mikudagur 19. januar 1994síða 10

Síða 10 Nr. 12 — 19. JANUAR 1994 Tíðindablaðið CD Fyrrverandi bankamaður: Peningastovnar og landsstýrið mugu tvingast til atloysauppfyri ' sethúsakreppuni | Bæði peningastovnar og landsstýrið hava ábyrgd av ti, sum nú fer í | Helst hevur tað verið miðvísur danskur politikkur, at Fossbankin skuldi ikki lata uppaftur fyri harvið at sleppa komandi eindarbankanum undan einum kappingarneyta Sankn, at henda á sethúsamarknaðinum. Taka tey ikki stóðuna í størsta álvara, so kann tað henda, at tann »tikkandi bumban< — landsum- fevnandi sethúsafelagið — brestur, og tá eru vit øll taparar. Hetta sigur ein fyrrverandi bankamaður, ið ynskir at vera Ó- nevndur, vid Tíðindablaðið Sosialin. Hann vil fegin gera sítt til at fáa peningastovnar og politikarar at rakna við og somuleiðis gera sethúsaeigarum greitt, hvørjar avleiðingar hóttanir teirra kunnu p Rentulækkingin hjá bankunum hevdi munað nógv betri, um ikki myndugleikarnir tók hann og væl tað innaftur í skatti. Bankarnir mugu nú til at geva eina tonn aftrat — saman við landsstýrinum, sum má lækka skattin ella fáa, verða tær til veruleika — Stødan í løtuni er tann, at bankarnir og Húsaláns- grunnurin so gott sum ikki bjóða upp á húsini, tá tey fara á tvang. Men er tað ikki so, åtfara hús á tvang, og tey verða seld aftur til eitt nógv lægri virði enn upprunalánini, koma upprunaeigararnir at hanga upp á restskuld- ina? — Jú. Men ein vanligan løntakara, sum onga ogn eigur, kunnu peningastovn- arnir ikki røra. Tvær ferðir um árið kunnu teir koyra viðkomandi niðan í Fúta- rættin og gera nyttuleys út- legg. Men teir kunnu ikki gera útlegg í ikki útgoldna løn, tí hon skal standa á hansara konto í eina viku, áðrenn útlegg kann gerast. Hesi fólkini, sum standa í vónleysari skuld uttan at rættinum. Tað er ikki brúkt nógv í Føroyum enn, men tað fer at verða brúkt. Tá vil tað so verða ein konkret um viðkomandi lýkur treyt- irnar fyri eini sanering. Tað verður hugt eftir aldri, heilsu, arbeiði 0.1. Hetta er so nýtt í Føroy- um, at eg ikki veit, um nakar hevur roynt tað, sigur fyrr- verandi bankamaðurin. Kemur ein slík skuldar- sanering ígjógnum, sigur hann víðari, so verður ein akkord ásett, sum bankarnir verða noyddir at slúka. T.v.s. at teir fáa kanska eini 20-30% av lánunum, og so má viðkomandi til at skaffa pengarnar. Kann hann tað, er hann leysur. Fyrrv. bankamaðurin sig- ur annars, at tað er vónleyst hjá bankunum at fylgja við, nær fólk koma at eiga eitt oyra. Um tey spara sær nak- að upp, so goyma tey tað í bankaboksum heldur enn á bankakonto. — Ber tað til at koyra samfelagið víðari við eitt nú at tvangsbinda fólk rest- ina av lívinum fyri eina skuld í einum húsum, sum tey ikki longur eiga? — Nei. Høvdu hesi fólkini kunnað skaffað sær nakrar túsund krónur aðrastaðni frá og bjóða bankunum tað, tá hevði tað verið besta loysnin fyri allar partar. Tað er sama stóða sum við Foss- bankafólkunum. Fólkini kunnu siga við bankan, at tey hava ongan livandi møguleika at gjalda 600.000 kr. aftur men siga, at tey kunnu taka eitt lán upp á td. 50.000 kr. og so gjalda skuldina út við tí. Og tað eigur bankin at taka til takkar við. — Men hví ikki fáa eina ella aðra skipan við banka, áðrenn húsini fara á tvang? — Tað hevði eisini verið tað mest rímuliga. Fyrrverandi bankamaðurin sigur víðari, at bankarnir í dag trúgva, at teir kunnu rædasparikassamar við ikki at bjóða upp á húsini, sum fara á tvingsilssølu. Teir vænta, at Sparikassin við hækka rentufrádráttin tvingsilssølunum fær nak- að av tapi, men tað verður tvørturimåti. Sparikassin keypir flestu håsini aftur å tvingsilssøl- unum og so leingi sum fólk eru í landinum og vilja búgva í húsunum, hevur Sparikassin næstan ongan- tíð trupulleikar at selja tey aftur fyri tað, sum spari- kassin eigur í teimum. Selt verður ofta til hjúna- felaga fyrrverandi eigarans ella onkran av næstu skyld- fólkum hansara, ið ikki skylda peningastovnunum nakað av týdningi. Fyrr-