikið, hver situr í Tinganesi. Tí allir politikararnir eru eins. Skuldin Formaðurin í FA heldur fyn, at føroyingar ongan tid megna at gjalda aftur skuldina. Og tå áttu poliukararnir at gjørt sær greitt -Men kann eitt fólk við virðing fyri sær sjálvum bara geva skarvin yvir og tveita alla skuldina frá sær? -Nei, men kann eitt fólk við virðing fyri sær sjálvum halda fram við at ganga biddaragongd til Danmarkar at læna meiri pengar, soleiðis at skuldin bara verður størri, og tað tí verður torférari at gjalda hana aftur spyr Ingeborg Vinther og heldur fram: -Tað haldi eg er nógv verrri enn at vera ærligur og siga sum er: at vit klára hetta ikki. Samfelagið kemur ongantíð burtur úr hesum aftur. Ingeborg Vinther sigur víðari, at danir í løtuni reka hjålandapolitikk, tí teir skulu jú stýra gllum og avgera alt. -Vit eru endað aftur í tí tíðini, tá vit vóru eitt reint danskt hjáland. Danir hava so sanniliga eisina sína ábyrgd av støduni. Teir hava pumpað hesar 800 úl 900 mill. kr. inn í sam- Síða 11 felagið um árið. Ráð gevandi nevndin hevur gjørt donskum syómum varugar vid støduna, men eingin danskur poliukari hevur tíkið tað fyri fult Ingeborg Vinther held ur fyri, at donsku pol itkararnir eru ikki petu frægari en teir føroysku Hóast tey føroysku fak feløgini herfyri sendu teimum fleiri frágreiðingar í sambandi við seinasta orðaskifuð um Føroyar og var tað bert ein flokkur, sum tók hetta upp. -Tað vísir seg, at:tað kann gera tað sama, hvat tey føroysku fakfeløgini gera og siga. Eingin lurtar jan Gott ræst KJØT av Trøllanesi v/ MVG 56,- kilo sum krov smærri. ella Tlf. 56662